Belediye encümeni kararında ve hukuk mahkemesinde açılan davada kısmi kamulaştırmadan söz edilmeksizin taşınmazın tamamının kamulaştırıldığının belirtilmesi nedeniyle bakılan davanın açıldığı, taşınmazın imar yoluna isabet eden kısmının kamulaştırılmasında ihtilaf bulunmadığı, bu durumda davalı idare tarafından yapılan maddi hatanın külfetinin davacıya yüklenemeyeceği, taşınmazın imar yoluna isabet eden kısmının belirlenerek kısmi kamulaştırma yolunda gidilmesi gerekirken, taşınmazın tamamının kamulaştırılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Altıncı Daire

Esas No : 2014/9983

Karar No : 2015/5159

 

Temyiz Eden (Davacı) :

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davalı) : Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …, Av. …

İstemin Özeti : Adana 2. İdare Mahkemesince verilen 16.07.2014

tarihli, E:2013/1826, K:2014/1392 sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı

olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden

hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması

gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hâkimi : Harun Coşkun

Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının

bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hâkiminin

açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin

gereği görüşüldü:

Dava, Adana İli, Seyhan İlçesi, Döşeme Mahallesi, … ada … sayılı

parselde kayıtlı mülkiyeti davacıya ait taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin

Adana Büyükşehir Belediye Encümeninin 24.09.2008 tarihli, 4051 sayılı

işleminin iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesince, dava dosyasının

incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın tamamının

kamulaştırılması için Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesine (kapatılan

Adana 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/533 sayılı dosyanın devri

üzerine) başvurulmuş ise de, hukuk mahkemesinde görülen dava sırasında

davalı idarece, taşınmazın sadece 150 m²‘lik kısmının değerlendirilmeye

alınması hususunun sehven belirtilmediğinin ifade edilerek, davanın

belirtilen miktar üzerinden devamının istenilmesi üzerine, Asliye Hukuk

Mahkemesince talebin uygun görülerek bedel tespit ve tescil davasının,

taşınmazın 150 m²‘lik kısmı yönünden yürütüldüğü, dolayısı ile taşınmazın

sadece 150 m²‘lik kısmının kamulaştırılması yönünde işlem tesis edildiği,

onaylı imar planlarına göre yapılan kamulaştırmaların hukuki dayanağını bu

planların oluşturduğu, taşınmazın imar planındaki fonksiyonuna uygun

olarak kullanılması için alınan ve imar planına uygun olan dava konusu

kamulaştırma işleminin 150 m²‘lik kısmında hukuka aykırılık

bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın bu kısmının reddine,

taşınmazın diğer 495 m²‘lik bölümüne ilişkin kısmı yönünden ise dava

hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu karar davacı

vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, Adana Büyükşehir Belediye

Encümeninin 24.09.2008 tarihli, 4051 sayılı kararı ile Adana-Mersin

demiryolunun kuzeyinde kalan imar yolunun açılabilmesi için içerisinde

davacıya ait Adana İli, Seyhan İlçesi, Döşeme Mahallesi … ada … parsel

sayılı taşınmazın da bulunduğu, liste halinde verilen taşınmazların

kamulaştırılmasına karar verildiği, belediye encümeni kararında herhangi bir

belirleme olmamasına karşın kıymet takdir komisyon raporu ile dava

konusu taşınmaz için kısmi kamulaştırma değerlendirmesi yapılarak, 150,00

m²‘si için bedel tespitinin yapıldığı, akabinde söz konusu taşınmazın

pazarlık usulüyle satın alınması için Adana Büyükşehir Belediyesi Emlak ve

İstimlak Dairesi Başkanlığının 10.07.2013 tarihli, 12082 sayılı yazısı ile

davacının anlaşmaya çağırıldığı, yapılan pazarlıkta davacı ile idarenin

anlaşamaması üzerine Adana Büyükşehir Belediyesi Encümeninin

31.07.2013 tarihli, 5682 sayılı kararı ile tespit ve tescil davası açılmasına

karar verildiği, Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2015/124

(kapatılan Adana 9. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2013/533 sayılı dosyanın

devri üzerine) sayılı dosyasında, taşınmazın imar yoluna isabet eden kısmı 

yerine, taşınmazın tamamının kamulaştırılması için bedel tespit ve tescil

davasının açılması üzerine bakılan davanın açıldığı, Asliye Hukuk

mahkemesinde görülen dava sırasında davalı idarece taşınmazın sadece 150

m²‘lik kısmının değerlendirilmeye alınması hususunun sehven

belirtilmediğinin ifade edilmesi üzerine, Asliye Hukuk Mahkemesince anılan

eksiklik maddi hata olarak kabul edilerek, bedel tespit ve tescil davasının,

taşınmazın 150 m²‘lik kısmı yönünden yürütüldüğü anlaşılmaktadır.

Bakılan davada, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi ve

temyiz dilekçelerinde ısrarla, kamulaştırılmak istenen … ada, … sayılı

parselin tamamının yolda kalmamasına rağmen, Adana Büyükşehir Belediye

Encümeninin 24.09.2008 tarihli 4051 sayılı kararı ve 31.07.2013 tarihli, 5682

sayılı kararı ile bedel tespit ve tescil davasında kısmi kamulaştırmadan söz

edilmeksizin, taşınmazlarının tamamının kamulaştırılması yönünde işlem

tesis edilmesi hususundan yakınıldığı, bu haliyle uyuşmazlığın özünü

taşınmazın imar yoluna isabet eden kısmında hukuka uyarlılık bulunup

bulunmadığı konusunun değil, kısmi kamulaştırmanın gerekliliği halinde,

kamulaştırma işlemine yetkili olan davalı idarece alınan kararların, amaca

uygunluk, ölçülülük ve belirlilik ilkeleri uyarınca hukuka uygun işlem tesis

edip etmediği hususunun oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Temyize konu İdare Mahkemesi kararında, bakılan davanın

açılmasından sonra, davalı idare tarafından Asliye Hukuk Mahkemesine

verilen 24.10.2013 tarihli dilekçe doğrultusunda, bedel tespit-tescil davasının

taşınmazın 150,00m²lik kısmı yönünde devam ettiğinden bahisle, hukuka

uygunluk denetimini kısmi kamulaştırma çerçevesinde ele alarak hüküm

tesis edilmiş ise de; taşınmazın bir kısmının imar yoluna isabet ettiği

olgusunun zaten taraflar arasında ihtilafsız olduğu, meşruhatlı davetiyenin

tebliği üzerine 30 günlük dava açma süresi içerisinde kamulaştırmanın iptali

istemiyle idari yargıda dava açma hakkı bulunan davacının, hukuka aykırılık

iddialarını kendisine tebliğ edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde

şekillendirmesinin olağan olduğu, gerek davalı belediye encümen kararında,

gerekse hukuk mahkemesinde açılan davada kısmi kamulaştırmadan söz

edilmeksizin, taşınmazın tamamının kamulaştırılmasının belirtilmesi

nedeniyle bakılan davanın açıldığı, davalı idare tarafından yapılan maddi

hatanın külfetinin davacıya yüklenemeyeceği hususları bir arada

değerlendirildiğinde, uyuşmazlığın dava açıldığı tarihte mevcut olan hukuki

durum çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davalı idare tarafından, taşınmazın imar yoluna isabet

eden kısmının belirlenerek, kısmi kamulaştırma yolunda işlem tesisi cihetine

gidilmesi gerekirken, taşınmazın tamamının kamulaştırılması yönünde tesis 

edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın kısmen reddi, kısmen

dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen kararda

hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, Dairemizin 01.04.2014 tarihli, E:2014/9983 sayılı ara

kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Asliye

Hukuk Mahkemesinde görülen dava kapsamında yaptırılan keşif ve bilirkişi

incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporlarında, taşınmazın imar

yolunda kalan kısmının 150,00 m² olmadığı yönünde tespitlere yer verildiği,

bu haliyle taşınmazın bir kısmının imar yolunda kaldığı sabit olmakla

beraber, ne kadarının imar yoluna isabet ettiği ve bu doğrultuda

kamulaştırılması gerektiği konusunun belirsiz kaldığı, UYAP üzerinden

yapılan inceleme neticesinde de Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin

08.05.2015 tarihli, E:2015/124, K:2015/193 sayılı kararı ile açılan bedel

tespit-tescil davasının davalı idare aleyhine reddine karar verildiği

anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Adana 2. İdare Mahkemesince verilen

16.07.2014 tarihli, E:2013/1826, K:2014/1392 sayılı kararın Bozulmasına,

dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini

izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık

olmak üzere, 11.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

 

Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/20_10_2016_014847.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.