REKLAM VERMEK İÇİN TIKLAYINIZ...

 06 OCAK, SALI

ARAMA:

ANA SAYFA HAKKIMIZDA KONUK DEFTERİ İLETİŞİM SİTE HARİTASI

Uzmanlar İçin   

Sistemin GenelGörünümü
Memur Statüsü
Sözleşmeli Statüsü
İşçi Statüsü
Personel Yönetimi
İşveren Sendikacılığı
 

Hizmet Öncesi Eğitim
Hizmet Içi Eğitim
Egitimin Değerlendirilmesi
Personel Sistemi Nasıl Olmalıdır?
Personel Sayıları
Personel Harcamaları
Sendikalar
 

Yerel yönetim personeline yönelik mesleki hizmet öncesi eğitim, orta ve yüksek öğretim düzeylerinde verilmektedir. Öğretim, her iki düzeyde de meslek okulları başlığı altında gerçekleştirilmektedir. Orta öğretim meslek liseleri, yüksek öğretim ise ön-lisans derecesi veren meslek yüksekokulu kapsamında yer almaktadır. Liseler Milli Eğitim Bakanlığı’nın yönetiminde, yüksekokullar ise üniversitelerin bünyesinde bulunmaktadır.

1) Orta Öğretim Eğitimi

Belediyelerde hizmet öncesi meslek eğitiminin orta düzeydeki bölümü, 1991 yılında uygulamaya girmiştir. 1991-1992 öğretim yılından itibaren Milli Eğitim Bakanlığı Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğü bünyesinde, “Anadolu Mahalli İdareler Meslek Liseleri” açılmaya başlanmıştır.

Liseler yukarıda da görüldüğü gibi sekiz ilde eğitime devam etmektedir. Bunlar Adana, Ankara, Antalya, Bolu, Erzincan, İştanbul, İzmir ve Isparta illerindedir. Öğretim, ilk yılı hazırlık olmak üzere dört yılda tamamlanmaktadır. Hazırlık sınıfında İngilizce dil eğitimi verilmekte, geriye kalan üç yıl Türkçe meslek dersleri verilmektedir.

Bu liselerden, 1997-1998 öğretim yılı sonuna kadar toplam 275 öğrenci mezun olmuştur.

Eğitim Programının Genel Yapısı

Liselerde okutulan dar anlamda meslek dersleri şunlardır: Mahalli İdareler, Belediye Mevzuatı, Belediye Bütçe ve Muhasebesi, Şehircilik ve Plânlama. Bu meslek dersleri yanında Türkiye’nin beşeri ekonomik coğrafyası, insan ilişkileri, bilgisayar, daktilografi, hukuk, iktisat gibi yan meslek dersleri de izlencede yer almaktadır.

Son yıl görülen “Mahalli İdare Uygulaması” dersi staj niteliği taşımaktadır. Eğitim sürecinin önemli bir parçası olan bu uygulama dersi, belediyelerin genel olarak uygulama yapacak öğrencileri kabul etmeme yönündeki tutumu nedeniyle sorunlu görünmektedir.

Staj dönemi dışında, dar anlamda meslek derslerinin üç yıl toplamında 8 saatle sınırlı olduğu görülmektedir. Birinci yıl haftada 4, ikinci yıl haftada yalnızca 2 saat ayrılan bu dersler için son yılda 2 ders, 24 staj saati ayrılmaktadır. Programda "kamu yönetimi", "Türkiye'nin yönetim yapısı", "personel yönetimi", "yerel yönetim tarihi" gibi dersler yer almamaktadır.

Öğretmenlerin Yetiştirilmesi

Liselerin öğretmen kaynağı Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Muhasebe Eğitimi Bölümü Muhasebe – Finansman Öğretmenliği mezunlarıdır. Ancak Muhasebe – Finansman Öğretmenliği Bölümünün eğitim izlencesinde, kamu yönetimi ve yerel yönetimlerle ilgili ders yoktur. Bu programın eski izlencelerine baktığımızda da aynı durum söz konusudur.

Milli Eğitim Bakanlığı, öğretmenlerin yetiştirilmesi amacıyla, 1997 yılında Türk Belediyecilik Derneği–Konrad Adenauer Vakfı ile beş yıllık bir protokol imzalamış, bu girişimden sonuç alınamamıştır. Orta öğretim kademesine öğretmen yetiştirme gibi bir işin, yerli dernek - yabancı vakıf tüzelkişiliği ortaklığına devredilmesini anlamak güçtür. Amacın ağırlığı ile aracın niteliği arasında koşutluk bulunmamaktadır. Nitekim, meslek liselerinde programın taşıdığı eksikliklerin yanısıra, alana ilişkin yeterli bilgi ve materyal ile donanmış eğitici yokluğu önemli bir sorun olarak varlığını sürdürmektedir.

Öğrenci Yapısı

Öğrenciler meslek liselerine sınavla alınmaktadır. Toplam mezun sayısı 1998 yılında 275'tir. Öğrenimi devam eden öğrenci sayısı, 743’ü (%62) kadın, 472’si (%38) erkek olmak üzere toplam 1205'tir.

Okullar, en küçüğü 15, en büyüğü 60 kişilik birer ya da en çok üçer sınıfa sahip yapılarıyla dikkat çekmektedir. Dört yıllık öğrenim süresi içinde birkaç sınıftan oluşan okul yapılarının varlığını kaynak savurganlığı olarak değerlendirmek mümkündür.

İlk kurulan liselerden olan Ankara, Isparta ve Bolu liselerinin öğrenci sayısı yıldan yıla düşmüştür. Bunlardan ilki son yıl program açamazken, ikincisinin 50'ye yakın kayıt düzeyi 20'ye, sonuncusu 28 öğrenciden 20 öğrenciye gerilemiştir. Örneğin Ankara Yenimahalle Meslek Lisesi'ne, başvuru yokluğu nedeniyle 1997-1998 öğretim yılı için öğrenci kaydı yapılamamıştır. Bu durumun başlıca nedeni olarak, mezunların iş bulma olanaklarının sınırlılığı gösterilmektedir. Belediyelerin bu liselerden mezun olanları tercih etmek bir yana, son sınıf öğrencilerine belediyelerde staj olanağı sağlamakta gönülsüz davranmaları yakınma konusudur. Mezunlar genellikle özel kesimde iş bulmaktadır. Yetiştirildikleri alan olan yerel hizmetlerde çalışanlar azınlıktadır.

2) Yüksekokul Eğitimi

Üniversitelerin Yerel Yönetimler İle İlgili Programları (1997-1998 Öğretim Yılı)

Tablo 1

Belediyelere personel yetiştiren hizmet öncesi kurumların yüksek öğretim bölümünü üniversitelerin meslek yüksekokulları bünyelerinde yer alan mahalli idareler , itfaiyecilik ve yangın güvenliği ile mahalli idareler (zabıta) programları yerine getirmektedir.

“Mahalli İdareler Programı” örgün olarak 10 üniversitede 17 ayrı programda, yaygın olarak bir üniversitede bir programda; “İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği Programı” iki üniversitede iki programda, “Mahalli İdareler (Zabıta) Programı” ise bir üniversitede bir programda yürütülmektedir.

Mahalli İdareler Programları

Örgün program 10 üniversitede, dördü ikinci öğretim olmak üzere, 17 ayrı programda "önlisans" olarak yürütülmektedir.Bu programda eğitim süresi iki yıldır. Programlardan 1997-1998 öğretim yılına kadar mezun olan öğrenci sayısı 648'dir.

Bir dönemde 6 ya da 7 ders olmak üzere, öğrenciler iki yıl boyunca toplam 25 civarında ders almaktadırlar. Son yıl her iki dönemde bir “mesleki çalışma ve seminer” dersi ile “imar mevzuatı”, “yerel kamu hizmetleri”, “kentleşme ve çevre sorunları”, iki dönem “mahalli idareler” dersleri dışında toplam 20 ders genel kamu yönetimi programlarının hemen hemen aynısıdır.

Programlara devam eden toplam öğrenci sayısı 1314'tür. Bu öğrencilerin 624’ü kadın, 690’ı ise erkektir. Birinci sınıfa devam eden öğrenci sayısı 629, ikinci sınıfa devam eden öğrenci sayısı ise 696’dir. Programların 1998 kontenjanları ise 587 kişidir.

Mahalli idareler programlarının öğretim elemanlarının büyük çoğunluğunu öğretim görevlileri oluşturmaktadır. Programlarda, kadrolu öğretim elemanlarının sayısı ise şöyledir: 4 profesör, 2 doçent, 12 yardımcı doçent, 44 öğretim görevlisi, 4 uzman, 6 diğer görevlilerdir. Öğretim kadrosunda araştırma görevlisi bulunmamaktadır.

Yaygın eğitim kapsamındaki program, Anadolu Üniversitesi bünyesinde sürdürülmektedir. Günümüze kadar 366 mezun vermiş olan programa ÖSS sınavında 105 ve daha üstü puan almış olan herkes kayıt yaptırabilmektedir. Programa devam eden toplam öğrenci sayısı 6239’dur. Bu öğrencilerden 2058’i kadın, 4181’i ise erkektir. Birinci sınıfa devam eden öğrenci sayısı 3562, ikinci sınıfa devam eden öğrenci sayısı ise 2677’dir.

Mahalli İdareler (Zabıta) Programı

Belediyelere zabıta personeli yetiştirmeyi amaçlayan Mahalli İdareler (Zabıta) Programı Kırıkkale Üniversitesi’ne bağlı olan Keskin Meslek Yüksekokulu’nda etkinliklerini sürdürmektedir. Programa 45’i kadın, 51’i ise erkek 96 öğrenci devam etmektedir. 1998 yılı kontenjanı 41olan programda birinci sınıfa devam eden öğrenci sayısı 40, ikinci sınıfa devam eden öğrenci sayısı ise 56’dır. Kayıt yaptıran sayısında düşme eğilimi olan program, 86 mezun vermiştir. Programın kadrolu elemanları ise bir öğretim görevlisi, bir uzman ile 10 diğer görevlidir.

İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği Programları

İtfaiyecilik ve yangın güvenliği programları, Kocaeli ve Akdeniz Üniversiteleri bünyesinde açılmıştır. Bu iki programın 1998 kontenjanı 62 kişidir. Programlara devam eden öğrenci sayısı 11’i kadın, 117’si erkek olmak üzere toplam 128 kişidir. Bu programlara devam eden öğrencilerin 65’i birinci sınıfa, 63’ü ise ikinci sınıfa devam etmektedir. Toplam mezun öğrenci sayısı ise 30’dur. Programlardaki kadrolu öğretim elemanlarının 1’i doçent, 1’i yardımcı doçent, 15’i öğretim görevlisi, 1’i uzman, 6’sı ise diğer görevlilerdir.

Programların Genel Özellikleri

Programlarda toplam 108 kadrolu öğretim elemanı bulunmaktadır. Bunların yalnızca 20’si öğretim üyesi, geriye kalanı ise öğretim görevlisi, uzman ve diğer öğretim elemanlarıdır. Öğretim elemanlarının büyük çoğunluğunu (60) öğretim görevlileri oluşturmaktadır. Bu programların birer meslek programı olduğu göz önüne alındığında, araştırma görevlilerinin olmayışı ve öğretim üyesi sayısının azlığı normal karşılanabilir.

Programlar öğrencilerini üniversite birinci basamak sınavı (ÖSS) ile almaktadırlar. Programlardan yüzdeliği en yüksek olan Marmara ve Dokuz Eylül Üniversitelerine bağlı programlardır. En düşük yüzdelikli program ise Akdeniz Üniversitesine bağlı olan itfaiyecilik ve yangın güvenliği programıdır.

Yüksekokul eğitiminde ders programları, üniversite kamu yönetimi programlarının hemen hemen kopyasıdır. Uygulama derslerine yer verilmemiş, örneğin genel muhasebe dersi içinde ya da ekinde belediye muhasebesi öğretimi düzenlenmemiştir.

Mahalli idareler–zabıta programında ise bu programın meslek okulu niteliğinin öne çıktığı görülmektedir. Ders programı, belediyelerin gereksinme duyduğu nitelikte zabıta personeli yetiştirmeye uygundur. Bu değerlendirme, “itfaiyecilik ve yangın güvenliği” programlarının yapısı için de geçerlidir.

Programlarda halen eğitim gören öğrenci sayısı 7777, 1998 yılı toplam öğrenci kontenjanı ise 690’dır. Mahalli idarelerle ilgili programlardan bugüne değin 1130 kişi mezun olmuştur. Bu programlardan mezun olan öğrencilerin kendi eğitim gördükleri yerel yönetimler alanıyla ilişkili işlerde çalışıp çalışmadıkları konusunda elimizde somut bir veri olmamakla birlikte, ders veren öğretim elemanlarının ortak gözlemi, mezunların yerel yönetimlerle ilgisi olmayan işlerde çalıştıkları yönündedir.

 YerelNET Yerel Yönetimler Portalı Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından desteklenmektedir.
 

Tasarım ve Programlama: