REKLAM VERMEK İÇİN TIKLAYINIZ...

 06 OCAK, SALI

ARAMA:

ANA SAYFA HAKKIMIZDA KONUK DEFTERİ İLETİŞİM SİTE HARİTASI

Uzmanlar İçin   

Sistemin GenelGörünümü
Memur Statüsü
Sözleşmeli Statüsü
İşçi Statüsü
Personel Yönetimi
İşveren Sendikacılığı
 

Hizmet Öncesi Eğitim
Hizmet Içi Eğitim
Egitimin Değerlendirilmesi
Personel Sistemi Nasıl Olmalıdır?
Personel Sayıları
Personel Harcamaları
Sendikalar
 

Belediyelerde hizmet içi eğitim gereksinmesi yüksek, buna karşın bu gereksinmeyi karşılayacak örgütlenme ve çalışmalar yetersizdir. Aşağıda önce gereksinmenin boyutları ortaya koyulmakta, bu gereksinmenin belediyeler bünyesinde ve merkezi düzeyde nasıl ve ne oranda karşılandığı incelenmektedir.

Hizmet İçi Eğitim Gereksinmesinin Boyutları

Belediyelere uygulanan anket, belediyelerde hizmet içi eğitim gereksinmesinin oldukça yüksek olduğunu ortaya koymuştur.

Belediyelerin %17’si personel yetersizliği gibi bir sıkıntı yaşamamaktadır; personel hem sayı, hem nitelik bakımından yeterlidir. Buna karşılık belediyelerin %83’üne göre personel yetersizliği sorunu yaşanmaktadır. Belediyelerin %55’i sayısal yetersizlikten yakınırken, %65’i nitelik yetersizliğini gündeme getirmektedir.

Personel niteliğinin yetersizliği sorunu, belediyenin nüfusu büyüdükçe şiddetlenmektedir. Nüfusu 100 binden çok olan belediyeler ile büyükşehir belediyelerinin %60’ı sayı sorunu değil, nitelik sorunu yaşandığını belirtmektedirler. Bu nüfus eşiğinin altında kalan belediyelerde oran %30 düzeyine gerilemektedir. Buna göre, küçük belediyeler öncelikle daha fazla personele, büyük belediyeler ise öncelikle daha nitelikli personele gereksinme duymaktadır.

Personelin nitelik sorunu, yukarıda ortaya çıkan oranlardan daha ağırlıklı bir sorundur. Belediye yöneticileri, “belediye hizmetlerini daha etkili kılmak” için yapılması gerekenin, öncelikle insangücü niteliğinin artırılması gerektiği görüşünde hemfikirdirler. Daha etkili hizmete ulaşmada ilk sırayı %85’lik oran ile personel niteliğinin geliştirilmesine vermektedirler.

Bu sonuç, belediye personelinin hizmet içi eğitim gereksinmesinin varlığını da işaret etmektedir.

• Belediyelerde hizmet içi eğitim gereksinmesi yüksektir.
• Hizmet içi eğitim boşluğu, başlıca hizmet alanları (fen-imar, zabıta) ile başlıca yönetim (hesap ve personel işleri) alanlarında yoğunlaşmaktadır.
• Hizmet içi eğitim gereksinmesi, fen-imar ve hesap işleri alanında yakıcı boyutlardadır. Bu durum, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca düzenlenen Belediye Fen elemanları Geliştirme Kursu’nun önemini ve aynı zamanda yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır.
• Personelin bilgisayar kullanma becerisinin yükseltilmesi istenmektedir.
• Zabıta ve itfaiye hizmetleri, özel öneme sahip eğitim konularıdır.

• Belediyeler, personel işlemlerine gösterdikleri ilgiyi, personel hakları konusuna göstermemektedir.

• Sosyal ve sendikal haklar gibi bir konu, öncelik sıralamasının sonlarına yerleştirilmektedir.

• Hizmet içi eğitim istemi, ağırlıklı olarak belediye başkanlarından gelmektedir.

Belediyelerin %28’inde “hizmet içi eğitim gibi bir talep yoktur”, böyle bir talep dile getirilmemektedir.

Personelin hizmet içi eğitime alınması isteği, belediyelerin %43’ünde doğrudan belediye başkanından gelmektedir.

Yüzde 20’şerlik üç eşit dilim halinde, hizmet içi eğitim isteği personelin kendisinden; personel birimi yöneticisinden; ve ilgili birim yöneticisinden gelmektedir.

Belediyelerin yarısından çoğunda, %54’ünde sistematik bir hizmet içi eğitim yoktur.

Belediyelerin %19’unda hizmet içi eğitim yapılmamaktadır.

Belediyelerin %34’ü, yetiştirmenin, "eski personelin yeni personele iş başında öğretmesi ile" gerçekleştirildiğini belirtmektedir.

Belediyelerin yalnızca %4’ü hizmet içi eğitim ile görevli bir birime sahiptir. Belediyelerin %94’ünde ayrı bir birim bulunmamaktadır.

Hizmet içi eğitim birimi, asıl olarak büyükşehir, büyükşehir ilçe ve il merkezi belediyelerinde kurulmuştur.

Bu birimler farklı adlar taşımaktadır:

• Personel ve Eğitim Daire Başkanlığı -Eğitim Şube Müdürlüğü;
• Personel ve Eğitim Müdürlüğü;
• Personel Müdürlüğü -Hizmet İçi Eğitim Birimi;
• Eğitim ve İdari İşler Müdürlüğü;
• Eğitim, Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü;
• Toplam Kalite Sekreterliği.
• Belediye personelinin hizmet içi eğitiminde varlık gösteren kurumlar ve payları aşağıdaki gibidir:

Belediye personelinin hizmet içi eğitiminde TODAİE Yerel Yönetimler Araştırma ve Eğitim Merkezi, belediyelerin %13'üne ulaşmıştır. Oran düşük olmakla birlikte, hizmet içi eğitim veren kurumlar sıralamasında ilk sıra YYAEM etkinliklerine aittir. İkinci sırayı alan kurumun payı, YYAEM payının ancak yarısına yakındır.

Belediye personelinin hizmet içi eğitimi ülke genelinde planlanan konulardan değildir. Hizmet içi eğitim, birbirleri ile bağlantısı olmayan farklı kurumlarca yürütülen ve belediyelerin sınırlı bir bölümüne ulaştırılabilen bir çalışma alanı durumundadır.

• Belediyelerin %96’sı, hizmet içi eğitim sorununun giderilmesi amacıyla, merkezi bir eğitim kurumu oluşturulmasını istemektedirler.

Hizmet İçi Eğitim Veren Kurum ve Kuruluşlar

Belediyelere yönelik hizmet içi eğitim tek elden yürütülmemektedir. Bu alanda en geniş kapsamlı hizmet TODAİE / YYAEM tarafından verilmektedir. Ancak bu kurum da, belediyelerin oldukça sınırlı bir bölümüne ulaşabilmektedir. Hizmet içi eğitim alanında YYAEM'ne ek olarak İçişleri Bakanlığı / valilikler, Devlet Personel Başkanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve Türk Belediyecilik Derneği etkinliklerinden söz edilebilir.

Merkezi kurum ve kuruluşların hizmet içi eğitim konusuna eğilmeleri, genel olarak, kendi uzmanlık alanlarında ivedilikle doldurulması gereken boşluklar doğması ile gündeme gelmektedir. Gereksinmenin tanımı belediyeye göre değil, ilgili merkezi kuruma göre yapılmaktadır. Sorun merkezi kurum açısından ortadan kalktığında ya da bu kurumun kendi görev alanında herhangi bir değişiklik olduğunda, belediye personelinin hizmet içi eğitimine ilişkin ilgi de ortadan kalkabilmektedir. İller Bankası bu açıdan verilebilecek iyi örneklerden birisidir. İller Bankası, yerel yatırımlarda yüksek harcama gücüne sahip olduğu dönemlerde kendi hizmet alanı ile sınırlı olarak bu konuya eğilmiş, Banka'nın yatırım kapasitesinde ortaya çıkan daralmaya bağlı olarak da alandan geri çekilmiştir.

Belediye personelinin hizmet içi eğitimi ile ilgilenen başlıca kurumlar hakkında temel bilgiler aşağıda yer almaktadır.

1) İçişleri Bakanlığı

Belediyelerin yaptığı hizmet içi eğitimi denetleyen İçişleri Bakanlığı, bu yönüyle hizmet içi eğitimin önemli bir öğesidir. İçişleri Bakanlığı, 1992 yılına değin belediyelere yönelik hizmet içi eğitim etkinliklerinde bulunmuş; 1993 yılında yetkiyi valiliklere devrederek alandan çekilmiştir.

İçişleri Bakanlığı’nın 1980 sonrası belediyelere yönelik yaptığı hizmet içi eğitim etkinlikleri ve bu eğitimlere katılanların toplam sayısı aşağıdaki gibidir.

İçişleri Bakanlığı her yıl bir Taşra Teşkilatı Hizmet İçi Eğitim Planı hazırlamaktadır. Bu Plan'da, belediyelerle ilgili hizmet içi eğitim konularına da yer verilmektedir. Bakanlık, altı aylık dönemlerde valiliklere gönderdiği form yardımı ile Bakanlık taşra örgütünün, il özel idarelerinin ve belediyelerin yaptığı hizmet içi eğitimlere ilişkin bilgi toplamaktadır.

Bakanlığın belediyelerde hizmet içi eğitimi yerine getirmek ve denetlemekle görevlendirdiği valiliklerin bu görevlerini yerine getirdiklerini söylemek güçtür. Belediyelere yapılan ankette İçişleri Bakanlığı’nca verilen hizmet içi eğitimin payı %4 ile sınırlı kalırken, valilik / kaymakamlık oranı %1 düzeyinde kalmıştır.

2) Devlet Personel Başkanlığı

Devlet Personel Başkanlığı, kamu yönetiminin hizmet içi eğitim etkinliklerini planlamak, izlemek ve denetlemekle yükümlüdür. DPB, belediye personeline yönelik sürekli bir eğitim hizmeti vermemektedir. Başkanlık, gerek duyulduğunda, belediye personeli için personel işlemleri ile ilgili konular ile sınırlı kalmak üzere, kimi etkinliklerde bulunmaktadır. Örneğin 1997 yılında belediye personel birimi çalışanlarına yönelik olarak 4 Mart – 27 Haziran tarihleri arasında ikişer gün süren eğitim düzenlenmiştir. Bu eğitime, 1599 belediyeden birer kişi katılmıştır. Eğitim izlencesinde şu konular yer almıştır; Devlet Memurlarının Yetiştirilmesi; Memurluğa Alınma, İlerleme, Yükselme, Görevden Uzaklaştırma, Memurluğun Sona Ermesi; Sicil ve Disiplin; Genel Haklar ve Sakatların Devlet Memurluğuna Alınması; İzinler, Sosyal Haklar, Yardımlar; Kadro Taleplerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Talepler.

3) Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, 1961 yılından bu yana her yıl Belediye Fen Elemanları Geliştirme Kursu açmaktadır. Kursun amacı, “belediyelerin imar planlama ve imar uygulama alanlarındaki görevlerinin yerine getirilmesinde çalışacak, belediye adına yapılacak işleri izleyecek, ihale dosyalarını hazırlayacak, hakedişleri sonuçlandırabilecek, ruhsat işlemlerini yapabilecek yardımcı eleman ihtiyacını karşılamak” olarak belirlenmiştir.

Kursun temel tüzel dayanağı 22.2.1983 tarihli Belediye Fen Elemanları Geliştirme Kursu Yönetmeliği’dir. Bu yönetmelikle kursun yönetimi, ders izlenceleri, ders saati, kursa giriş koşulları, kursiyerlerin yükümlülükleri, öğretim ilkeleri saptanmıştır.

Kurs her yıl, genellikle Kasım ayında başlamakta ve 37 hafta sürmektedir. Program, Bakanlığın Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü -Mesleki Eğitim Geliştirme Daire Başkanlığı’nın bünyesinde Ankara’da bulunan eğitim merkezinde yapılmaktadır. Yönetmeliğin 13. maddesine göre, kursiyerlerin kurs süresince her türlü özlük hakları ve yükümlülükleri devam etmektedir. Yönetmeliğin 49. maddesine göre kursiyerlere Bütçe ve Harcırah Yasası hükümleri uyarınca, çalıştıkları belediyelerin İller Bankası payından kesilmek üzere, günlük harcırah verilmesi hükme bağlamıştır. Yönetmeliğin 52. maddesinde kursiyerlerin, kurs süresi kadar çalıştıkları belediyeye mecburi hizmette bulunması gerektiği belirtilmiştir. Kursa katılmak için; lise veya dengi okul mezunu olmak; 35 yaşından yukarı olmamak; belediyelerin fen ve imar işlerinde en az bir yıl çalışmış olmak koşulları aranmaktadır.

Fen Elemanları Geliştirme Kursu’na 1991-1998 yılları arasında katılanların sayısı aşağıdaki gibidir.

Kursta iki yarıyılda okutulan dersler şunlardır: Şehircilik, Mücavir Alanlar ve Fiziksel Planlama, Teknik Resim, Ölçme Bilgisi, İmar Planı Aplikasyonu, Belediye Fonları, İçme Suyu, Kanalizasyon, Yol Bilgisi, Yapı Bilgisi, 3194 sayılı İmar Kanunu, Belediye Kanunu, Belediye Gelirleri Kanunu, İhale Kanunu, Kamulaştırma Kanunu, Afetler Kanunu ve Deprem, Türkçe ve Resmi Yazışma Kuralları, Atatürk İlke ve İnkılapları, Anayasa ve Devlet Teşkilatı, Kurumların Tanıtılması. Derslerin tamamlanmasından sonra dört hafta süreli zorunlu arazi uygulamaları yapılmaktadır.

4) Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE), kurulduğundan bu yana belediyelere yönelik hizmet içi eğitim etkinliklerinde bulunmaktadır. Yukarıda belirtildiği gibi, belediyelerin %13’ü, hizmet içi eğitim gereksinmesini bu kaynaktan karşılamaktadır.

Enstitü bünyesinde Yerel Yönetimler Araştırma ve Eğitim Merkezi’nin 1989 yılında (YYAEM) kurulması ile eğitim etkinlikleri sürekli hale gelmiştir. YYAEM yönetmeliğinde Merkez'in amacı, “ulusal düzeyde il özel idaresi müdür ve birim başkanları ile belediye başkanları, başkan yardımcıları, genel sekreter ve yardımcıları dahil olmak üzere yerel yönetim birimleri ve bağlı kuruluşlarında çalışanlara yönelik eğitim ve yetiştirme programları düzenlemek, bu kuruluşlara danışma hizmeti sağlamak, yerel yönetimlerin geliştirilmesine ve etkili, verimli çalışmalarının sağlanmasına yönelik araştırma faaliyetlerini planlamak ve yürütmek” olarak belirtilmiştir.

Merkez, yönetmelikte belirtilen amaç çerçevesinde, 1986-1998 yılları arasında yukarıdaki çizelgede verilen seminerleri açmıştır. Eğitim çalışmaları genel olarak Ankara'da gerçekleştirilmiştir. Her yılın başında, o yıl içinde açılacak seminerler belediyelere duyurulmakta, gelen başvuru sırasına göre oluşturulan gruplar programa davet edilmektedir. Eğitim çalışması derslik ortamında tartışma ve yerinde inceleme boyutlarından oluşmaktadır. Öğretim kadrosu üniversite öğretim üyeleri, konu ile ilgili kamu kurum - kuruluşları ve belediyelerden davet edilen yönetici ve uzmanlardan oluşan bir bütündür.

YYAEM’in, belediyelere yönelik olarak düzenlediği seminerler genel olarak iki hafta sürelidir. Seminer notları, seminer katılımcıları dışındaki belediyeler tarafından da talep edilmekte; bu taleplerin karşılanması yoluyla eğitim etkinliğinin alanı genişletilmektedir. Ayrıca Merkez tarafından çıkarılan Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, belediyelerden gelen soruların yanıtlandığı, mevzuattaki değişikliklerin işlendiği bölümleriyle bir tür danışmanlık hizmeti vermekte, belediye personelinin kendini yetiştirmesinde kullanabileceği bir kaynak olarak hazırlanmaktadır.

5) Türk Belediyecilik Derneği / Konrad Adenauer Vakfı

Türk Belediyecilik Derneği’ne (TBD) bütün belediyeler üyedir. Dernek, eğitim etkinliklerini 1986 yılından bu yana, Konrad Adenauer Vakfı ile imzalanan bir protokol çerçevesinde, bu Vakıf ile birlikte yürütmektedir.

Bu iki kuruluşun ortak eğitim etkinlikleri belediyelerde yerinde yapılan bir ya da iki günlük seminerler ve yuvarlak masa toplantıları ile sürdürülmektedir.

TBD ve Konrad Adenauer Vakfı 1986 yılından bu yana 80’e yakın kitapçık ve kitap yayınlamışlardır. Ayrıca TBD’nin 1945 yılından beri çıkardığı İller ve Belediyeler adlı dergi, belediyelerin hizmet içi eğitim etkinliklerine önemli katkılarda bulunmuştur.

 YerelNET Yerel Yönetimler Portalı Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından desteklenmektedir.
 

Tasarım ve Programlama: