4109 sayılı Asker Ailelerinden Muhtaç Olanlara Yardım Hakkında Kanun

Resmi Gazete Tarihi: 1941-08-15
Resmi Gazete Sayisi: 4887

      Kabul Tarihi           : 11/8/1941

      Yayımlandığı Düstur    : Tertip : 3  Cilt : 22  Sayfa : 588

 

       Madde 1 – Hazarda ve seferde 45 günden ziyade müddetle askerlik hizmetinde bulunanların muhtaç ailelerine yardım yapılır.

       Bu yardım askerin hizmete alındığı tarihten başlar, terhisini takip eden 15 günün hitamında sona erer.

       Kanuni sebep ve salahiyete müstenit olmaksızın vazifesinden ayrılmış olanların ailelerine yapılmakta olan yardım, resmi ıttıla tarihinden itibaren, iltihakında tekrar devam olunmak üzere derhal kesilir.

       Madde 2 – Yardımdan istifade için:

       a) Askerin usul veya furuu, karısı, kız veya erkek kardeşi olmak;

       b) Yiyecek ve sair ihtiyaçları askere giden tarafından temin edilmekte bulunmak;

       c) Mahalli rayice nazaran idare ve ihtiyaçlarını temin edecek ne kendilerinin, ne askere gidenin geçim vasıta ve imkanı bulunmamak şarttır.

       Madde 3 – Yardım isteyenlerin talepleri, şehir ve kasabalarda belediye encümenleri, köylerde ihtiyar meclisi tarafından tetkik edilerek yardıma muhtaç olanların adedi, mahalli rayice göre her bir nüfusa yapılacak ayni veya nakti yardım miktarı ve imece nevi ve tarzı tesbit olunur.

       Yardım miktarı, her yerde asker ailelerini, en az oradaki asgari maişet haddi içinde, geçindirecek derecede olacaktır.

       İhtiyaçlarının tamamını kendileri tedarik edemeyip ancak bir kısmını temin edeceklere yapılacak yardım, mahallerine ait maişet haddi ile kendi gelirleri arasındaki farkın ikmaline inhisar eder.

       Köy, kasaba ve şehirlerdeki asgari maişet haddi, vilayet idare heyetince tesbit ve tayin olunur. İdare heyetinin bu kararı kat'idir.

       Yardımın ne suretle yapılacağı, şehir ve kasabalarda Belediye Encümenlerince, köylerde ihtiyar meclislerince tesbit ve onlar vasıtasiyle ifa olunur.

       Büyük şehirlerde incelemelerin layıkiyle yapılabilmesi için şehri lüzumu kadar semtlere ayırmağa ve ayrıca tali heyetler teşkiline belediyeler salahiyetlidir.

       Madde 4 – Bu yardım karşılığı olarak şehir ve kasabalarda belediye meclisleri:

       a) Belediye Vergi ve Resimleri Kanununun 1, 2, 18 ve 41 inci maddelerinde yazılı hisse, keşif ve inşa masrafları hariç olmak üzere, mezkür kanuna müsteniden alınmakta olan resimlere % 50 ye kadar; (1) zam yapmaya mezundur.

       Diğer hükümler – (Mülga: 26/5/1981 - 2464/105 md.)

       Madde 5 – (Mülga: 1/7/1948 - 5237/51 md.)

       Madde 6 – 1076 sayılı kanunun 25 inci ve 1111 sayılı kanunun 63 ve 64 üncü maddelerinde yazılı sebeplerle silah altına alınmayanlardan, mahalli belediyeler ve ihtiyar meclisleri tarafından asker ailelerine yardım karşılığı olarak beher müecceliyet senesi için beş lira tahsil olunur. Bu suretle silah altına alınmamış olanların listesi askerlik şubelerince mahalli belediyelere ve ihtiyar meclislerine verilir.

       Mali yılın birinci yarısından sonra askere davet edilip tecil edilmiş olanlardan o sene için senelik miktarın yarısı ve mali yılın ikinci yarısından daha evvel davet edilenlerden tamamı alınır.                    

       Bu paralar mükelleflerin bulundukları mahallerin belediye veya ihtiyar meclisleri tarafından tahakkuk ettirilerek defaten tahsil olunur.

       Madde 7 – Yukarıda yazılı gelirlerden hasıl olacak miktar ihtiyaca kafi gelmediği takdirde, eksik kalan kısım Belediye Encümenince o şehir ve kasabada oturanlarla hükmi şahsiyeti haiz ticari şirketlere, aynı belde dahilinde veya umumi surette aynı matrahlar üzerinde mükerrer tarhiyata meydan vermeden tevzi edilir.

       Bu suretle tevzi edilecek para, mükelleflerin o seneye ait kazanç ve bina vergilerile bunlar üzerinden alınan buhran, fevkalade zam ve müdafaa vergileri mecmuunun % 25 inden fazla olamıyacağı gibi, Devlet, vilayet ve belediyelerle bunlara bağlı ve sermayelerinin en az yarısı bunlar tarafından temin edilen daire ve müesseselerdeki bilümum memur ve müstahdemlerin aylık maaş ve ücretlerinin de ita miktarlarının % 1 ini geçemez. İta miktarları 50 lirayı geçmiyen memur ve müstahdemlerden bu yardım parası alınmaz.

       Kendilerine bu miktardan fazla yardım parası tevzi edilmiş olanlar bu ciheti vesaik ile isbat ettikleri takdirde Belediye Encümenince tevzi olunan miktar bu hadde indirilir.

       (Mülga: 23/5/2000-4568/5 md.)

       Köylerde ve kasaba ve şehirlerde ziraat erbabından olan asker ailelerine yapılacak yardım tercihan imece ve ayniyat suretile temin edilir. Köylerde imece ve ayni yardımlardan başka muhtaç ailelere nakdi yardım yapılmasına da lüzum ve ihtiyaç hasıl olduğu takdirde mükelleflere tevzi edilecek para 3664 sayılı kanunun hükümleri dairesinde senesi içinde tevzi edilmiş olan salma haddini geçemez.

       Yardımla mükellef olacakların mali vaziyetlerinin müsait olması veya vücut sağlamlıkları şarttır. Belediye Encümenleri ve köy ihtiyar meclisleri tarafından tevzi olunan yardımı yapmaktan imtina edenlerden nakti yardımlar şehir ve kasabalarda belediyelerce Tahsili Emval Kanununa ve köylerde Köy Kanununun 66 ncı maddesi hükümlerine göre tahsil olunur.

——————————

(1)   26/5/1981 tarih ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 103 üncü maddesinin 1 inci bendinde; bu bent ile belediye meclislerine verilmiş olan zam yetkisinin, % 10 oranında olmak üzere anılan kanunun yalnız Meslek Vergisine dair madde hükümlerine uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

 

       İmece ve ayni yardımı yapmaktan imtina edenlerden bu yardımlar mahalli rayice göre Belediye Encümenleri ve köy ihtiyar meclislerince kıymetlendirilerek bedeli yukarıdaki fıkra hükümleri dairesinde tahsil olunur.

       Belediye Encümenlerinin ve köy ihtiyar meclislerinin bu kanuna göre ittihaz eyliyecekleri kararlar aleyhine kararın tebliği tarihinden itibaren 15 gün zarfında kaza ve vilayet idare heyetlerine itiraz olunabilir. İdare heyetlerinin kararları kat'idir.

       (Son fıkra Mülga: 24/1/1963 - 163/1 md.)

       Madde 8 – (Değişik : 23/5/2000 - 4568/3 md.)

       Bu Kanun uyarınca yapılacak yardımlar için imkânları yetersiz kalan belediye ve köylere, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu kaynaklarından bütçe imkânları dahilinde yardım yapılabilir.

       Madde 9 – İhtiyaç azaldıkça belediyelere ve köy ihtiyar heyetleri tarafından bu kanun mucibince yurttaşlara tahmil edilecek mükellefiyetler, de ihtiyacı karşılayacak hadlere irca olunur.                        

       Madde 10 – Bu kanunun tatbikatından mütevellit muameleler dolayısile tanzim olunacak bilcümle evrak ve alakalılar tarafından vukubulacak her türlü müracaat ve itirazlar bilcümle resimler, harçlar ve kaydiyelerden muaftır.

       Madde 11 – Muhtaç asker ailelerine yapılacak yardıma, belediye ve hususi idareler bir sene evvelki nakti tahsilat yekünunun azami yüzde ikisi nispetinde iştirake mecburdurlar.

       Madde 12 – Bu kanun mucibince tahsil ve tahsis olunacak paralar belediye ve köy bütçelerinde açılacak hususi bir fasla varidat ve mukabili asker ailelerine yardım namile açılacak fasla sarfiyat kaydolunur.

       Bu paralar asker ailelerine yardımdan başka işlere ve maksatlara sarfolunamaz. Senesi içinde sarfedilemeyen paralar ertesi sene bütçelerinde aynı fasla varidat kaydedilerek aynı hizmete tahsisen sarfolunur.

       Madde 13 – Bu kanunun 4 üncü maddesinde belediyelerce Tahsili Emval Kanununa göre tahsil edileceği gösterilmiş olan paraların tahsili emrinde icabedecek haciz ve hapis kararları Belediye Encümenlerince verilir. Haciz kararları belediyelerce, hapis kararları Cumhuriyet Müddeiumumilerince infaz olunur.

       Madde 14 – 1111 sayılı Askerlik Kanununun 71,72,73 üncü maddeleri mülgadır.

         Geçici Madde 1 – Bu kanunun neşrinden evvel belediye ve köylerce asker ailelerine yardım için yapılan istikraz ve tavizlerden kalan borçlar bu kanunla yazılı membalardan hasıl olacak paralardan ödenir.

       Geçici Madde 2 – Lüzum görülen vilayetlerde, valilerin muvafakati ile, şimdiye kadar tatbik edilmekte olan usule tevfikan tahakkuk ettirilen tekaliften bu kanunun icabettirdiği ihrazatın ikmaline kadar azami iki ay müddetle tahsilata devam olunabilir.

       Madde 15 – Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.

       Madde 16 – Bu kanunun icrasına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

——————————

(1)   «2556  sayılı Kanunla gümrük resmine munzam belediye hissesine % 50 ye kadar» şeklinde zam yapılmasına dair olan hüküm, 17/7/1948 tarihli ve 5237 sayılı mülga Kanunun 51 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

MEVZUAT BÖLÜMÜNÜN KURALLARI:
Burada yer alan içerik sadece siz ziyaretçilerimize Yerel Yönetimler ile ilgili tüm mevzuata toplu olarak erişim sağlamak amacıyla derlenmiştir. Mevzuat bölümü güncel tutulmaya çalışılmaktadır. Ancak hukuki sorunların önemini dikkate alarak lütfen ayrıntılı ve güncel tüze için mevzuat.basbakanlik.gov.tr, www.yargitay.gov.tr veya www.danistay.gov.tr adreslerini ziyaret ediniz.

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.