Para cezasının; yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün ise, 3194 sayılı Kanun’un 42. maddesinin 2. fıkrasının a) bendi uyarınca yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanması gerektiği, mekansal olarak alan oluşturmayan bahçe duvarı, kapı, pencere gibi imalatlarda ise, metrekare bazında hesaplanamayacağı için para cezasının (b) bendine göre yapının maliyet bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Ondördüncü Daire

Esas No : 2013/3547

Karar No : 2015/2962

 

Temyiz İsteminde Bulunan Taraflar:

1- (Davacı) : … İnşaat …

Vekili : Av. …

2- (Davalı) : Kocasinan Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …

Karşı Taraf : 1- Kocasinan Belediye Başkanlığı

2- … İnşaat - …

İstemin Özeti: Kayseri 2. İdare Mahkemesinin 20/12/2012 günlü,

E:2011/1569, K:2012/1551 sayılı kararının; usul ve yasaya uygun olmadığı

ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmaların Özeti : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği

savunulurken, davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Mehmet Akça

Düşüncesi : Uyuşmazlığa konu yapıdaki aykırılıklara verilecek

cezasının 3194 sayılı İmar Kanunu`nun 42. maddesinin b bendine göre

verilmesi gerektiği tespit edildikten sonra, aynı maddenin a bendine göre

verilen para cezasına konu işlemin tümünün iptali gerekirken, idarenin

yerine geçecek şekilde işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddi yolunda 

verilen temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği

düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Ondördüncü Dairesince işin gereği

görüşüldü:

Dava; Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Erkilet Camikebir Mahallesi, …

pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapının ruhsat ve eklerine

aykırı yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu`nun 42. maddesi

uyarınca inşaatın yüklenicisi olan davacıya para cezası verilmesine ilişkin

25/10/2011 günlü, 612 sayılı Kocasinan Belediye Encümeni kararının iptali

istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; dava konusu yapıda ruhsat ve

eklerine aykırılık sabit olmakla birlikte, ruhsat ve eklerine aykırılık olan

beton sınıfındaki aykırılığın yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması

mümkün olmadığından, yukarıda anılan yasanın 42/b maddesine göre

hesaplama halinde 45.310,00 TL idari para cezası hesaplanması gerekirken

yanlış hesaplama yapılarak 274.571,24 TL olarak hesaplanan dava konusu

idari para cezasının 45.310,00 TL‘yi aşan kısmında hukuka uyarlık

bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin 45.310,00 TL‘yi aşan

kısmının iptali, 45.310,00 TL‘lik kısmına yönelik olarak ise davanın reddi

yolunda karar verilmiş, bu karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu`nun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat

alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına

aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı

iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet

durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına,

yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip

etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az

olmamak üzere, maddede öngörülen şekilde hesaplanan idari para cezaları

uygulanacağı belirtilmiş, a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına

ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere,

mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için para cezası uygulanacağı, b)

bendinde ise; mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması

mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren

veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar

için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde

yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin

% 20`si kadar idari para cezası verileceği hükme bağlanmış, c) bendinde ise 

(a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı için

hesaplanan para cezasına uygulanacak arttırım sebepleri sayılmıştır.

Yukarıda açıklanan hükümlerin incelenmesinden; para cezasının;

yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün ise, 3194 sayılı

Kanun`un 42. maddesinin 2. fıkrasının a) bendi uyarınca yapının inşaat alanı

üzerinden hesaplanması gerektiği, mekansal olarak alan oluşturmayan bahçe

duvarı, kapı, pencere gibi imalatlarda ise, metrekare bazında

hesaplanamayacağı için para cezasının (b) bendine göre yapının maliyet

bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Erkilet

Camikebir Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde

bulunan binadaki beton dayanımının C20 olması gerekirken C12 olduğu,

yangın merdiveninin 2. katta sonlandırıldığı, çatı ve ışıklık yalıtımının

yapılmadığı ve balkon döşemelerinde oluşan çatlakların güçlendirmesinin

yapılmadığı hususlarının tespit edilmesi üzerine, 3194 sayılı Kanun`un

42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan miktara, (c)

bendinin 4., 5., ve 12. alt bentlerinde yer alan artırım sebepleri uygulanmak

suretiyle 274.571,24-TL para cezası verilmesi üzerine, bu işlemlerin iptali

istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, İdare Mahkemesi tarafından,

uyuşmazlığın çözümü için keşif-bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, düzenlenen

bilirkişi raporunda özetle; yapıda beton malzemesinin öngörülen gereklere

aykırı olarak kullanıldığının raporlarla ortaya konulduğu, bu yüzden yapı için

3194 sayılı İmar Kanunu`nun 42. maddesinin (b) bendine göre ceza

kesilmesi gerektiğinin belirtildiği, verilmesi gereken ceza miktarının bilirkişi

tarafından hesaplanması üzerine, bu hesaplama doğrultusunda para

cezasının kısmen iptaline, kısmen reddine karar verildiği görülmüştür.

Uyuşmazlıkta; davaya konu yapıda kullanılan malzemenin, olması

gerekenden düşük kalitede olduğu, aykırılığın yapı inşaat alanı üzerinden

hesaplanmasının mümkün olmadığı, 3194 sayılı İmar Kanunu`nun 42.

maddesinin (b) bendi uyarınca para cezası verilmesi gerekirken, aynı

maddenin (a) bendi uyarınca verildiği, bu durumun da temel para cezasını

değiştirecek nitelikte olduğu görüldüğünden, davaya konu işlemde hukuka

uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; İdare Mahkemesince, para cezasının hatalı olarak tesis

edildiği tespit edildikten sonra para cezasının tümünün iptali gerekirken,

"idari işlem niteliğinde karar verilemez" kuralına aykırı olarak idarenin

yerine geçilmek suretiyle işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddi

yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, Kayseri 2. İdare Mahkemesinin 20/12/2012

günlü, E:2011/1569, K:2012/1551 sayılı kararının bozulmasına, dosyanın

Mahkemesine gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden

itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

15/04/2015 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

3194 sayılı Kanun`un 42/2. maddesinin (b) bendindeki esaslara göre

para cezası verilmesini gerektiren hallerde, bilirkişi incelemesi yoluyla

görülen dosyalarda, bilirkişi tarafından, idarece hesaplanan para cezası

tutarını aşmamak koşuluyla, teknik ve bilimsel inceleme ve değerlendirmeler

sonucu bulunacak temel para cezasına ve tespit edilen para cezası miktarına

(c) bendinde öngörülen arttırım oranlarının (Mahkemesince hukuka uygun

bulunan) uygulanarak belirlenen toplam para cezasına göre karar

verilebileceği, sözkonusu kriterlere aykırı hesaplama yapıldığının tespit

edilmesi halinde tespit edilen para cezası miktarına (c) bendinde öngörülen

arttırım oranları uygulanarak belirlenen toplam para cezasının tamamının

iptalinin gerekmediği, temel para cezasının hesaplanmasına ilişkin

aykırılıklar tespit edildikten sonra, bilirkişi tarafından, aykırılıktan etkilenen

alan ve/veya yapı sınıfı grubuna ilişkin yapılan tespitler uyarınca hesaplanan

para cezası miktarı esas alınarak dava konusu para cezasının bir kısmının

iptaline bir kısmının reddine karar verilmesinin idari yargı denetimi

yetkisinin aşılarak, idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi

sonucunu doğurmayacağı, dolayısı ile hukuka uygun Mahkeme kararının

onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyorum.

Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/20_10_2016_014847.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.