İşyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırılıkların giderilmesi için verilen 15 günlük sürenin yeterli olduğu, 3194 sayılı Yasa’nın 32. maddesinde öngörülen bir aylık sürenin verilmediği gerekçesiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemin iptali yolundaki mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Onyedinci Daire

Esas No : 2015/6217

Karar No : 2015/474

 


Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Osmangazi Belediye

Başkanlığı

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) :

Vekili : Av. …

İstemin Özeti: Bursa 1. İdare Mahkemesinin 25/11/2010 günlü,

E:2010/523, K:2010/763 sayılı kararının; temyizen incelenerek bozulması

istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Deniz Ertekin

Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının

bozulması gerektiği düşünülmektedir.

 

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onyedinci Dairesi‘nce işin gereği görüşüldü:

Dava; Bursa İli, Osmangazi İlçesi, Şehreküstü Mahallesi, …

Caddesi, … Sokak, No:5/B adresinde yer alan içkili lokanta faaliyetinde

bulunan işyerinin 10/12/2001 tarih ve 01-1398 sayılı işyeri açma ve çalışma

ruhsatının iptaline ilişkin 21/04/2010 günlü, 926 sayılı Osmangazi Belediye

Başkanlığı işleminin istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; 3194 sayılı İmar Kanunu‘nun 32. maddesine

göre de işlem tesis edilebileceği, bu sayede davacıya aykırıkları gidermesi

için daha uzun olan bir aylık süre verilebileceği, nitekim davacının da

kendisine verilen 15 günlük sürenin az olduğunu dolaylı da olsa vurgulayan

bir dilekçeyle, davalı idareden mühlet istediği, ancak davalı idarece bu

talebin reddedildiği, davacının verdiği dilekçeden, idarenin tespit ettiği

aykırılıkları gidermeye hazır olduğunun anlaşıldığı, davalı idarenin davacının

bu tutumuna rağmen daha kısa olan yönetmelikteki süreyi uygulamasında

hukuka uyarlık bulunmadığı, davacıya süre verilmeksizin doğrudan işyeri

açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık

bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı tarafından, hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Mahkeme

kararının bozulması istenilmektedir.

3194 sayılı İmar Kanunu‘nun 20‘nci maddesinde; "Yapı: a) Kuruluş

veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde, b)

Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu

kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis

belgeleri ile, imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak

yapılabilir.", 21‘inci maddesinde; "Bu Kanunun kapsamına giren bütün

yapılar için 26‘ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya

valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir...", "Yapı Kullanma

İzni" başlıklı 30‘uncu maddesinde; "Yapı tamamen bittiği takdirde

tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde

bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik

(...) bürolarından; 27‘ nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların

tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten

izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve

eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur

görülmediğinin tespiti gerekir..." ,"Ruhsatsız veya Ruhsat ve Eklerine Aykırı

Olarak Başlanan Yapılar" başlıklı 32. maddesinde; "‘Bu Kanun hükümlerine

göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya

başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, 

fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma

muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu

tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı

tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu

tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay

içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak,

belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister." hükümlerine yer

verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu‘nun 15. maddesinin (c) bendinde;

"Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin

veya ruhsatı vermek." belediyelerin yetkileri arasında sayılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun

Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun`un 4.

maddesinde, " 3‘üncü Maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için

yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre

düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b)

Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş

güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın

korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmünü

taşımaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6.

Maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve

çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu

Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve

kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre

verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre

ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma

ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", 13.

maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler

tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol

edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir.

Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî

işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra

yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve

noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi

için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre

içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat

iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı

varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemeleri öngörülmüştür.

Dosyanın incelenmesinden; Bursa İli, Osmangazi İlçesi, Şehreküstü

Mahallesi, … Caddesi, … Sokak, No:5/B adresinde yer alan içkili lokanta

faaliyetinde bulunan işyerinde davalı idarece yapılan kontrolde işyeri açma

ve çalışma ruhsatında belirtilen 85 metrekare kullanım alanı haricinde 40

metrekare asma kat yapıldığı ve bodrum katta 10 metrekare mutfak

oluşturularak kullanım alanının büyütüldüğünün tespit edildiği ve tespit

edilen aykırılıkların ruhsata bağlanması için onbeş gün süre verilmesine

ilişkin olarak 19/02/2010 günlü tutanağın düzenlendiği, tanınan sürede

işyerinin ruhsata uygun hale getirilmediğinden bahisle 10/12/2011 tarih ve

1398 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yolunda dava konusu

21/04/2010 günlü, 926 sayılı Osmangazi Belediye Başkanlığı işleminin tesis

edildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden;

3194 sayılı İmar Kanunu‘nun 32. maddesindeki ruhsatsız veya ruhsata aykırı

yapılarla ilgili düzenlemenin, bütün yapılar için öngörülmüş genel bir

hüküm olduğu, söz konusu maddeye göre tanınacak sürenin en çok bir ay

olarak belirlendiği, bu sürenin altında süre verilmesi konusunda idareye

takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan; davacı tarafından 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında

düzenlenen yapı ruhsatının değil, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma

Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek

Kabulüne Dair Kanun ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik

hükümlerine istinaden düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline

ilişkin işlemin dava konusu edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; işleme konu işyerinde, işyeri açma ve çalışma

ruhsatına aykırı olarak kullanım alanının artırıldığı hususunun davalı idarece

düzenlenen 19/02/2010 günlü tutanak ile tespit edildiği, mevzuata uygun

olarak davacıya onbeş günlük süre tanındığı, söz konusu ruhsata aykırı

kısımların yasal süre içerisinde (temyiz aşamasına kadarki süreçte dahil)

ruhsata bağlanmadığı dikkate alındığında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının

iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize

konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; Bursa 1. İdare Mahkemesinin 25/11/2010

gün ve E:2010/523, K:2010/763 sayılı kararının bozulmasına, dosyanın

yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu

kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi

yolu açık olmak üzere, 10/03/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.


Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/18_08_2016_095151.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.