Özeti : 1- 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu`nun 4. maddesi uyarınca Milli Park olarak belirlenen alanların, ancak bu alanların koruma - kullanma amaçlarını gerçekleştirmek üzere Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulan ve bu alanların kuruluş, çalıştırma ve işletmelerini kapsayan bir "uzun devreli gelişme planı"nın varlığında ve bu planın izin verdiği ölçüde imar ve iskana açılabilmesinin mümkün olduğu, 2- Bu bağlamda, uzun devreli gelişme planı bulunmamasına rağmen, milli park sınırları içinde kaldığı anlaşılan uyuşmazlık konusu taşınmazı, konut alanı olarak belirlemek suretiyle yapılaşmaya açan dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlarda hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

İdari Dava Daireleri

Kurulu

Esas No : 2010/3572

Karar No : 2014/262

 

 

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Ürgüp Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …

Diğer Davalılar : 1- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Vekili : 1. Hukuk Müşaviri …

2- Kültür ve Turizm Bakanlığı

Vekili : 1. Hukuk Müşaviri …

Karşı Taraf (Davacılar) : 1- …

2- …

Davacılar Yanında Davaya Katılan : Çevre Ve Kültürel Değerleri

Koruma Ve Tanıtma Vakfı Kapadokya Temsilcisi …

İstemin Özeti :Danıştay Altıncı Dairesi‘nin 29/06/2010 günlü,

E:2009/15260, K:2010/6853 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması,

davalı idarelerden Ürgüp Belediye Başkanlığı tarafından istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Betül Özyiğit

Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması

gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca dosya incelendi,

gereği görüşüldü:

Dava; Nevşehir ve Çevresi Turizm alanı içerisinde Ürgüp İlçesi,

Nevşehir Çevre Yolunun kuzeyinde ve kuzeybatısında yer alan … imar planı

paftasında bulunan alanın konut alanı olarak belirlenmesine ilişkin

23/11/2001 günlü 1/5000 ve 06/02/2002 günlü, 1/1000 ölçekli imar

planlarının iptali istemiyle açılmıştır.

Danıştay Altıncı Dairesi‘nin 29/06/2010 günlü, E:2009/15260,

K:2010/6853 sayılı kararıyla; İdari Dava Daireleri Kurulu‘nun 22/02/2007

günlü, E:2005/117, K:2007/125 sayılı bozma kararına uyularak dosyanın

yeniden incelenmesi sonucu, davanın dava açma süresi içinde açıldığı 

sonucuna varılarak işin esasına geçildiği; 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu‘nun

4. maddesi ile bu Kanun uyarınca çıkartılan Milli Parklar Yönetmeliği‘nin 11.,

12. ve 15. maddelerinden bahsedilerek, davanın, uyuşmazlık konusu alanın

milli park ve doğal sit alanı içerisinde kalmasına rağmen yapılaşmaya açılarak

doğal güzelliklerin tahrip edilmek istendiği belirtilerek açıldığının anlaşıldığı;

2873 sayılı Kanun ve Milli Parklar Yönetmeliği hükümleri uyarınca, milli park

alanında yapılacak planların hazırlanması aşamasında Tarım ve Orman

Bakanlığı‘nın görüşünün alınmasının gerektiğinin düzenlendiği; dosyadaki bilgi

ve belgelerin incelenmesinden, planların yapılması aşamasında ilgili Bakanlığın

görüşünün alınmadığının açık olduğu, bu durumda, yukarıda anılan Yasa ve

Yönetmelik hükümlerine açıkça aykırı olarak ilgili Bakanlığın görüşü alınmadan

hazırlanan dava konusu imar planlarında hukuka uyarlık bulunmadığından

iptal edilmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu imar planlarının iptaline

karar verilmiştir.

Davalı idarelerden Ürgüp Belediyesi Başkanlığı, bu kararı temyiz

etmekte ve bozulmasını istemektedir.

2873 sayılı Milli Parklar Kanunu‘nun 1. maddesinde, bu Kanun‘un

amacının, yurdumuzdaki milli ve milletlerarası düzeyde değerlere sahip milli

park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının seçilip

belirlenmesine, özellik ve karakterleri bozulmadan korunmasına,

geliştirilmesine ve yönetilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu

belirtilerek, 2. maddesinde, "Milli park; bilimsel ve estetik bakımından, milli ve

milletlerarası ender bulunan tabii ve kültürel kaynak değerleri ile koruma,

dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat parçaları" olarak tanımlanmış,

uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan 4.maddesinde ise, "Bu Kanun

hükümlerine göre milli park olarak belirlenen yerlerin özellik ve nitelikleri göz

önünde tutularak, koruma ve kullanma amaçlarını gerçekleştirmek üzere,

kuruluş geliştirme ve işletilmelerini kapsayan gelişme planı, ilgili bakanlıkların

olumlu görüşleri ve gerektiğinde fiili katkılarıyla, Tarım ve Orman Bakanlığınca

hazırlanır ve yürürlüğe konur.

Gelişme planı uyarınca iskan ve yapılaşmaya konu olacak yerler için,

imar mevzuatına göre imar uygulama planları, milli park gelişme planı hüküm

ve kararlarına uygun olarak hazırlanır veya hazırlattırılarak İmar ve İskan

Bakanlığının onayı ile yürürlüğe konulur.

Üçüncü madde hükümleri uyarınca tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı

koruma alanı olarak belirlenen yerler için gerekli planlar Kültür ve Turizm 

Bakanlığı‘nın görüşü alınarak Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanır ve

yürürlüğe konulur.

Bu kanun kapsamına giren yerlerdeki turizm bölge alan ve

merkezlerinde turizm yatırımlarına ilişkin plan kararları Tarım ve Orman

Bakanlığı‘nın görüşü alınarak sonuçlandırılır. " hükümleri yer almaktadır.

Anılan Kanun‘a dayanılarak çıkartılan ve uyuşmazlık tarihinde

yürürlükte bulunan Milli Parklar Yönetmeliğinin 11. maddesinde; Milli Park

uzun devreli gelişme planlarının, ilgili Bakanlıkların olumlu görüşleri ve

gerektiğinde fiili katkılarıyla hazırlanarak Tarım Orman ve Köy İşleri

Bakanlığınca onaylanarak yürürlüğe konulacağı; 12. maddesinde, Milli Park

uzun devreli gelişme planı uyarınca iskan ve yapılaşmaya konu olan yerler için,

mahalli gelişme planı karakterindeki, imar mevzuatına uygun imar uygulama

planlarının, milli park uzun devreli gelişme planı hüküm ve kararlarına uygun

olarak, hazırlanarak veya hazırlattırılarak, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının

onayı ile yürürlüğe gireceği; 15. maddesinde, Kültür varlıklarının korunması,

tahkimi, restorasyonu ve değerlendirilmesine dair plan kararlarının, 2863

sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun ilgili hükümlerine göre

ve Kültür ve Turizm Bakanlığı ile işbirliği içinde tespit edileceği, turizm bölge,

alan ve merkezlerinde, turizm yatırımlarına dair plan kararlarının Tarım Orman

ve Köy İleri Bakanlığı‘nın görüşü alınarak sonuçlandırılacağı düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu, doğal ve kültürel

açıdan öneme sahip alanların korunmasına yönelik özel statüler getiren ve bu

alanların koruma-kullanma dengesi içinde devamlılığının sağlanmasına yönelik

hükümler içeren özel bir kanundur. Ayrıca bu Kanun ve bu Kanun uyarınca

çıkarılan Milli Parklar Yönetmeliği hükümlerine göre koruma altına alınan

alanlarda; koruma, kullanma, planlama, yönetim ve işletme ilgili tüm

faaliyetler söz konusu Kanun hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir.

Bu çerçevede, Milli parklar ve diğer korunan alanlar için planlama

esasları Kanun‘un 4. maddesinde belirlenmiştir. Bu madde uyarınca,

öncelikle, milli park olarak belirlenen alanların özellik ve nitelikleri göz önünde

tutularak koruma ve kullanma amaçlarını gerçekleştirmek üzere, kuruluş

geliştirme ve işletilmelerini kapsayan bir "uzun devreli gelişme planı"nın ilgili

bakanlıkların olumlu görüşleri ve gerektiğinde fiili katkılarıyla, Tarım Orman

ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulması, imar

uygulama planlarının ise ancak yapılan bu uzun devreli gelişme planına göre

iskan ve yapılaşmaya konu olacak yerler için ve uzun devreli gelişme planı 

hüküm ve kararlarına uygun olarak hazırlanması suretiyle uygulamaya yön

verilmesi gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, UNESCO tarafından 1985 yılında ilan

edilen listede "Dünya Kültür Mirası" olarak kabul edilen alanda bulunan

uyuşmazlık konusu Ürgüp İlçesi, … imar planı paftasında yer alan taşınmazın,

03/06/1976 tarihinde İmar ve İskan Bakanlığınca onaylanan planda "Sanayi ve

Tesis Alanında" kaldığı, ancak plana, bu alan üzerinde yapılaşma olmaz şerhi

düşüldüğü, taşınmazın önce 25/11/1986 günlü, 19292 sayılı Resmî Gazete‘de

yayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen "Göreme Milli Parkı" sınırları

içine, daha sonra da 13/09/1989 tarihinde ilan edilen, "Nevşehir ve Çevresi

Turizm Alanı" ve 07/10/1997 tarihinde düzenlenen "Nevşehir ve Çevresi

Turizm Alanı Sınır Daraltması" kapsamına alındığı, ayrıca, Nevşehir Kültür ve

Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu‘nun 12/11/1999 günlü, 1123 sayılı

kararıyla belirlenen ııı. Derece Doğal Sit Alanı İçerisinde kaldığı, taşınmazın

bulunduğu Ürgüp Belediyesi‘ne ait 1/25000 ve 1/5000 ölçekli planların 3194

sayılı İmar Kanunu‘nun 9. Maddesi ve 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu‘nun 7.

Maddesi uyarınca Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından 20/03/1998

tarihinde onaylandığı, daha sonra yine bu Bakanlık tarafından revize edilen ve

23/11/2001 tarihinde onaylanan Çevre Düzeni Planı ile dava konusu edilen

1/5000 ölçekli planda ve bu planlara istinaden 2634 sayılı Kanun‘un 7.

maddesi uyarınca Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan

06/02/2002 günlü, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, taşınmazın konut

alanına alındığı anlaşılmaktadır.

Göreme Milli Park sınırı içinde kalan dava konusu alanın, 2873 sayılı

Kanun hükümleri uyarınca, ancak bu taşınmazın sınırları içinde kaldığı milli

park alanının korunması, geliştirilmesi, yönetimi, tanıtılması ile ilgili planlama

esaslarını ve bu planla öngörülen koruma ve gelişim bölgeleri için hazırlanacak

uygulama planlarının yapım esaslarını belirleyen bir uzun devreli gelişme

planının varlığında ve bu gelişme planın izin verdiği ölçüde imar ve iskana

açılabilmesinin mümkün olduğu, uzun devreli gelişme planı yapılmadan, bu

plan sınırları içinde kalan alanlar için hiç bir suretle uygulama imar planı

yapılmasının mümkün olmadığı, uyuşmazlıkta ise, uzun devreli gelişme planı

bulunmamasına rağmen, milli park sınırları içinde bulunan taşınmazın 1/5000

ve 1/1000 ölçekli planlarla konut alanı olarak belirlenmesi suretiyle

yapılaşmaya açıldığı anlaşıldığından, dava konusu planlarda hukuka uyarlık

görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı Ürgüp Belediye Başkanlığı‘nın temyiz

isteminin reddine, Danıştay Altıncı Dairesi‘nin 29/06/2010 günlü,

E:2009/15260, K:2010/6853 sayılı kararının belirtilen gerekçeyle onanmasına,

kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık

olmak üzere, 06/02/2014 gününde esasta ve gerekçede oyçokluğu ile karar

verildi.

KARŞI OY

X- 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu‘nun uyuşmazlık tarihinde yürürlükte

bulunan 4. maddesindeki düzenleme gereğince, bu Kanun‘un, 3.maddesi

uyarınca milli park alanı olarak ilan edilen yerlerde, öncelikle alanın korumakullanma

dengesi içinde kuruluş geliştirme ve işletilmelerini kapsayan bir uzun

devreli gelişme planının Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından

hazırlanarak yürürlüğe konulması gerektiği, uygulama imar planlarının ise

ancak belirtilen gelişme planı uyarınca iskan ve yapılaşmaya konu olabilecek

yerler için ve gelişme planı hüküm ve kararlarına uygun olarak hazırlanarak

Bayındırlık ve İskan Bakanlığının onayı ile yürürlüğe konulabileceği, Tarım

Orman ve Köy İşleri Bakanlığı‘nın görüşüne ise, milli park sınırları içinde kalan

turizm alanlarında, sadece turizm yatırımları için alınan plan kararları için

başvurulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesi sonucu, Göreme Milli Parkı sınırları içinde kalan

dava konusu taşınmazı da kapsayan alana ilişkin 1/5000 ölçekli planın

Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onaylandığı, alanın aynı zamanda turizm alanı

sınırları kapsamında bulunması nedeniyle 1/1000 ölçekli uygulama imar

planının 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanun‘un uyuşmazlık tarihinde yürürlükte

bulunan 7. maddesi uyarınca Kültür ve Turizm Bakanlığınca onaylandığı, her iki

planda da taşınmazın konut alanı olarak belirlendiği, söz konusu kararın

turizm dışı kullanıma ilişkin bir plan kararı niteliğinde bulunması nedeniyle,

2873 sayılı Kanun‘un 4. maddesi uyarınca Tarım Orman ve Köy İşleri

Bakanlığı‘nın görüşünün alınmasına gerek bulunmadığı, ancak milli park

alanlarında, sadece uzun devreli gelişme planı uyarınca iskan ve yapılaşmaya

konu olabilecek yerlerde ve ancak gelişme planına uygun olarak uygulama

imar planı yapılmasının mümkün olduğu sonucuna varılmış ise de, dosyada,

taşınmazın içinde bulunduğu milli park alanına ilişkin uzun devreli gelişme

planı bulunup bulunmadığına yönelik bir bilgi veya belgeye ulaşılamamıştır.

Dolayısıyla 2873 sayılı Kanun‘un 4. maddesi uyarınca, ancak uzun

devreli gelişme planına uygun olarak uygulama imar planı yapılacağından ve

sözü edilen planların birbiri ile uyumu aranacağından, uyuşmazlığın çözümü

için, Danıştay Altıncı Dairesince, dava konusu planlara esas alınan uzun devreli

gelişme planı bulunup bulunmadığı ve varsa, taşınmazın konut alanı olarak

belirlenmesine ilişkin plan kararının uzun devreli gelişme planına uygun olup

olmadığının araştırılması suretiyle karar verilmesi gerekirken, belirtilen

hususlar araştırılmaksızın, dava konusu planların hazırlanması aşamasında

Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı‘‘nın görüşü alınmadığı gerekçesiyle dava

konusu planların iptali yolunda verilen temyize kararda hukuki isabet

görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla

karara katılmıyoruz.

GEREKÇEDE KARŞI OY

XX- 2873 sayılı Kanun‘un 4. maddesi uyarınca, milli park alanlarının

ancak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulacak

uzun devreli gelişme planının varlığında ve bu planın izin verdiği ölçüde imar

ve iskana açılabilmesi mümkündür. Ayrıca, bu alanlarla turizm alan sınırlarının

çakışması halinde, planlama sürecinde, alınacak tüm plan kararlarında Tarım

ve Orman Bakanlığı‘nın (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) görüşünün alınması

gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta ise, "Göreme Milli Parkı" sınırları içinde bulunan dava

konusu taşınmazın aynı zamanda "Nevşehir ve Çevresi Turizm Alanı" sınırları

içinde kalmaktadır. Söz konusu alanın konut alanı olarak planlanması

sürecinde, yapılacak planların gelişme planlarına uygun olması ve Tarım ve

Orman (Orman ve Su İşleri) Bakanlığı‘nın görüşünün alınması gerekmektedir.

Ancak bu alanda uzun devreli bir gelişme planı bulunup bulunmadığının

dosyadan anlaşılamamaktadır.

Bu nedenle, yoksa öncelikle bir gelişme planının hazırlanması ve buna

uygun plan yapılması; varsa gelişme planına uygun ve ayrıca Tarım ve Orman

(Orman ve Su İşleri) Bakanlığı‘nın görüşü alınarak planlama yapılması

gerekirken söz konusu usullere uyulmadan yapıldığı anlaşılan dava konusu

planlarda hukuka uyarlık görülmediğinden, dava konusu taşınmazın planlama

sürecinde Tarım ve Orman Bakanlığı‘nın görüşünün alınması gerektiği

gerekçesinin çıkartılması suretiyle verilen karara gerekçe yönünden

katılmıyorum. 


Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/14_08_2015_101116.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.