Fenni mesul olduğu inşaattaki denetim görevi engellenen davacının, denetimsiz olarak tamamlanan taşınmaza iskan ruhsatı verilmesi işleminin iptali istemiyle açtığı davada ehliyetli olduğu hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Altıncı Daire

Esas No : 2010/1235

Karar No : 2014/418

 

 

Temyiz Eden (Davacı): …

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davalı) : Palandöken Belediye Başkanlığı

İstemin Özeti : Erzurum 2. İdare Mahkemesince verilen

18/11/2009 tarihli, E:2009/1401, K:2009/1567 sayılı kararın, usul ve

hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Volkan Müftüoğlu

Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının

bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin

açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin

gereği görüşüldü:

Dava, Erzurum İli, Dere Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz

üzerinde inşa edilen "Erzurum İş Merkezi" için verilen iskan ruhsatının

iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince, dava konusu edilen işlem ile

davacı arasında güncel, kişisel ve meşru bir menfaat ilişkisi bulunmadığı

gibi, "Erzurum İş Merkezi`ne verilen iskan ruhsatının davacının menfaatini 

ne şekilde ihlal ettiği hususunda bir açıklamaya da yer verilmediği

gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş, bu karar

davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini

amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan biri olan

"dava açma ehliyeti", her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası

açılmasının idare işlemlerinde istikrarsızlığa neden olunmaması ve idarenin

işleyişinin buna bağlı olarak olumsuz etkilenmemesi amacıyla dava konusu

edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat

ilişkisinin varlığını ifade etmektedir.

İdari dava türlerinden iptal davalarının tanımı kapsamındaki

sübjektif ehliyet koşulu konusunda mevzuatta açık bir belirleme

olmamakla birlikte, iptal davalarının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki

niteliği göz önüne alındığında; idare hukuku alanında kesin ve yürütülmesi

zorunlu nitelikte tesis edilen idari işlemlerin, ancak meşru, kişisel ve güncel

menfaatlerinin varlığından söz edilmesi durumunda kişi yada kuruluşlarca

yargı denetimine tabi tutulmasının istenebilmesi yeteneği olarak kabul

edilmektedir. Bu anlamda, yargı mercilerince önlerine gelen davalarda

objektif dava açma ehliyetinin varlığının tespiti yanında davaya konu idari

işlem ile davayı açan arasında iptale konu işlem yönünden kişisel, meşru ve

güncel bir menfaat ilişkisinin varlığının da tespiti gerekmektedir.

Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından

iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve

idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu

edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat

ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır. Her olay ve davada, yargı

merciine başvurarak dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle

ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri de yargı mercilerine bırakılmıştır. İptal

davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel

bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir.

Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının

menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani

davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve

makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. Aksi halde, kişilerin kendisine

etkisi bulunmayan, menfaatlerini ihlal etmeyen idari işlemler hakkında da

iptal davası açma hakkı doğar ve bu durum idarenin işleyişini olumsuz 

etkiler. İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini

amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan "dava

açma ehliyeti" iptal davasına konu kararın niteliğine göre idari yargı yerince

değerlendirilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; Erzurum İli, Dere Mahallesi, … ada, …

parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşa edilen "Erzurum İş Merkezi" inşaatı ile

ilgili olarak davacının teknik uygulama sorumlusu olarak atandığı, inşaatı

yapan firma ile davacı arasında 21.08.2007 tarihinde sözleşme imzalandığı,

gerekli denetimleri yapabilmek adına çelik imalata yönelik gerekli proje ve

eklerinin kendisine teslimini istemişse de, bu talebinin yerine getirilmemesi

üzerine gerekli denetim görevini yapamadığından durumu davalı idareye

bildirerek inşaatın durdurulmasını isteyen davacının inşaatı yapan firma

tarafından teknik uygulama sorumluluğundan azledilmesi yönünde

girişimlerde bulunulmuşsa da; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği

Elektrik Mühendisleri Odası Teknik Uygulama Sorumluluğu Uygulama

Esasları Yönetmeliği uyarınca teknik uygulama sorumluları kamu adına

görev yaptığından tek taraflı olarak sözleşmelerinin feshedilemediği ve

yerine başka bir teknik uygulama sorumlusunun atanmadığı, inşaatın

bitimine kadar da davacının teknik uygulama sorumlusu olduğu, inşaatın

bitirilip taşınmaza iskan ruhsatı verilmesi üzerine, inşaatın denetimsiz

olarak tamamlandığı iddiasıyla bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; teknik uygulama sorumlusu olarak atanmakla birlikte,

denetim görevini yerine getirmesi engellenerek ve bu haliyle denetimsiz

olarak tamamlanan taşınmaza iskan ruhsatı verilmesi aşamasına kadar

yapının teknik uyulama sorumlusu sıfatı devam ettiği anlaşılan davacının,

inşaatın iskan ruhsatının kişisel menfaatini ihlal ettiği, işlem ile davacı

arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunduğu açık olup, hem teknik

uygulama sorumlusu sıfatıyla inşaatın denetimi sonucu müeyyidelere

maruz kalabilecek olması, hem de kentin bütününe hitap eden bir yapının,

denetimsiz olarak tamamlanarak kullanıma açılması nedeniyle, bu

bütünlük içinde yaşayan herkesin hemşeri sıfatıyla gerek büyükşehir

belediyesi gerekse ilçe belediyelerinin eylem ve işlemlerinin hukuka

uygunluğunun denetimini sağlamak bakımından dava açmak hak ve yetkisi

olduğunu kabul etmenin gerekli olması nedeniyle, davacının bu davayı

açmakta menfaati bulunduğundan davanın ehliyet yönünden reddine dair

mahkeme kararında isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, Erzurum 2. İdare Mahkemesince verilen

18/11/2009 tarihli, E:2009/1401, K:2009/1567 sayılı kararın bozulmasına,

dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini

izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık

olmak üzere, 28/01/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/14_08_2015_101116.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.