|
İl genel meclisi seçimi: 25 Eylül 1955
Belediye meclis seçimi: 13 Kasım 1955
Derleyen: Tevfik ÇAVDAR
İL GENEL MECLİSİ SEÇİMLERİ
DP İl Genel Meclisi Adayları -İstanbul
Cumhuriyet, 5.9.1955
25 Eylül’de yapılacak il genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için DP İstanbul adayları dün ilan edilmiştir.Eski meclisten bir çok üye namzedler listesinde yer alamadılar. DP il genel meclisi namzedlerinin isimleri aşağıdadır.
ADALAR KAZASI Asil üyeler: İdris Yaybulak (kimyager, eczacı),Yedek üyeler: Etem Mete.
BAKIRKÖY Asil Üyeler: M. Faruk Gürtunca (Hergün gazetesi sahibi ve başmuharriri), Ali Rıza Güncer (bankacı), Cemal Onar (sigortacı), Saim Köprülü (bankacı).Yedek Üyeler: Fethi Koçer, Niyazi Büyükakyüz, Hüsnü Tüzün, İbrahim Somay.
BEŞİKTAŞ Asil Üyeler: Prof. Yük. Mühendis Necati Engez, Nazmi Oktem (armatör), Faruk Tansel (mühendis), Mehmed Ali Türksever (gazeteci).Yedek Üyeler: Sabahaddin Coşkan, Süleyman Selkesen, Suzan Yanar, Aris Akman.
BEYKOZ Asil Üyeler: Dr. Naci Buçukoğlu, Rıfat Şahinbaş (eski vali), Salahaddin Bozkurt (müteahhid).Yedek Üyeler: Hasan Çolak, İlyas Alantar, Hasan Türkay.
BEYOĞLU Asil Üyeler: Mustafa Nermi (Yeni İstanbul gazetesi başmuharriri), Galib Kemali Söylemezoğlu (eski büyük elçi), General Selahaddin Çuhacı (Em. General), Nureddin Bulak (Vilayet idare H.A.), Nüvit Up (avukat), Enver Yakuboğlu (avukat), Yusuf Salman (tüccar), Hiristaki Yuanidis (tacir), Nadir Çamcı (hukukçu, tacir), Ferhad Kocaballı (tacir), Mehmed Şişman (tacir).Yedek Üyeler: Ziya Kuyumlu, Ali Remzigil, Fehmi Aslan, Şazi Karapınar, Mehmed Hidayet Berkin, Hayrı Gökçay, Ismail Kazanasmaz, Zeki Cemal Bakiçelebioğlu, Şeref Tezen, Fethi Ozsencer, Sadık Çavuşlar.
ÇATALCA Asil Üyeler: Kenan Tuncay (davavekili), Halid Engin (zürra), Ziya Altınoğlu (gazeteci), Mazlum Saylam (terzi).Yedek Üyeler: Mehmed Evrenek, Muzaffer Namlı, Ahmed Drama, Hayreddin Onur.
EMİNONÜ Asil Üyeler: Halil Lütfi Dördüncü (Tangazetesi sahibi), Dr. Andre Vahram Bayar (8.devre İst. Mebusu), Ziya Şerefhanoğlu (avukat), Abdurrahman Yazgan (tacir Sanayici), Naci Oktem (tacir), Cahide Evliya (ev kadını), Mehmed Yüksel (armatör).Yedek Üyeler: Hikmet Turgud Söğüdlü, Hrant Antreasyan, Ragıb Kargın, Nigar Hergünşen, Mustafa Aypar, Nazif Kanbay, Cavid Türkmen.
EYÜB Asil Üyeler: İbrahim Apak (tacir), Behçet Eliçok (tacir), Ragıp Sipahi (göçmen cemiyeti reisi).Yedek Üyeler: Halide Ahıska, Şükrü Tayşin, Seyfullah Türe
FATİH Asil Üyeler: Hüsameddin Giray (avukat, Yehir meclisi azası), Mesud Selen (avukat), Haşim Pekşen (Güm. Kom. İl Gn. Mec. Azası), Hüseyin Akol (tacir), Adnan Akın (gazeteci Muharrir), Mehmed Dinçöz (cildiye mütehassısı, doktor), İsmail Hakkı Kutbay (tacir), Fikret Kırcan (Güm. Kom.), İsmet Yaşıneli (tüccar), Hikmet Güner (nakliyeci), Muharrem Ersöz (tacir).Yedek Üyeler: Abdullah Dokuröder, Mehmed Kaboğlu, Necdet Bozkurtk, Cezmi Başar, Agob Binyat, Halil Gül, ,Müfid Bingöllü, Ferhad Savaş, Mehmed Kösem, Celal Aksel, Sefer Karakullukçu.
KADIKOY Asil Üyeler: Akif İyidoğan (emekli vali, 7. Devre Kars mebusu), Sabri Onat (eski nüfus umum müdürü), doktor Nazmi Oke (dahiliye mütehassısı), Kayahan Berkmen (avukat).Yedek Üyeler: Hüseyin Meral, Sedad Bayur, Füruzan Yalkın, Asaf Umar.
KARTAL Asil Üyeler: Sabri Taşkın (İl Gn. Mec. Azası), Selami Oğuz (İl Gn. Mec. Azası), Dr. Orhan Maltepe (Pendik Belediye Reisi).Yedek Üyeler: İbrahim Yenen, Emin İkiışık, Hikmet Sürücü.
SARIYER Asil Üyeler: Enver Tekant (Denizcilik Barkası meclisi idare reisi), Numan Uzun (Koç A. Ş. Şeflerinden), Müfid Güven (sigortacı).Yedek Üyeler: Necmeddin Erol, Omer Çınar.
SİLİVRI Asil Üyeler: Ahmed Kemal Silivrili (7. Devre İst. Mebusu), Mustafa Kızıltan (zürra).Yedek Üyeler: Muharrem Çevikel, Fahreddin Yetkin.
ŞİLE Asil Üyeler: Selim Erengil(İl Gn. Meclisi azası).Yedek Üyeler: Yakub Tan.
ŞİŞLİ Asil Üyeler: Doç. Cevdet Perin, Hakkı Akgün (tacir), Halid Tecim (tacir), Necmi Yücell (avukat), Erdoğan Adalı (avukat).Yedek Üyeler: Süren Civanyan, Muazzez Tahsin Berkant, Esad Arslan, Süreyya Şumnu, Halid Urasman.
ÜSKÜDAR Asil Üyeler: Fevzi Gürel (emekli vali), Şinasi Cengiz (avukat), Nuri Kapirdağ (Şehir Mec. Azası), Şükran Tanca (ev kadını).Yedek Üyeler: Nuri Erogan, Fikret Yalaz, Tarık Karadeniz, İrfan Güresi.
YALOVA Asil Üyeler: Enver Ustün (İl Gn. Meclis azası), Ali Şekercioğlu (zürra).Yedek Üyeler: Kerim Ersoy, Mehmed Ozkazaz.
DP İl Genel Meclisi Adayları -Ankara
Cumhuriyet, 6.9.1955
Ankara 5 (Telefonla) - 25 Eylül’de yapılacak il genel meclisi seçimlerinde DP tarafindan Ankara için gösterilecek olan 59 asil aday bugün resmen ilan olunmuş ve listeler İl Seçim Kuruluna verilmiştir.
Ankara’dan İl Genel Meclisi seçimlerine aday olarak gösterilenlerin mesleklerine göre tasnifi şöyledir: Gazeteci 1. Tüccar 15, çifti 21. Müteahhid 1, avukat 5, terzi 1, Belediye Reisi 2. Mühendis 1, ilçe idare heyeti azası 4, fabrikatör 1, emlak komisyoncusu 1.
Asil adayların isimlerini bildiriyoruz:
Altındağ kazası: Rüştü Bulun (tüccar), Gani Karakaya (çiftçi), Ahmed Bozyiğit (tüccar), ibrahim Bergit (tüccar).
Ayaş kazası: Yusuf Gülgök (Genel Meclis üyesi), Mustafa Aksoy (tüccar).
Bala kazası: Haydar Erdem (çiftçi), Tahir Tanrıdağlı (avukat), Ahmed Balkır (çiftçi).
Beypazarı kazası: Osman Karaalp (Belediye Reisi), Fehmi Limoncuoğlu (avukat).
Çamlıdere kazası: Kemal Zeybek (tüccar).
Çankaya kazası: Muzaffer Ekşi (Belediye Reisi), Süleyman Selam (Genel Meclis üyesi), Arif Çalış (Bucak idare heyet azası), Suad Menderes (Bucak idare heyeti azası), Niyazi Baykal (fabrikatör), İhsan Aktaş (çiftçi), Alim Oğünç (mühendis).
Çubuk kazası: Mustafa Gedikoğlu (tüccar), Yaşar Saygıdeğer (tüccar), Yaşar Tüzün (tüccar).
Haymana kazası: ali Rıza Koç (çiftçi), Ahmed Fevzi Yılmaz (avukat), Ziya Gökalp (çiftçi).
Kalecik kazası: Ahmed Bedavacıoğlu (tüccar), Mustafa Gündoğmuş (çiftçi), Salim Yücel (çiftçi).
Kaman kazası: H. Süleyman Bektaş (tüccar), Mustafa Keskin (çitçi), Omer Akpınar (çiftçi), Mücteba Yücel (çiftçi).
Keskin kazası: Rüştü Pehlivanlı (Belediye Reisi), Mehmed Arifoğlu (çiftçi), Faik Hatiboğlu (çiftçi).
Kızılcahamam kazası: HalidKoçak (tüccar), İsmail Sezen (tüccar), Şazi İnanç (çiftçi).
Ş.Koçhisar kazası: Şükrü Kale(Belediye Reisi), Ali Çetin (çiftçi), Saffet Demirok (çiftçi), H. Dedebaşaran (Genel Meclis üyesi).
Merkez kazası: Hikmet Yazıcıoğlu (gazeteci), Ahmed Erova (çiftçi), Ahmed Eryarar (çiftçi), Fuad Kileci (muhasebeci), Hayri Alıcıoğlu (emlak komisyoncusu), Mazhar İskender (çiftçi), Hasan Ataç (müteahhid).
Nallıhan kazası : Fehmi Eren (Belediye Reisi), Fahri Gürkan (tüccar).
Polatlı kazası: İsmail Gence (avukat), Receb Ozcan (çiftçi), Şevki Ozgönül (avukat).
Kırıkkale kazası : Selim Ozer (tüccar), Rıza Diner (tüccar), Fikri Pakdemir (çiftçi), Ekrem Pehlivanlı (çiftçi).
İl Genel Meclisi Seçimleri Bugün Yapılıyor
Cumhuriyet, 25.9.1955
Seçimlere saat 8’de başlanacak ve 17’de son verilerek; tasnif 24’te bitirilecek
Bu sabah saat sekizden itibaren şehrimizde İl Genel Meclisi seçimi yapılacaktır. Vilayet ile Belediye’nin birleşmesinden evvel Şehir Meclisi ile İl Meclisi ayrı idi. Bilahare Vilayetle Belediye birleşince her iki Meclis de birleşmiş, yalnız Belediye Meclisine mülhak kazalardan da üye gönderilmişti. Yeni kanunla bu seneden itibaren İl Meclisi ile Belediye Meclisi ayrılacaktır.
Bugün seçim sandıkları başında bulunacak heyetlerle parti müşahidleri oy atma işine nezaret edeceklerdir. Oylar, Millet Meclisi seçimlerinde olduğu gibi kapalı yerlerde yazılıp sandık heyetleri önünde atılacak ve saat 1 7’de oy atmaya son verilerek açık tasnife başlanacaktır.
Seçime, Demokrat Parti ile Köylü Partisi ve müstakil olarak adaylıklarını koyan bağımsız vatandaşlar katılmaktadır. Bu adayların isimleri sandık başlarındaki levhalarda yazılı bulunacaktır.
Şehrimizde 17 kazada cereyan edecek seçimlerde rey kullanacak seçmen adedi 734.648’dir.
Seçimlerde Adalarda 1, Bakırköyde 4, Beşiktaşta 4, Beyoğlunda 11, Beykozda 3, Eminönünde 7, Eyübde 3, Fatihte 11, Kadıköyde 4, Sarıyerde 3, Usküdarda 4, Şişlide 5, Çatalcada 4, Silivride 2, Kartalda 3, Yalovada 2, Şilede de 1 olmak üzere cem’an 72 İl Genel Meclis Uyesi seçilecektir.
Seçimin emniyet içinde cereyanı için her türlü tedbir alınmıştır.
Yasaklar: Seçim gününe mahsus yasaklar hakkındaki kanun hükümlerine göre, oy verme müddetince umumi içkili yerlerde, umumi mahallerde her türlü ispirtolu içkilerin verilmesi, satılması veya içilmesi yasaktır. Gene oy verme müddetince bütün eğlence yerleri kapalıdır. Sadece içkisiz lokantalar açıktır. Bugün seçim devam ettiği müddetçe ordu ve zabıta mensuplarından başka hiç kimse silah taşıyamayacaktır. Gene bu yasaklar cümlesinden olarak seçimler devamınca, neşren, toplu veya münferit seçim propagandası yapmak memnudur.
İl Genel Meclisi Seçimi Dün Yapıldı
Cumhuriyet, 26.9.1955
İSTANBUL’DA SEÇİME UMUMİ İŞTİRAK NİSBETİ YÜZDE 21,88’İ, KÖYLERDE İSE YÜZDE ELLİYİ BULDU. EN AZ İŞTİRAK NİSBETİ KADIKÖYÜNDE
İl Genel Meclisi seçimi dün İstanbul’un 17 kazasında sükunet ve intizam içersinde yapılmıştır. Seçimler sabah saat 8’de başlamış, 17’de sona ermiştir.
İki muhalif parti (CHP) ve (CMP) iştirak etmediği için seçimler mücadelesiz geçmiş, bu yüzden iştirak nisbeti de evvelki seçimlerden az olmuştur.
Vali ve Belediye reis vekili Fahreddin Kerim Gökay, dün sabah saat 9’da mıntıkasındaki oy sandığına giderek oyunu kullanmış, bilahare Beyoğlu, Fatih, Aksaray, Samatyayı dolaşarak Bayazıda gelmiş, sandıkların vaziyetini ve alınan tertibatı gözden geçirmiştir. Oğleden sonra Kadıköy, Usküdar ve Beşiktaş kazalarını dolaşan Gökay Vilayete gelmiş ve geç vakte kadar çalışmıştır.
Vatandaşların öğleden sonra sandık başlarına gitmesiyle iştirak nisbeti yükselmiştir.
Kanuna aykırı hareket edenler
Dün seçimler sırasında zabıtanın müdahalesine meydan verecek herhangi bir hadise kaydedilmemiş, sadece 2 deli ile 1 şoför ve 6 çingene seçim kanununa aykırı hareket ettiklerinden yakalanmışlardır.
Yaşar Özlekçiçeği isminde bir deli, kolunda CHP yazılı bir band olduğu halde Kasımpaşada dolaşırken yakalanmış ve Bakırköy akıl hastanesine sevkedilmiştir.
Hamdi isminde başka bir deli de Beyazıd meydanında nutuk verip namaz kılarken görülmüş, aynı şekilde hastaneye gönderilmiştir.
Ohannes Terazloğlu isminde bir şoför, sahibi bulunduğu 10868 H. Plakalı otomobili Şişlide bir oy sandığının önüne bırakıp kahvehaneye gitmiştir. Ohannes hakkında da caddeyi işgalden zabıt tutulmuş, tahkikata geçilmiştir.
Bunlardan başka 6 çingene, Taksimde Çöplük mevkiindeki kahvelerden birinde çalgı çalıp oynarken yakalanmışlardır. Çingeneler hakkında seçim kanununa aykırı hareketten takibat yapılmıştır.
Kazalarda kullanılan oy ve iştirak nisbeti sırasiyle şöyledir
| İlçe |
Seçmen adedi |
Oylarını kullananlar |
İştirak nisbeti |
| Beyoğlu |
116.323 |
14.945 |
% 13 |
| Beşiktaş |
45.586 |
5.900 |
% 12.8 |
| Eminönü |
71.181 |
9.675 |
% 18.6 |
| Usküdar |
45.341 |
5.062 |
% 11.5 |
| Eyüp |
35.457 |
7.078 |
% 19.9 |
| Beykoz |
21.918 |
4.696 |
% 22 |
| Yalova |
12.507 |
5.251 |
% 42 |
| Silivri |
15.153 |
4.511 |
% 30 |
| Fatih |
145.997 |
9.689 |
% 07 |
| Kartal |
19.552 |
6.334 |
% 32 |
| Şişli |
62.209 |
5.754 |
% 09.2 |
| Şile |
8.798 |
4.952 |
% 56 |
| Bakırköy |
38.068 |
5.291 |
% 13.8 |
| Çatalca |
22077 |
6990 |
% 32 |
| Sarıyer |
17254 |
4205 |
% 24 |
| Kadıköy |
54556 |
2400 |
% 04.4 |
Bakırköyde 5291 seçmenden 762 kişi Türkiye Köylü Partisine oyunu vermiştir.
Seçimler hakkında DP İl Başkanının sözleri
Dün yapılan il genel meclisi seçimi hakkında DP İstanbul İl Başkanı Dr. Orhan Köprülü, basın mensublarına şu beyanatı vermiştir:
Seçimlerin cereyanı sırasında tezahür eden olgunluk ve anlayış, demokrasi hayatımız bakımından cidden calibi memnuniyettir. Mevcud şartlar dolayısıyla Demokrat Parti olarak hiçbir propaganda vasıtasına baş vurmadığımız halde muhterem halkımızın gösterdiği itimadı büyük bir şükranla karşılıyoruz. Bu bakımdan teşkilatımız adına İstanbullu hemşehrilerimize teşekkürü bir borç biliriz.’
Seçim neticeleri şehrimizde saat 22.45’te tamamen alınmıştır. En son neticeyi Kadıköy bildirmiştir. Kadıköyde iştirak kazaların altında olup yüzde 4.4’dür.
İl Genel Meclisinin yeni azaları
Dünkü seçimler neticesinde İstanbul Genel Meclisine girenler şunlardır:
Adalar Kazası: İdris Yaybulak (kimyager, eczacı)
Bakırköy: M. Faruk Gürtunca (Hergün gazetesi sahibi ve başmuharriri), Ali Rıza Güncer (bankacı), Cemal Onar (sigortacı), Saim Köprülü (bankacı)
Beşiktaş: rof. Yük. Mühendis Necati Engez, Nazmi Oktem (armatör), Faruk Tansel (mühendis), Mehmed Ali Türksever (gazeteci).
Beykoz: Dr. Naci Buçukoğlu, Rıfat Şahinbaş (eski vali), Selahaddin Bozkurt (müteahhid).
Beyoğlu: Mustafa Nermi (Yeni İstanbul gazetesi başmuharriri), Galib Kemali Söylemezoğlu (eski büyük elçi), Selahaddin Çuhacı (Em. General), Nureddin Bulak (Vilayet İdare H.A.), Nüvid Up (avukat), Enver Yakuboğlu (avukat), Yusuf Salman (tüccar), Hristaki Yuanidis (tacir), Nadir Çamcı (hukukçu, tacir), Ferhad Kocaballı (tacir), Mehmed Şişman (tacir).
Çatalca: Kenan Tuncay (davavekili), Halid Engin (zürra), Ziya Altınoğlu (gazeteci), Mazlum Saylam (terzi),
Eminönü: Halil Lütfi Dördüncü (Tan gazetesi sahibi), Dr. Andre Vahram Bayar (8.devre İst.mebusu), Ziya Şerefhanoğlu (avukat), Abdürrahman Yazgan (tacir, sanayici), Naci Oktem (tacir), Cahide Evliya (ev kadını), Mehmed Yüksel (armatör).
Eyüb: brahim Apak (tacir), Behçet Eliçok (tacir), Ragıp Sipahi (göçmen cemiyet reisi).
Fatih: Hüsameddin Giray (avukat, şehir meclisi azası), Mesud Selen (avukat), Haşim Pekşen (Güm. Kom. İl Gn. Mec. Azası), Hüseyin Akol (tacir), Adnan Akın, Mehmed Dinçöz (cildiye mütehassısı, döktor), İsmail Hakkı Kutbay (tacir), Fikret Kırcan (Güm.Kom.), İsmet Yaşineli (tüccar), Hikmet Güner (nakliyeci), Muharrem Ersöz (tacir).
Kadıköy: akif İyidoğan (emekli vali, 7.devre Kars mebusu), Sabri Onat (eski Nüfus Umum Müdürü), Doktor Nazmi Oke (dahiliye mütehassısı), Kayahın Berkmen (avukat).
Kartal: Sabri Taşkın (İl Gn. Mec. Azası), Selami Oğus (İl Gen. Mec.azası), Dr. Orhan Maltepe (Pendik Belediye Reisi).
Sarıyer: Enver Tekant (Denizcilik Bankası meclisi idare reisi), Numan Uzun (Koç.A. Ş şeflerinden), Müfid Güven (sigortacı).
Silivri : Ahmed Kemal Silivrili (7.devre İst. Mesubu), Mustafa Kızıltan (zürra). Şile: Selim Erengil (İl Gen. Meclisi azası).
Şişli: Doç. Cevdet Perin, Hakkı Akgün (tacir), Halid Tecim (tacir), Necmi Yücel (avukat), Erdoğan Adalı (avukat).
Üsküdar : Fevzi Gürel (emekli vali), Şinasi Cengiz (avukat), Nuri Kapirdağ (Şehir Mec. Azası), Şükran Tanca (ev kadını).
Yalova : Enver Ustün (İl Gn. Mkec. Azası), Ali Şekercioğlu (zürra).
Kayseri’de: Kayseri 25 (Telefonla) - Bugün yapılan il genel meclisi seçimlerine şehirde iştirak nisbeti % 9’dur. Köylü partisinin şehrimizde şubesi olmadığı için seçime iştirak edememiştir. Umumi iştirak % 43’dür. 24 azalığı da DP kazanmıştır.
Ankara Ve Diğer İllerde Seçimler
Cumhuriyet, 26.9.1955
Köylerde seçime iştirak nisbeti merkezlerden yüksek
Ankara 25 (Telefonla) - Vilayet Umumi Meclis seçimleri bugün sabahleyin saat 8’de başlamış ve 1 7’de bitmiştir. Başka parti namzed göstermediği için seçimin neticesi belli olmakla beraber seçim kanununun amir hükümlerine göre yapılan tasnif gece saat 24’te bitecektir.
İzmir, 25 (Telefonla) - Genel meclis seçimleri sakin geçmiştir. Aldığım malumata göre Izmir merkezinde 12542 kişi reylerini kullanmıştır. Seçmen adedi 167.908 olduğuna göre iştirak nisbeti yüzde 13 .3’tür. İlçe seçim kurulunda halen 432 sandıktan 1 82’si açılarak tasnifi yapılmıştır. Buna göre 6271 rey Demokrat Parti, 762 rey Köylü Parti’si almıştır. Bu 182 sandığın75.238 seçmeni vardır.
Diğer taraftan, kazalardan gelen haberlere göre buralarda iştirak nisbeti biraz daha yükselerek yüzde 30’a yaklaşmıştır. Şeferihisar’da 4897 seçmenden 1 4927si, Torbalıda 14.675 seçmenden 2981 ‘i Karşıyakada 26.814 seçmenden 23 16’sı Kemalpaşada 13.000 seçmenden 2800’ü, Urlada 11.074 seçmenden 3534’ü ve Karaburunda 4180 seçmenden 1466’sı reylerini kullanmıştır.
İzmir 25, (Telefonla) - İlçe seçim kurulundan aldığım malumata göre; İzmir ‘in merkezineait 417 sandığın tasnifi bitmiştir. Bunlardan 16300 rey çıkmıştır. Bu sandıkların seçmen adedi 1 65395’dir. Çıkan reylerin 1471 8’i DP’ye 15 82’si de Köylü Partisinedir. Buna göre iştirak nispeti merkezde % 1 0.S’dir.
Antalya 25 (Telefonla) - Demokrat Parti ve müstakil namzedlerin katıldığı vilayet umumi meclisi seçimlerini Demokrat Parti adayları kazanmışlardır. Diğer taraftan Antalya şehrinde iştirak nisbeti yüzde 7 olmasına rağmen Turgudelinin Kızılcadağ nahiyesine bağlı 21 köyde iştirak nisbetinin yüzde 98’i bulduğu ve hatta bazı köylerdebu miktarın yüzde yüze çıktığı tesbit edilmiştir. Antalya’da iştirakin yüzde 50’yi bulacağı anlaşılmaktadır.
Manisa 25 (Telefonla) - İl genel meclisi seçimleri vilayetimizde sönük geçmiştir. İştirak nisbeti yüzde 41 ‘dir. Küçük köylerde bu nisbet oldukça yüksek olmuştur.
BELEDİYE MECLİSİ SEÇİMLERİ
Cumhuriyet, 25.10.1955
DP Belediye Meclisi Adayları Dün Belli Oldu . Bugünkü Şehir Meclisi üyelerinden yalnız 26 tanesi yeni listeye alındılar, birçok tanınmış üyelerin listede bulunmayışları sürpriz tesiri uyandırdı Günlerdenberi beklenen İstanbul DP Belediye meclis adayları dün ilan edilmiştir:
Aday listesinde yer alan zevatın 26’sı geçen devre Şehir Meclisi üyesi olup, bu defa da namzed gösterilmişlerdir. Geri kalan 45 kişi arasında, aday gösterilmelerinde kanuni mahzur olmayan sabık profesörler ve çeşidli meslek mensubları bulunmaktadır.
Bu vaziyette eski Şehir Meclisi azasından 54 kişi yeni namzedler arasında yer almamış bulunmaktadırlar.
Yeni listede iki bağımsız namzed de görülmektedir.
Aday listesi basına verilinceye kadar birçok defalar, değişikliklere uğramış, hatta dün saat 15 40’ta genel kurulla yapılan bir telefon görüşmesini müteakib tekrar değiştirilmiştir.
DP İl Başkanı Orhan Köprülü, son şeklini aldıktan sonra saat 1 6.3 Oda ilçe seçim kurullarına verilen listeler hakkında kendisiyle görüşen gazetecilere şunları söylemiştir:
İstanbul, idari hayat bakımından 1956 senesi Mart ayında yeni bir devreye girecektir. Malum olduğu üzere, uzun senelerdir birleşik idare adı altında İstanbul’un Vilayet ve Belediyesi bir elde iş görmekteydi. Partimizin, her iki idareyi birbirinden ayıran kanunu çıkarmasından sonra bir müddet evvel il genel meclisi seçimleri yapılmış bulunuyor. Şimdi de, 13 Kasım 1955 Pazar günü Belediye Meclisinin seçimi yapılacaktır. Bu Meclis için 26’sı eski Meclis üyelerinden olmak üzere 71 kişilik bir liste ile seçimlere girmekteyiz. Eski Mecliste bulunan iki profesör ve yeniden Meclise girmeleri bahis mevzuu olan 7 profesör ve 2 doçent kanuni imkansızlıklar dolayısıyle son dakikada liste haricinde bırakılmışlardır. Buna rağmen, yeni listede durumları kanuni bakımdan mahzur teşkil etmeyen 2 profesör yer almış bulunmaktadır. Bunlardan başka listemizde 2 banka müdür, 2 gazete sahibi, 1 emekli vali, 5 muharrir, 2 yüksek mühendis, 2 emekli subay, 2 emekli hakim, 1 deniz işletme müdür, 1 fabrikatör, 1 kimyager, 9 doktor, 17 avukat, 10 tüccar, 2 bankası, 2 esnaf teşekkülü başkanı ve 2 öğretmen yer almaktadır. Partimizin yedek listesi asilleri kadar şehrimizin seçkin şahsiyetlerinden terekküb etmiştir. Partimizin listesiyle teşkil edilecek yeni Belediye Meclisi İstanbul’a son derece faydalı olmayı başlıca şiar edinecektir. İstanbulluların bundan kat’iyen emin olmalarını bekleriz.”
DP Genel İdare Kurulu çalışmaları
Ankara 24 (Telefonla) - DP Genel İdare Kurulu bugün saat 11 ‘de Prof. Fuad Köprülü’nün başkanlığında toplanmış ve toplantı saat 1 4’e kadar devam etmiştir.
Bu toplantıda ihtilaflı olan Ankara Belediye Meclisi aza namzedleri meselesi görüşülmüş ve evvelki gün listeden çıkarılmış olan bazı azaların tekrar listeye alınmasına karar verilmiştir.
Böylece Genel İdare Kurulunda çıkan ihtilaf da bugünkü toplantıda halledilmiş bulunmaktadır.
Diğer taraftan öğrendiğimize göre Genel İdare Kuruluna yeni seçilmiş bulunan Dr. Mükerrem Sarol bu akşam kurul azalarına evinde bir akşam yemeği vermiştir.
Ankara namzedleri
Ankara 24 (Telefonla) - Ankara Belediye Meclisi azalıkları için DP tarafindan gösteliren namzedlerin listesi bugün seçim kurulan verilmiştir.
Namzedlerin isimlerini bildiriyoruz:
Merkez ilçesi: Orhan Eren, Nihad Demirözü, Hüseyin Avni Oztürk, Galib Pancaroğlu, Nazım Türker, Nafiz Ergeneli, Irfan Erdem, Şeminur İnanç, Sabit Ecemiş, Muhiddin Algın, Perihan Parla, Haşim Çağatay, Hasan Baldudak, Ahmed Muhib Dranas, Necmi Erdi, Kemal Milaslı, Mazlum Kaynar.
Çankaya ilçesi: Adil Unlü, Hüseyin Cahid Yılmaz, Ali Namlı, İbrahim Tuncay, Salahaddin Süer, Necmeddin Sahir Sulan, Adviye Fenik, Ekrem Şadi Kavur, Refet Arıpınar, Salih Başer, Dündar Kılıçöte, Edib Ertem, Cehdi Şahingiray, İsmet Barutçu, Ahmed Güneş, Nazihe Korur, Ahmed Bilge.
Altındağ ilçesi: Selami Birgen, Hilmi Toygar, İbrahim Batmaz, Zeki Aygün, Ethem Köşklü, Hamza Vahid, Ali Rıza Avcı, Mehdi Mıhçıoğlu, Mehmed Emin Oz, Aziz Tunç.
Yeni Aday Listesi
13 Kasım 1955 Pazar günü yapılacak Belediye Meclisi için İstanbul DP adayları tesbit edilmiştir.
Adalar: Ertuğrul Adalı (Avukat, Şehir mec. Azası). Yedekler: Niko Eskidaş (Adalar Rum kültür cemiyet reisi).
Bakırköy: Cevdet Ozgür (Avukat, Şehir Mec.azası).Enver Şafter Oder (avukat, Şehir Mec.azası), Dr. Rahmi Duman (Şehir Mec. Azası), Mehmed Kuran (tüccar). Yedekler: Hüseyin Şener (eczacı), Selami Kur (DP bucak başkanı , tüccar, terzi), Behzad Tuncer (avukat), Kemal Arcan (tüccar).
Beşiktaş: Selahaddin Güvenderen (bankacı, şehin mec.azası), Nuri Bayer (DP kaza reisi, doktor), Yekta Kazangcıgil (İl Gn.Mec.azası, avukat), Ayşe Günel (DP kaza idare heyeti azası). Yedekler: Yaşar Baykal (teknisyen), Muhterem Baskıcı (bankacı), Hulki Birgen (komisyoncu), Vahid Hürcan Güm (komisyoncu).
Beykoz: Cemil Yavaş (avukat, kaza ikinci reisi), Ethem İzzet Orsal (Denizcilik bankası işletme md.). Yedekler: İlyas Alantar (Ziraat Y.mühen.), Rasim Şinasi Közer (doktor).
Beyoğlu: Mithat Perin (İstanbulEkspres gazetesi sahibi ve başmuharriri ve DP vilayet idare heyeti azası), Hamdi Aksoy (Anadolu sigorta şirketi meclisi idare reisi), Hayri Erdoğdu (İl gen.mec ve DP vilayet idare heyeti azası), Enver Kaya (İl gen.mec ve DP vilayet idare heyeti azası), Ali Harputlu (doktor, DP kaza reisi, İşçi sigortaları kurumu hastanesi başhekimi), Cemal Tunceli (İl gen.mec.azası, Osmanlı bankası müdürlerinden), Serkis Kürkçiyan (Y.mühendis, mimar), Mustafa Besim Akova (Y.mühendis), Ulvi Madenci (DP sabık kaza reisi), Nejad Kipman (Y.mühendis), Ulviye İsyan (İl gen.mec.azası), Dr. Fedon Sukros (İl gen.mec.azası), Nihad Bekdik (tüccar), Viladimir Mırmıroğlu (avukat), Dr. Jak Galimidi (dahiliye mehassısı), Yedekler: Fevzi Karakelle (Gen.mec.azası, dernek başkanı), Yavuz Herkmen (gazeteci), Dr. Abdurrahman Somay (dahiliye mütehassısı), Niyazi Gültekin (DPbucak başkanı), Kemal Börü (muhasebeci, DP vilayet başkatibi), Kemal Yılmaz (DP bucak başkanı, mimar), Burhan Erilkun (emekli amiral), Vahid Cebeci (işçi), Süreyya Ozgen (avukat), İlhan Baran (DP bucak başkanı bankacı), Surun Akalın (emekli kur.albay), Abdulkadir Tankurt (DP kaza idare heyeti azası tüccar), Mehmed Taşpınar (tüccar terzi), Seydi Temeltaş (hesap mütehassısı), Rıfat Ozbay (tüccar).
Eminönü: Kemal Salih Sel (gazeteci), Hayri Celal Atamer (ticaret odası um.katibi), Eşref Şefik Atabey (genel mec.azası muharnir), Ahmed Hidayet Reel (muharrir), Hamdi Akça (doktor), Mahmud Kemal Ayaş (eski öğretmen), Muzaffer Mutlu (emekli albay), Nabi Susmuş (tüccar), Mehmed Esmer (tüccar). Yedekler: Sabahaddin Sunal (tüccar), Mediha Esencan (emekli öğretmen), SadiBodur (tüccar), Orhan Ergenekon (DP bucak başkanı), Şakir Şansal (emekli memur), Abdurrahman Yassıtepe (tüccar), Ragıp Kargın (tüccar), Mustafa Tuncal (tüccar), Hayreddin Aykutalp (bankacı).
Eyüb: Mahmud Yener (şehir mec.azası), Osman Ozer (DP kaza idare heyeti azası). Yedekler: Adem Erceber (muhasebeci şehir mec.azası), Hüseyin Ozer (tüccar).
Fatih: Hayri Gönen (T.Ticaret bankası umum müdürü, DP vilayet idare heyeti azası), Kazım Şinasi Dersan (müstakil Akşam gazetesi sahibi), Omer Faruk Sargut (İstanbul Kızılay temsil heyeti reisi doktor), İhsan Altınel (9.devre İstanbul mebusu), Cevdet Gürkan (Eski Maliye başmüfettişi), Hayri Yaman (İl gen.mec.azası, avukat), Ziya Şakir Soku (İl gen.mec.azası, muharnir), Yusuf Aydıner (Il gen.meclis ve DP kaza idare heyeti azası), Nadir Nail Keçeli (tüccar), Ali Kemal Şahin (İl gen.mec. azası, kimyager), Mıgırdıç Selefyan (tüccar), Saim Nuri Uray (İl gen.mec.azası, avukat), Nusret Toysal (Tutum bankası umum müdürü), Mahmud Erbil (Esnaf birliği azası, Kahveciler derneği reisi), Semih Mümtaz (muharnir). Yedekler: İhsan Yurdoğlu (İl gen.mec.azası, muharnir), Muharrem Tansel (İl gen.mec.azası, mühendis), Seyfeddin Orhan Çağdaş (Dikkat gazetesi sahibi, DP bucak başkanı), Mehmed Kasar (Armatör), Mahmud Nedim Ozkan (tüccar), Şevket Güleryüz (DP bucak 2.başkanı), Niyazi Ozüpek (fabrikatör), Arif Sunar (muhasebeci), Mehmed Fildişi (tüccar), Hilmi Güneyli (tüccar), Nuri Beşer (İstanbul İşçi Sendikaları birliği 2.başkanı), Atıf Erdoğdu (tüccar), Kepan Pelister (esnaf), Sezai Akdolan (tütün işçileri sendikası başkanı), Mehmed Kuşçu (tüccar).
Kadıköy: Prof. Dr. Ali Esad Birol (Top fakültesi eski profesörleninden), Mucib Kemalyeni (DP vilayet idare heyeti azası), Muzaffer Şahinoğlu (İl gen.mec.azası, DP kaza reisi), Arif Dündar Ataker (eski vali), Muzaffer Eren (İl gen.mec.azası, avukat), Füruzan Yalkın (tüccar). Yedekler: Dr. Halid Ziya Atasagun (dahiliye mütehassısı), Kemal Ergin (tüccar), İsmail Hakkı Demirışık (elektrik uzmanı), Ibrahim Hoyi (gazeteci), Fadıl Erko (Denizcilik bankasından), Nesib Aksüt (avukat).
Üsküdar: Alaeddin Nasuhoğlu(İl gen.mec.azası, avukat), İbrahim Sevel (DP kaza reisi), Said İbrahim Esi (İstanbul Ticaret Odası reisi , Il gen.mec.azası), Nureddin Kurt (avukat), Hakkı Onen (emekli albay). Yedekler: Burhaneddin Ergüven (İktisatçı tüccar), Muzaffer Çavuşoğlu (eczacı), Abdurrahman Gülçelik (Y.ziraat mühendisi), Nuri Eroğan (avukat), İbrahim Ozden (bankacı).
Şişli: Ferzan Aras (vilayet idare heyeti 2.reisi, Belediye meclisi reis vekili), Prof. Macid Arda (coğrafya kurumu reisi), Said Akyıldız (DP kaza reisi), Zekai Eriş (İl gen.mec.azası, tüccar), Sadeddin Kalay (DP haysiyet divanı azası, fabrikatör), Mustafa Akıncı (avukat).
Yedekler: Ferdi Karman (Y. Mühendis, müteahhid), Fethi Gülderen (muhasebeci), Şadi Gürsu (muhasebeci), Fehmi Uzunhasan (Y.mühendis), Hasan Keşken (dükkancı ve bayi), Kemal Engın (tüccar).
Sarıyer: Necla Tekinel (DP kaza reisi, İl gen.mec. azası, avukat), Ali Zorlu (DP kaza idare heyeti azası, tüccar).
Yedekler: Fazıl Harmankaya (tüccar), Nureddin Sülün (DP eski ocak başkanı).
Aday gösterilmeyenler. Geçen devre Şehir Meclisi DP aday listesinde yer alan, fakat bu defa namzed göstenilmeyenler arasında şu zevat da vardır: Hasan Basni Bircan, Fevzi Karabelle, Nuri Kepirdağ, Misbah Uras, Fehamet Köprülü, Receb Bilginer, Sedad Kumbaracılar, Halid Güleryüz, Adem Erceber, Arif Neşet Uzman, Naşid Ulgen, Ali Çekiç, Hasan Altay, Abdullah Aker, Salahaddin Kafkasdağ, Enver Berkman, Sadun Galip, Nabi Nıncal, Niyazi Türkay, Orhan Mete, Cahid Evrenos, Ali Polat Naşit Erez, Bülend Ege, Selahaddin Genç, İsmail Atalay, Kemal Şahin, Ferdi Oner, Kamil Berk, Muharrem Tansel, Sami Makdolen, Tahir Kaşıkçıoğlu, Cahid Cenen.
Namzed Listelerinin DP İçinde Yarattığı Kaynaşma
Cumhuriyet, 27.10.1955
Yedi Vilayetin Parti Genel Merkezine yüzlerce telgraf geldi, belediye seçimlerinin müstakiller tarafından kazanılacağı şüphesi ileri sürülüyor
Ankara 26 (Telefonla), DP Genel İdare Kurulu tarafindan belediye meclisi azalığı adaylıkları tesbit edilen vilayetlerde hoşnudsuzluğun gittikçe arttığı Genel Merkeze dündenberi gelen telgraflardan anlaşılmaktadır. Filhakika iki gün içinde İzmir, Diyarbakır, Manisa, Edirne, Burdur, Mersin ve İstanbul’dan yüzlerce telgraf gelmiş ve bu telgraflarda namzed listelerinde ismi bulunanlardan bir çoğunun seçimi müstakillere kazandıracak kadar zayıf olduklarına işaret edilmiştir.
Bu arad alınan malumata nazaran namzed tesbitinden gayrimemnun olan bir çok vilayetlerde DP’li olup da namzedlik isteyenler ya istifa ederek Köylü Partisi listelerine girmekte veya diğer partilerden ayrılanlarla müştereken müstakiller listelerini tanzim etmektedirler. Bu bakımdan belediye seçimlerinin hayli sürprizli geçeceği sanılmaktadır.
İzmir’deki kaynaşma
İzmir 26 (Telefonla) - DP İzmir teşkilatındaki huzursuzluk bugün de çeşitli tezahürler göstermiştir. İl idare heyeti çevreleri şu ana kadar kendilerine intikal etmiş tek bir istifa olmadığını söylemekte, teşkilat içinde ihtilaf yaratmak isteyenlerintakib olunduğunu ve haysiyet divanına sevkedilmek üzere bulunduklarını ilave etmektedirler. Buna mukabil bucak ve ilçe teşekküllerindeki asabi hava devamdadır. Partiden çıkartılmaları bahis mevzuu olanlar ceblerinde arkadaşlarından topladıkları yüzlerce imzalı istifa mektubları taşımakta, kendileri tard edildikleri takdirde bu mektubların il idare kuruluna verileceğini bildirmektedirler. Görünüşte itirazlar belediye meclisinin kuruluş şekline teveccüh etmiş olmakla beraber bugün için namzed listesinde değişiklik yapılmasına kanun imkan kalmadığına göre hakikatte bütün mesele müstakbel belediye reisinin şahsında toplanmaktadır. Eşrefpaşa teşkilatı bugünkü başkan Akçiçeğin vazifeye devamında ısrar etmekte, fakat il idare kurulunun onun şansını azaltacak tedbirler aldığını ve diğer namzedler lehine taraf tuttuğunu ileri sürmektedir. Binaenaleyh Eşrefpaşa teşkilatına göre il idare heyetinin derhal istifası lazımdır. Aksi takdirde İzmir’in bu büyük parçasındaki sandıklardan Köylü Partisine ait reylerin daha çok sayıda çıkmasından ilçe teşkilatı mesuliyet kabul etmeyecektir.
Bu görüşün oldukça geniş şekilde taraftar topladığı muhakkaktır. Bunun için il idare kuruluna taraftar çevrelerde dahi vaziyete Genel Merkezden bir müdahale yapılmasına mutlak surette ihtiyaç hissedilmektedir. Diğer taraftan bugünkü Şehir Meclisine dahil bazı partililer tarafindan dikkate değer bir teklif hazırlanmıştır. Bunda Rauf Onursal zamanından beri 2000 liraya çıkarılmış olan İzmir Belediye Reisi maaşının 1000 liraya indirilmesi istenmektedir. Düşünüldüğüne göre teklif kabul edildiği takdirde reisliğin cazibesi azalacak ve rekabetten doğan ihtilaf da kendiliğinden yok olacaktır. Ayrıca 1 9’lar tarafindan kurulması bahis mevzuu olan partinin bugünkü şartlar altında İzmir’de umulandan fazla alaka görebileceği belirtilmekte, bu bakımdan yarın şehrimize gelecek olan Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu’nun yapacağı temaslara büyük ehemmiyet verilmektedir.
Belediye Meclisi seçimleri için DP tarafindan ilan olunan aday listesinin tepkileri devam etmektedir. Şehrimizdeki siyasi çevreler, listeye dahil edilenlerden ziyade liste haricinde bırakılan zevatın durumlarının sürpriz tesiri yaptığı kanaatindedirler. DP teşkilatının listeyi pek müsaid karşılamadığı söylenmektedir. Onümüzdeki günlerde başlayacak kongrelerde, meselenin bahis konusu edileceği ve İstanbul teşkilatındaki gayrimemnun grubun noktai nazarının belireceği tahmin olunmaktadır.
Gayrimemnunlar arasında iki ayrı görüş mevcuddur. Bir kısmı, parti yüksek kademelerini tesbit ettiği adaylara oy vermenin vazifeleri icabı olduğuna kanidirler. Diğer kısmı, müstakil adaylarıda hesaba katarak, şahıslar üzerinde durmak kararındadırlar. Hatta bu grupdan bazı şahsiyetler daha ileri giderek, yalnız tarafsız adayları destekleyeceklerini belirtmektedirler. Tarafsız çevreler de DP aday listesini mükemmel bulmamaktadırlar. Bu durum bağımsızların ümidini kuvvetlendirmektedir.
Bir müddet evvel ispat hakkı taraftarı olduğu iddiasiyle DP’den ihraç edilen Şehir Meclisi azası Murad Güden müstakil olarak adaylığını koymuştur. Eminönünden bağımsız aday olarak Belediye seçimlerine katılacak Murad Güden, DP listesinden bir kişinin Belediye Meclisindeki yerini muhakkak alacağını iddia etmektedir.
Umumiyetle aday sayısı az olan ilçelerde müstakil namzedlere küçük bir şans verilmektedir.
Adalar ilçesinde bağımsız olarak adaylığını koyan bir avukatı DP adayının parti içindeki aleyhtarının da destekleyeceği söylenmekte ve avukatın bütün muhaliflerin oylarını toplayacağı tahmin edilmektedir. DP’nin Fatih ve Beyoğlu adaylarının liste halinde kazanmaları beklenmektedir.
İktidar partisi çevrelerinde günlerdenberi dedikodusu devam eden aday listeleri meselesi tarafsız halk arasında fazla bir ilgi uyandırmıştır. Bununla beraber parti mensublarının kütle halinde kendi adayları lehine oy kullanacakları bölgelerde DP namzedleririn kolay bir galebe sağlayacakları tahmin edilmektedir. Diğer ilçelerde ise seçimlerin mücadeleli geçeceği sanılmaktadır. (Kazım KİP)
DP basın bürosuna göre ortalığı yaygaraya boğanlar kimlermiş? Diğer taraftan, dün akşam DP İstanbul basın bürosunun yayınladığı bülten, aday listesini DP mensublarından bir kısmı arasında hoşnudsuzlukla karşılandığını teyid eder mahiyettedir. Bültende aynen şu satırlar yer almıştır:
Evvelki gün ilan edilmiş olan DP aday listelerini DP’liler olduğu kadar bitaraf vatandaşlar da tam bir tasvible karşılamaktadırlar. Yeni iş başına gelecek meclisin geçen 5 seneden daha fazla muvaffak olmaya çalışacak bir heyet olduğunda herkes müttefiktir. Yalnız, üyeliklerinin bir gedik şeklinde devam etmesi lazıb geldiği fikrinde olanlar, kendi şahsi arzularının tahakkuk etmemesi dolayısıyle ortalığı yaygaraya boğmak istemektedirler. Fakat, bu gürültülerin bir sabun köpüğü gibi sönüp gitmesi uzun sürmeyecektir.
Geçen son beş sene zarfinda hizmet gören Belediye meclisi, şehrimizin mümtaz şahsiyetlerinden mürekkebdi. Fakat, 13 Kasım Pazar günü yapılacak seçimden sonra iş başına gelecek yeni Belediye meclisinin de her bakımdan şehrin hizmetine layık olacağı muhakkak addedilmektedir. Pek mahdud bir zümre haricinde herkes bu fikirde olduğunu açıkça beyan etmektedir.”
Aynı bültende, aday listelerinin ilanı üzerine parti teşkilatında istifalar olduğuna dair çıkarılan haberler de tekzib edilmektedir.
Orfı İdarenin Belediye Seçimlerine Dair Tebliği
Cumhuriyet, 3.11.1955
Orfi İdare Kumandanlığından bildirilmiştir:
1. 13 Kasım 1955 Pazar günü Belediye Meclisi seçimleri yapılacaktır.
2. Bu seçimde siyasi partilerin ve müstakil adayların seçim kanununa göre propaganda yapmalarına müsaade edilmiştir. Ancak örfi idare mevzuu ile ilgili konulara temas etmemek, örfi idare kanununun altıncı maddesinin ilgili konularını gözönünde bulundurmak ve örfi idare kayıtlarına riayet etmek şarttır.
3. Bu münasebetle seçimle vazifeli şahıslara il ve ilçe seçim kurulu başkanlarınca verilecek olan vesikalar 12, 13 ve 14 Kasım 1955 günlerine münhasır olmak üzere Orfi İdare Kumandanlıklarınca yasak saatler içinde muteber sayılacaktır.
4. Verilecek vesikalar (yeşil renkte 8 * 10 cm. Ebadında, üzerinde her harfi bir cm. Büyüklüğünde seçim yazılı ve il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca imzalı ve mühürlü) olacaktır. Seçim maksadıyle kullanılan araçlarda 25 * 30 ebadında ve üzerinde seçim yazılı levhalar konacaktır.
5. Gerek oy verme gerekse oyların tasnifinde tasnifi takib ve kontrol etmek maksadiyle zuaruri olarak husule gelecek halk topluluklarına Orgi İdarenin yasak ettiği nümeyiş ve emsali hadiseler çıkmadıkça müdahale edilmeyecektir.
Örfı İdare Kumandanı Org. Nureddin AKNOZ
Seçim Hazırlığı Her Yerde Hararetlendi
Cumhuriyet, 5.11.1955
Ispartanın bir kazasında DP’ye miting için meydan verilmedi. Adana’da bir kısım DP’lilerle Köylü Partisinin müşterek liste yaptıkları şayiası dolaşıyor. Antalya’da DP Genel Merkezinin adayı okuma yazma bilmediği için listeden çıkarıldı
Isparta 4 (Telefonla) - Belediye seçimleri yaklaştıkça şehirde ve mülhakatta siyasi faaliyetlerin de artmağa başladığı görülmektedir. Bu cümleden olarak bugün müstakillerin ağır bastığı sanılan Gelendost kazasında DP bir gösteri yapmak istemiş, fakat işin garibi Demokrat Belediye, Pazar olduğu ve meşgul bulunduğu bahanesiyle miting için meydan vermediğinden DP mitingini yarına tehir etmeğe mecbur kalmıştır. Diğer taraftan DP il idare kurulu, Uluborlu’da DP adayları aleyhinde propaganda yaptıkları ve CHP ile birlişirik müstakil listeler hazırladıkları iddiasiyle 4 kişiyi daha partiden ihraç etmiştir. Böylece şimdiye kadar partiden kavulanların sayısı 43’ü bulmuştur.
Adana’da bir kısım Demokratlarla Köylü Partisi müşterek liste mi hazırlıyorlar?
Adana 4 (Telefonla) - Belediye Meclisi seçimleri propagandasının hızı, Pazar günü şehrimize gelecek olan DP milletvekilleriyle Köylü Partisi Genel Başkanı Tahsin Demiray ve genel idare kurulu üyesi Dr. Cezmi Türk’ün kampanyaya katılmalarıyle daha da artacaktır. Köylü Partisi bugün açık hava toplantısını da yapmış bulunmaktadır. DP seçim işlerini DP genel idare kurulu adına yetkili olarak şehrimize geleceği bildirilen Ankara mebusu Atıf Benderlioğlu idare edecektir. DP’den bir grupla Köylü Partisinin müşterek bir liste hazırlamakta oldukları yolundaki şayia bugünlerde daha da kuvvetlenmiş bulunmaktadır.
Okuma bilmeyen aday
Antalya 4 (Telefonla) - Merkez kazanın DP belediye meclisi üye namzedinden bir zat okuyup yazma bilmediğinden yapılan ihbar üzerine il seçim kurulunca DP belediye listesinden çıkarılmıştır. Hadisenin enteresan tarafi Mehmed Boyacı adındaki namzedin DP genel merkezince listeye ithalidir. Bu suretle DP genel merkezinin Antalya belediye listesinde gösterdiği tek namzed liste harici kalmaktadır.
Istanbul’daki toplantı
Dün saat 1 S’te DP il merkezinde Başvekil yardımcısı ve DP Genel Başkan vekili Prof. Fuad Körülünün riyasetinde İstanbul mebuslarıyle il idare kurulu başkan ve üyeleri müşterek bir toplantı yapmışlardır. Toplantıda seçim kampanyası sırasında yapılacak çalışmalar gözden geçirilmiş, vatandaşların reyini kullanmasına engel olan bazı aksaklıkların bertaraf edilmesiiçin alınacak tedbirler görüşülmüş ve muhalif partiler tarafindan yapılacak antipropaganda ve mümasil hareketlere karşı alınan tedbirler tetkik ve müzakere edilmiştir. Neticede yapılmış olan hazırlıkların kafi olduğu kanaatine varılmıştır. Bilhassa teşkilat içinde zaaf değil, yekparelik bulunduğu ve hatta azalar arasındaki ufak tefek sathi ihtilafların da tamamen bertaraf edilmiş olarak seçime iştirake hazırlanıldığı neticesine varılmıştır.
Adana’da Seçim Mücadelesi
Cumhuriyet, 8.11.1955
DP ile Köylü Partisi arasında ciddi bir rekabet başladı
Adana 7 (Telefonla) - Belediye seçimi münasebetiyle DP ile Köylü Partisi arasında ciddi bir rekabet başlamış bulunmaktadır. Köylü Partisinin dördüncü açık hava toplantısından sonra DP’de bugün ilk açık hava toplantısını yapmıştır. Bu toplantıda Seyhan mebusu Enver Batumlu ile Zahid Akdağ ve Belediye Meclisi üye namzedlerinden bir kısmı konuşmuşlardır. Mebuslardan bir kısmı da aynı saatlerde Ceyhan’da temaslarda bulunmakta idi. Zahid Akdağ, yaptığı konuşmada, Köylü Partisi kurucularından eski mebus Dr. Cezmi Türk’e cevap vererek tarizlerde bulunmuş ve ezcümle:
“-Eğer biz bu zata bir Çadır Bakanlığı vermiş olsaydık, DP’den ayrılmazdı” demiştir. Söz alan adaylar, karma listeye değil, DP listesine rey verilmesini istemişlerdir.
DP adına seçimi idareye memur edilmiş bulunan Ankara mebusu Atıf Benderlioğlu da bu akşam şehrimize gelerek Parti teşkilatı ile temaslara başlamıştır.
DP ikinci açık hava toplantısını yarın Bahripaşa meydanında yapacaktır.
Belediye Seçimlerinin Hazırlıkları Tamam
Cumhuriyet, 12.11.1955
Pazar günü sandıklara oy atılmasın a saat 8’de başlanacak, 17’de nihayet verilecek
Ankara 11 (Telefonla) - Belediye teşkilatı bulunan il, ilçe ve köylerimizde 13 Kasım Pazar günü yapılacak olan Belediye meclisi seçimleriyle alakalı bütün çalışmalar ikmal edilmiş ve adayların propaganda müddeti dün akşam sona ermiştir. Diğer taraftan, bundan bir müddet evvel askıya çıkarılan ve 7 gün müddetle askıda kalan seçmen kütüklerine vaki itirazlarda seçim kurullarınca tetkik edilmişve karar bağlanmıştır. Seçim günü oy vermeğe saat 8’de başlanacak ve bu müddet akşam saat 1 7’de sona erecektir.
Samsun’ da
Samsun 11 (Telefonla) - şehrimizde müstakil olarak adaylığını kimse koymamıştır. Burada şimdiden reislik için hizipleşmeler başlamıştır.
Alaçam’da
Samsun 11 (Telefonla) - Alaçam’da dört seneden beri Belediye Reis vekilliği ve encümen azalığı yapan iki namzed hakkında okuyup yazma bilmediği iddiasiyle itiraz edilmiştir. Adaylar Samsun il grubuna müracaat ederek imtihan olduklarında okuyup yazma bildikleri anlaşılmıştır.
Alaçam’da müstakillerin çok kuvvetli oldukları ve kazanacakları ileri sürülmektedir.
Belediye Seçimleri Bugün Bütün Yurdda Yapılıyor
Cumhuriyet, 13.11.1955
Oy verme müddetince eğlence yerleri kapalı bulunacak. Vatandaşlar sabah 8’den itibaren akşam 17’ye kadar oylarını kullanacaklar
Bugün bütün yurtta olduğu gibi şehrimizde de Belediye meclisi seçimleri yapılacaktır. Milletvekili, umumi meclis seçimlerinde olduğu gibi mahallelerdeki oy sandıkları evvelce ilan olunan yerlere konmuş bulunmaktadır. Bugün saat 8’den itibaren 18 yaşını tamamlamış vatandaşlar, akşam on yediye kadar bölgelerindeki sandıklarda oylarını kullanabileceklerdir. Seçim kanunu gereğince, oy verme müddetince ispirtolu içki satmak ve kullanmak yasaktır. Gene bu arada oy verme müddetince bütün eğlence yerleri kapalı bulunacaktır. Bu müddet zarfinda ordu ve zabıta mensublarından gayrı hiç kimse silah taşımayacaktır. Bundan başka, şu veya bu parti ve şahıs lehinde ve aleyhinde propaganda yapmak cezayı müstelzimdir.
Malatya 12 (Telefonla) - Yarın yapılacak belediye seçimleri için şehrimizde hummalı bir faaliyet göze çarpmaktadır. Bilindiği üzere DP’ye karşı CHP’liler müstakil bir liste tanzim ederek, burada seçimlere gireceklerdir. Aday pusulalarının tevzi hususu bilhassa bir çok mahallelerde münakaşalara sebeb olmaktadır. Akşam üzeri bu yüzden Emniyet Müdürlüğüne 12 şikayet yapılmıştır. Şarmuzu mahallesinde Abdülkadir adındaki bir DP’li saat 20 sıralarında üç CHP’li tarafindan dövülerek yaralanmıştır. Yaralı hastaneye kaldırılmış olup suçlular yakalanmışlardır.
Tokat 12 (Telefonla) - Tokat merkez belediyesi adayları 26, Amasya ise 22 kişidir. Tokattaki namzedler DP’den olup müstakiller grubu yoktur. Amasya’da ise seçimlere DP ile müstakiller ayrı ayrı katılmaktadır. Tokat kazaları içinde Zile’de eski belediye meclisi azaları meclisten çekilmiş bulunduklarından yeni listeye girmek için çok çalışmışlarsa da il başkanı Belediye Kanununun 28. Maddesine göre seçimlere katılmalarına imkan olmadığını tebliğ etmiştir.
Samsun 12 (Telefonla) - 1 9’lar faaliyeti şehrimizde merakla takib edilmektedir. Şimdiden bir çok kimseler 1 9’ların açacakları parti için hazırlanmaya başlamışlardır. Bu meyanda bugün şehrimizden bir heyet Ankara’ya gönderilmiştir. Şehrimizin maruf tüccarlarından birisinin yeni açılacak partiye 150 bin lira teberru etmeye hazır olduğu bildirilmektedir.
Belediye Seçimleri Sürprizli Neticeler Verdi
Cumhuriyet, 14.11.1955
8 VİLAYETTE MÜSTAKİL ADAYLA, 2 VİLAYETTE KÖYLÜ PARTİSİ ADAYLARI KAZANDILAR, 20 VİLAYETTE İSE MÜSTAKİL ADAYLARLA DEMOKRAT PARTİ ADAYLARI AZALIKLARI PAYLAŞTILAR
Müstakillerin girmedikleri yerlerde seçim nisbetleri çok düşük oldu. Bazı şark vilayetlerinde müşahidler neticelere bakarak CHP'nin seçimlere girmemekle büyük bir hata işlediğini ileri sürdüler
Memlekette dün yapılan Belediye seçimleri kısmen sürprizli neticeler vermiştir. Bu meyanda Diyarbakır, Muğla, Kırşehir, Burdur, Sivas, Muş, Siird, Çorum'da müstakiller, Edirne ve Maraşta Köylü Partisi kazanmış, Ankara, Seyhan, Samsun, Hatay, Giresun, Erzurum, Antalya, Çanakkale, Balıkesir, Kars, Trabzon, Afyon, İzmit, Uşak, Mersin, Zonguldak, Kayseri, Konya, İzmir, Manisa gibi bazı illerde müstakiller DP ile listeleri paylaşmışlardır. İstanbul'daki durumu, kısmı mahsusumuzda bulacaksınız. Dün gece sabaha karşı Cumhuriyet muhabirlerinden aldığımız telgraflar aşağıdadır.
Muğla 13 (Telefonla) - Muğla Belediye seçimlerini şehir merkezinde DP'ye karşı müstakiller ezici bir ekseriyetle kazanmışlardır. Naci Karaosmanoğlu başkanlığındaki müstakil listenin, 17 sandığın tasniflerinin tamamlanmasını müteakib kazandığı anlaşılmıştır.
Yozgad 13 (Telefola) - Başka CHP'li belediye reisi Feyzi Ayaş'ın bulunduğu ve çoğu Halk Partisinden istifa eden serbestler ile DP'nin seçim mücadelesi oldukça hararetli geçti. Neticede Demokrat Parti adayları liste halinde seçimi kazandılar. Müstakiller reylerin ancak yüzde otuzunu alabildiler. İştirak nisbeti yüzde yetmişbeşin üstündedir. Seçim hadisesiz geçmiştir.
Çanakkale 13 (Telefonla) - Vilayet dahilinde belediye seçimleri bugün hadisesiz olarak geçmiştir. Müstakillerin bulunduğu ilçelerde bilhassa iştirak nisbetleri % 65, 70, 80 arasındadır. Müstakillerin iştirak etmediği ilçelerde nisbet % 10-20 arasındadır. Hali hazırda tasnif bir çok yerlerde devam etmektedir. Aldığımız malumata göre Çanakkale merkezinde DP adayları büyük bir farkla seçimi kazanmışlardır. Gelibolu ve Yenice ilçesinde gene DP adayları, yalnız Eceabad ilçesi Karabiga nahiyesi ve Çardak köyündeki belediye seçimleri müstakiller tarafından kazanılmıştır. Asıl en heyecanlı seçim geçirmekte olan Biga ve Bayramiç ilçelerinden henüz daha tasnif neticesini alamadım.
İzmit 13 (Telefonla) - Bugün Kocaeli ve Sakarya vilayetlerinde de belediye seçimleri yapılmıştır. Seçimler ufak tefek kavgalar, sandık başında zabıt tutmalar müstesna hemen hemen tam sükunet içinde geçmiştir. Müstakil adayların alenen oy dağıtışları demokratların itirazlarını mücib olmuş ve keyfiyet polis tarafından menedilmiştir. Bu arada DP, müstakil adayların listesinde yedek azaların tefrik edilmemesine de seçim kurulu nezdinde itirazda bulunmuştur. Müstakiller bu hareketleri baskı olarak vasıflandırmışlardır. Seçimde bilhassa CHP'lilerin açıkça desteklediği müstakil adaylar büyük gayret göstermişler, otomobil, cip ve otobüslerle sandık başlarına evlerden adam taşımışlar ve hastaları bile sandık başına getirmişlerdir. Bu itibarla denilebilir ki seçim daha çok DP ile CHP arasında milletvekili seçimlerini andıran bir hareket ve heyecan içinde geçmiştir. Müstakil listenin ekseriyetinin CHP'lilerden teşekkül edişide bu faaliyete amil olmuştur. Sakarya'da müstakilleri HP'liler desteklediği gibi, 19'lardan Ekrem Ali Can taraftarları da hissedilir bir faaliyet göstermiştir.
Kocaeli mebuslarından Sadettin Yalın, Dr. Ziya Atığ ve Szefer Köksel ile il başkanı Dursun Erel seçimi baştan sonuna kadar hummalı bir faalyiet içinde takib etmişlerdir. DP Gebze, Gölcük, değirmendere, Darıca, Hendek, Geyvede kuvvetli görülmektedir. Buna mukabil müstakiller Sakarya'da, Hereke'de Kandıra'da ve Karamürsel'de kuvvetlidirler.
İzmit 13 (Telefonla) - Belediye seçimlerinin tasnifine bu gün saat 17'de başlanmış ve alınan ilk haberlere göre DP Gebze ve Gölcük'te müstakiller ise Hereke'de kazanmışlardır.
İzmit 13 (Son dakika) - İzmit merkezinde 257 rey farkı ile DP ve 1 tek müstakil aday kazandı. Sakarya'da DP son dakikada KP'sini 109 rey farkı ile mağlub etti. DP'liler Geyve, Pamukova, Taraklı'da kazanmışlardır. Müstakiller Hendek, Akyazı, Karasu'da kazanmışlardır.
Bilecik 13 (Telefonla) - Bilecik belediye seçimleri bu sabah saat 8'den itibaren başlamış ve rey verme müddetinin sona erdiği saat 17'ye kadar intizam ve sükunet içinde cereyan etmiştir. Burada DP'den gayrı müstakil adaylar da seçime katılmış oldukları için iştirak nisbeti vilayet çapında % 70 civarında tahmin edilmektedir. Bu tahmin şu ana kadar gelen malumata istinat etmektedir. Seçim DP ile müstakiller arasında oldukça mücadeleli geçmekle beraber şimdiye kadar gelmiş olan haberlerden anlaşıldığına göre DP adayları müstakillere nisbetle hayli ilerde bulunmaktadır. Tasnif neticesi gecenin çok geç saatlerine kadar devam edeceği ve kat'i neticenin yarından evvel alınamayacağı tahmin edilmektedir.
Denizli 13 (Telefonla) - Ege'nin en hareketli bir şehri sayılan Denizli'de belediye seçimleri alelade bir günün sessizlik ve tenhalığı içinde geçmiştir. Burada da seçimler listesinin asilleri arasında 4 avukat, 4 fabrikatör, 3 yüksek mühendis, 2 doktor bulunan ve eski meclisten 19 kişi değiştiren DP yalnız girmiş ve kazanmıştır. Seçimlere mahsus bir heyecanlı hareket olmadığından bir taraftan iştirak nisbeti çok düşmüş, diğer taraftan da en küçük bir hadise vuku bulmamıştır. Bazı sandıkların tasnif işini 10 dakikada bitirmeleri ve bu arada mesela bir sandıktan 376 seçmene karşı 22 rey çıkması bu seçimlerdeki alakasızlığı göstermektedir. DP bu seçimlerde yalnız TAVAS'dan endişe duymaktadır. Orada DP'den ihraç edilenlerin çıkardıkları müstakil listeden oldukça çekinilmektedir.
Samsun 13 (Telefonla) - Müstakillerin iştirak ettikleri Alaçam'da seçim çok hararetli geçmektedir. Alaçam'ın Yenicami mahallesinde 2 numaralı sandıkta kalabalık bir vatandaş kütlesi reylerini kullanırken, DP'liler müstakil adayların sandık mahallinde bulunmayacaklarını ileri sürerek kaymakam nezdinde şikayette bulunmuşlardır. Bu şikayet üzerine sandık mahalline Kaymakam, Jandarma Kumandanı ve yanında bir çok DP'liler olduğu halde Samsun mebusu Ömer Görüş gelmişlerdir. Bu esnada sandık başında reyini kullanmak üzere bulunan CHP ilçe kuruluş üyesi Emin Sonçağ ile milletvekili arasında seçmenler önünde şiddetli bir ağız kavgası olmuştur. Emin Sonçağ'a reyini kullandığını ve buradan kimsenin kendisini kovmak hakkını haiz olmadığını söylemiş ve mebusa sözlerini aynen iade etmiştir. Mesele hakkında zabıt tutulmuştur.
Samsun'da seçim çok sönük geçmiştir. Gezdiğim sandıklarda rey miktarı ancak yüzde onu bulmakta idi. Samsun 13 (Telefonla) - Merkezde seçim sönük geçmiştir. Seçime yalnız DP iştirak ettiğinden 36000 seçmenden ancak 1800'ü oylarını kullanmışlardır. Merkez kazada DP kazanmıştır. Kazalardaki seçimler hararetli olmuştur. Aldığımız malumata göre Ladik, Alaçam ve Terme'de seçimleri büyük ekseriyetle müstakiller kazanmışlardır. Samsun'un diğer kazalarında ise DP kazanmıştır.
Gaziantep 13 (Telefonla) - Bugün şehrimizde yapılan belediye seçimlerinde DP tek başına seçimlere girmiş olup % 27 nisbetinde rey alarak seçimleri kazanmıştır. Şehrimizde 79 numaralı sandıkta 551 seçmenden 9 kişi seçime iştirak etmiştir. Buna mukabil 54 numaralı sandıkta da 492 seçmenden 478 kişi reyini kullanmıştır.
Elazığ 13 (Telefonla) - 12 mahallenin hepsini DP'liler kazanmıştır. Karakoçan, Geba, Ağın, Sivrice, Mağden, Baski kazalarında DP farklı olarak seçimleri kazanmıştır. İştirak nisbeti % 40'tır. Seçimler esnasında hiç bir vukuat olmamıştır.
Giresun 13 (Telefonla) - Belediye seçimleri vilayetimiz merkezinde ve kazalarda hararetli geçmiştir. Çalışma Vekili Hayreddin Erkmen'in soğuk algınlığından hasta olarak vali konağında bulunmak suretiyle takib ettiği seçimlerde Merkezde müstakil adaylar belediye meclisi azalıklarını kazandılar. Öğrendiğime göre Tirebolu kazasında müstakiller büyük bir ekseriyetle belediye seçimini kazandılar. Keşap'da DP adayları kazanmışlardır. Diğer kazalarda tasnif henüz bitmemiştir. Haber verildiğine göre müstakiller önde gitmektedirler.
Giresun (Son dakika) - Giresun merkezinde DP son anda 25 rey öne geçmiş ve bu netice ile seçimi kazanmıştır.
Maraş 13 (Telefonla) - Maraş'da yeni teşekkül etmiş bulunan Köylü Partisi DP'den 20000 rey fazla almak suretiyle seçimi kazanmıştır.
Mersin 13 (Telefonla) - Belediye seçimleri bugün yapılmıştır. Vilayetimizin Mut ilçesi ile Taşucu nahiyesinde kahir bir ekseriyetle müstakiller, Silifke'de ise DP ancak 100 rey farkla kazanmıştır. Erdemli ilçesinde seçime yalnız DP iştirak etmiş ve kazanmıştır. Tarsus ve Mersin'de DP az bir farkla seçimi kazanmıştır. Anamur ve Gülnar'da müstakiller çok ilerdedir. Gerek Mersin'de gerekse diğer kazalarda seçim hadisesiz cereyan etmiştir. Tasniflerin sonu saat 20'de alınmıştır. Mersin'de iştirak nisbeti % 50 olup bunun % 28'ini DP % 22'sini müstakiller kazanmışlardır.
Kırşehir 13 (Telefonla) - Kırşehir'den kat'i netice alınamamıştır. İştirak nisbeti % 50 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Tasnife göre müstakil olarak adaylığını koyan Avukat Fazıl Yalçın ve arkadaşları DP adaylarından 198 rey ilerdedir. Millet Partililer müstakilleri desteklemektedirler. MP'nin kalesi telakki edilen Aşıkpaşa ve Kından mahallesinde kurulan 6 sandıktan netice alınamamıştır. Kından ve Aşıkpaşa mahallesinin reylerini müstakillere verdiği tahmin edilmektedir. Geçen encümen seçimlerinde Aşıkpaşa mahallesinde kurulan sandıktan ancak 7 rey çıkmıştı. Seçim hadisesiz geçmiştir. Kat'i netice yarın belli olacaktır.
Kırşehir 13 (Telefınla) - Belediye seçimlerini müstakil adaylar, 500 rey farkı ile DP'yi mağlub etmişlerdir. Mucur ve Çiçekdağ kazalarında da müstakil adaylar kazanmışlardır. Yerköy, Hacıbektaş, Avanoz, Koçdağ ve Raman kazalarında ise DP adayları kazanmışlardır.
Erzurum 13 (Telefonla) - Belediye seçimleri kar altında yapılmış ve tam bir sürprizle neticelenmiştir.
Merkez kazada, 27.691 seçmene karşılık yüzde 22 nisbetinde iştirak elde edilebilmiş, DP 4424 oy, müstakiller ise 1804 rey alabilmişlerdir. DP yalnız olarak girdiği Hasankale ve Çat kazalarında kazanmıştır. Bunamukabil Tortum, İspir, Tekman, Horasan, Hasankalede müstakil adaylar kazanmışlardır. Şenkaya ve Hınıs kazalarında henüz tasnife devam edilmektedir. Bugün Aşkalede 500 kişi toplu halde DP'den istifa etmiştir. DP kaybettiği bölgelerde seçim neticelerine itiraz etmiştir.
Yozgat 13 (Telefonla) - Belediye seçimi il merkezinde gayet sakin ve hadisesiz cereyan etmiştir. 5878 seçmenden 3139'u reylerini kullanmıştır ve iştirak nisbeti yüzde 56 olmuştur. DP 2054 reyle seçimi kazanmıştır. Müstakiller 1085 rey toplayabilmişlerdir. Hayıralan, Keserek, Yerköy kazaları ile Fakılı nahiyesinde nahiyesinde Belediye seçimini DP adayları kazanmışlardır. Diğer kaza ve nahiyelerden henüz neticeler gelmemiştir.
Antalya 13 (Telefonla) - Antalya'da yapılan Belediye seçimlerinde iştirak, nisbeti yüzde yirmi olmuş ve Demokrat Parti rakipsiz olarak katıldığı yerlerde seçimleri kazanmıştır. Bu arada 4 numaralı sandıktan enteresan bir oy puslası çıkmıştır. Kanun gereğince muteber addedilmeyen bu puslada "19'lar, sizlere güveniyoruz. Siz var olduğunuz takdirde DP için oy kullanılamaz. Bütün Türk milleti gibi Antalya'lılar da sizlerle beraber olacaktır" denilmektedir. Müstakillerin seçimlere katıldıkları; Gazipaşa, Elmalı, Gündoğmuş ve Manavgat kazalarında DP seçimleri kaybetti. Buna mukabil müstakillerin iştirak etmediği Kaş, Finike, Akseki kazalarında ise kazanmıştır. Ferik ve Alanya kazalarından da henüz netice alınamamıştır.
Malatya 13 (Telefonla) - Bugün yapılan Belediye seçimlerinde 17 belediyeden Pütürge, Balaban, Arabgir, Erguvan ve Hekimhan kaza ve nahiyelerinde DP ekseriyetle seçimi kazanmıştır. İştirak nisbetinin % 60-65 arasında olduğu tahmin edilmektedir. Halk bu seçimlere diğer seçimlerden daha fazla rağbet etmiştir. Seçim sırasında Emniyet Müdürlüğüne 13 hakaret ve dövme vakası aksetmiştir. Merkez kaza seçimleri için gerek müstakiller ve gerekse DP'liler olağanüstü bir faaliyet göstermişler. Gece yarısından sonra bile pusla dağıtmışlardır. Malatya'nın 47 mahallesinden 25'inde tasnif sona ermiştir. Buna göre 18 mahallede müstakil ve mütebaki mahallelerde de DP'liler kazanmışlardır. Müstakiller umumiyetle % 70 nisbetinde rey almışlardır. Fakat müstakillerin pusulaları elle yazılmış olduğu için teksir mahiyetinde telakki edilerek, iptali cihetine gidilmesi mevzuunda ilçe seçim kuruluna müracaat edilmiştir. İlçe seçim kurulu bu müracaatı kabul etmiştir. Dolayısıyle merkez kaza ile belediye seçimlerine giren 16 kaza, nahiye ve köyde DP otomatikmen seçimleri kazanmış bulunmaktadır.
Seçimleri takip için Malatya'ya gelmiş bulunan Amasya mebusu Mustafa Zeren bana DP'nin yapmış olduğu itiraz hakkında şu beyanlarda bulundu:
"-DP kanun ışığı altında liste tanzim ederek seçime girmiştir. Müstakil adı altında seçime giren CHP ise 20 gün evvelinden başlayarak seçim gününe kadar 6 kuruş mukabilinde liste yazdırmışlardır. Bu listeyle matbaada yazılan liste arasında hiçbir fark yoktur. Halbuki müstakillere teksir edilmiş liste hakkı tanınmamaktadır. Bu hususları biz parti olarak ilçe seçim kuruluna bildirdik. Dolayısıyle haklı olduğumuz ortaya çıktı."
Diğer taraftan kendisiyle görüştüğüm bir CHP'li ise şunları söylemiştir:
"-İlçe seçim kurulunun almış olduğu bu karar yersizdir. Yüksek seçim kuruluna bu hususta itirazda bulunduk."
Sakarya 13 (Telefonla) - İlimizin 8 bölgesinde Karasu, Hendek, Akyazı kazaları ve Taraklı nahiyesinde belediye seçimlerini müstakil adaylar kazanmışlardır. Gevye kazası ve Pamukova ile Sapanca nahiyelerinde de belediye seçimlerini DP adayları kazanmışlardır. Merkez kazada henüz tasnif neticelenmemişse de DP adayları 200 rey ile ileride gitmektedirler.
Balıkesir 13 (Telefonla) - Belediye seçimleri bugün şehrimizde pek alakasız geçmiş ve merkezde iştirak nisbetinin yüzde 14.5 olduğu tesbit edilmiştir. Seçimi DP kazanmıştır. Bundan başka Bandırma, Burhaniye, Edremid, Erdek, Kepsut ve Havran'da gene DP'liler kazanmıştır. Sındırgıda iştirak nisbeti yüzde 75 olmuş ve seçimi müstakiller kazanmıştır. Ayvalıkta Köylü Partisinin hayli kuvvetli olduğu bildirilmiş ve bu kazada iştirak nisbeti yüzde 58 olarak tesbit edilmiş, reylerin yüzde 61'ini Köylü Partisi yüzde 39'unu DP kazanmıştır. Bu kazada Köylü Partisini Kuran eski Belediye Başkanı Avni Baskın'dır.
Balıkesire 37 km. mesafedeki ve müstakillerin çok kuvvetli olduğu söylenen Bigadiç kazasına bizzat gittim. Sandık başlarında kadınlı erkekli bir çok seçmenlerin beklediğini gördüm. Bunları jandarmalar sıraya sokuyordu. Bu kazada DP tarafını kazaya bir cami yaptıran eski mebuslardan Muzaffer Emiroğlu organize ediyordu. Neticede 1159 müstakiller, 802 Demokratlar rey aldılar bu kazadaki seçimi müstakiller kazandı. İvrindi de şu saatte üç sandıktan birinde DP 43 ilerde, diğerinde müstakiller 54 ilerde, üçüncü sandıktan da henüz netice alınmamış, fakat müstakiller ilerde görülmektedir.
Balıkesir 13 (Telefonla) - Son dakikada aldığım malumata göre, bugünkü seçimlerde Gönen, Savaştepe, Dursunbeyde DP seçimi kazanmış, Susurlukta henüz bir netice alınamamıştır. Manyas kazasında, Salur, Kızıksa ve Sarıköy nahiyelerinde de müstakiller kazanmıştır.
Sinop 13 (Telefonla) - Belediye seçimleri Sinop ve ilçelerinde gayet sönük geçmiştir. İştirak nispeti merkezde ve kazalarda % 20'yi geçmemiştir. Merkezde ve kazalarda müstakiller olmadığından seçimi DP adayları kazanmışlardır.
Sivas 13 (Telefonla) - İlimizde belediye seçimine CHP'den ayrılan müstakillere DP'liler iştirak etmiştir. 950'den beri CHP'de olan Sivas belediyesini DP'liler ele geçirmek için geniş bir propaganda faaliyetine girişmişlerdir. Şu ana kadar merkezde alınan neticelere göre müstakiller 5000 küsür oy fazlasiyle kazanmış durumdadırlar. Kazalarda 15 belediyeden Suşehri, İmrallı, Koyunhisar, Çepmi ve Kangal'da DP'liler, Zara, Hadik Yıldızeli, Şarkışla'da bağımsızlar kazanmışlardır. Geri kalan 6 belediyeden kat'i neticeler alınamamıştır. Merkezde 31 bin seçmen bulunuyordu. İştirak % 85'dir.
Ordu 13 (Telefonla) - Sabahın erken saatlerinden beri seçim faaliyeti hummalı bir şekilde devam etmektedir. DP, listesi Ordu'nun bütün kazalarında ve merkezde müstakil liste yüzünden seçimi kazanma kabiliyetini yarıyarıya kaybetmektedir. Hiçbir kazada ve merkezde DP listesinin tam olarak kazanamayacağı anlaşılmaktadır. Merkezde DPlistesinden tanınmış bir adayın çeşid çeşid karma liste dağıttığı tesbit edilmiştir. DP adayları arasında hiçbir tesanüd görülmemektedir. Belediye meclisinin karma olacağı kuvvetle beklenmektedir. Kat'i neticeyi ayrıca bildireceğim.
Karaköse 13 (Telefonla) - Taşlıçay kazası Belediye seçimlerini DP kazanmıştır. Diyabin kazası seçimlerini Köylü Partisi, Kitak seçimlerini bağımsızlar ekseriyetle kazanmışlardır. Şu ana kadar merkezde tasnif devam etmektedir. Bağımsızlar ilerdedir. Patnoz kazasındaki tasnif de bitmek üzeredir. Bağımsızlara ait liste önde gitmektedir.
Doğu Beyazıd 13 (Telefonla) - İlimiz kazalarında belediye seçimleri hararetli geçmiştir. Kat'i neticeler henüz alınmamıştır. Tasnif devam etmektedir. Şu anda aldığım bir habere göre Doğu Beyazıd ve kazalarında müstakiller önde gitmektedir.
Ağrı 13 (Son dakika) - Bugün yapılan belediye seçimlerinde, Doğu Beyazıd ve Tutakta seçimi müstakiller; Aleşkirt, Patnos ve Taşlıçay kazalarında DP; Diyadinde de TKP kazandılar. Merkezde tasnif devam etmekte olup müstakiller 100 rey ilerdedirler.
Gümüşhane 13 (Telefonla) - Bayburta, DP'li milletvekillerinin "Burada Belediye seçimlerini DP kazanmazsa, Bayburt'un vilayet olması suya düşer şeklindeki propagandalarına rağmen müstakil adaylar seçimi 1500 rey farkla kazanmışlardır.
Muş 13 (Telefonla) - Belediye seçimlerini merkez kazada müstakiller büyük bir ekseriyetle kazanmışlardır.
Mardin 13 (Telefonla) - DP, tek başına girdiği belediye seçimlerini merkez kazasında kazanmıştır. İştirak nisbeti yüzde 40'tır.
Siird 13 (Telefonla) - Merkez kazada gayet çekişmeli cereyan eden Belediye seçimlerini müstakil adaylar 200 rey farkla kazanmışlardır. Sırnat, Pervari, Erruh ve Baykan kazalarında ise DP adayları kazanmışlardır.
Çorum 13 (Telefonla) - Çorumda yapılan belediye seçimlerini 600 kadar farkla müstakiller kazanmışlardır. İskilip kazasında müstakiller, Sungurlu'da DP kazanmıştır. Diğer kazalarda tasnife halen devam edilmektedir.
Trabzon 13 (Telefonla) - Trabzonunu 4 kazasında seçimi müstakiller kazanmıştır. Tasnif henüz bitmemekle beraber DP ile müstakiller aynı şansa sahip vaziyettedirler. Kazanan taraf az bir farkla ekseriyeti temin edecektir.
Trabzon 13 (Son dakika) - Bugünkü belediye seçimlerinde; müstakiller Sürmene, Of, Çaykara, Akçaabad ve Maçkada; DP ise merkez, Vakfıkebir ve Araknide seçimi kazanmışlardır.
Isparta 13 (Telefonla) - Buradayapılan Belediye seçimlerini rakipsiz olduğu için merkez, kaza ve nahiyelerde DP kazanmıştır.
Isparta 13 (Son dakika) - Belediye seçimleri şehrimizde tam bir sükunet içinde geçmiştir. DP yüzde kırka yakın bir iştirakle seçimi kazanmıştır. Yalvaça bağlı Sicilli nahiyesinde müstakillerden müsteşekkil liste orada seçimin hararetli geçmesine sebep olmuş, bu arada üç kişi yaralanmıştır. Ayrıca Yalvaçta da davgalar olduğu haber alınmıştır. Vilayet çevresinde müstakillerin ve Köylü Partisinin iştirak ettikleri kasabalardan henüz netice alınmamıştır. Merkez kazalarında ise yalnız Uluburlu'da müstakiller, diğer kazalarda DP kazanmıştır. Kazalarda iştirak nisbeti yüzde altmışın üstündedir.
Kars 13 (Telefonla) - Bugün şehrimizde yapılan belediye seçimleri neticesinde kat'i vaziyet belli olamamıştır. Saat 22'ye kadar 19 sandık açılmış ve bu sandıklarda yapılan tasnif neticesinde DP 2625, müstakiller ise 2463 rey almışlardır. Arpaçay'da tasnif devam etmekte olup DP ve müstakiller başa baş gitmektedir. Ardahan'da seçimi DP kazanmıştır. Kağızman, Iğdır'da müstakiller kahir bir ekseriyetle ilerdedirler.
Saat 22'de Sarıkamış'dan aldığım habere göre 3000 küsür seçmenden 1800'ü seçime iştirak etmiş ve oyların % 70'ini müstakiller almıştır.
Kars 13 (Son dakika) - Şehrimizde Belediye seçimleri neticeleri şöyledir: Arpaçay, Göle, Çıldır, Kağızman, Sarıkamış'da müstakiller, Ardahan, Kars, Digorda DP kazanmıştır. Posof ve Iğdır'da müstakillerin kazandığı söyleniyor. İştirak nisbeti yüzde 70'tir.
Urfa 13 (Telefonla) - Merkezde tasnif devam etmekte olup, Birecik, Hilvan, Siverek, Bozova kazalarında seçimi Demokrat Parti adayları kazanmışlardır. Urfa'da seçimi müstakil adaylar iştirak etmemiştir.
Eskişehir 13 (Telefonla) - Merkezde muhalif ve müstakillerin iştirak etmedikleri seçimde, 57756 seçmene mukabil DP adayları açılan 100 sandıkta 5309 rey almışlardır. Açılacak 31 sandık kalmıştır. Bu vaziyete göre seçime iştirak nisbeti yüzde sekizdir. Eskişehir Valisi ve ailesi seçim kütüğünde isimlerinin bulunmaması yüzünden reylerini kullanamamışlardır. Şehrimizde en enteresan seçim Alpu nahiyesiyle Muttalit köyünde cereyan etmiştir. Muttalit seçimine DP, Köylü Partisi ve müstakiller iştirak etmişlerdir. Pek hararetli geçen ve yüzde seksen iştiraki bulan seçim sonunda yapılan tasnife göre sandıktan kat'i netice alınmış, buna göre DP 206, Köylü Partisi 79, müstakiller 667 rey almışlardır. Tasnif devam etmektedir. Alpu seçimleri ise pek sönük geçmiş, 1436 seçmene karşı 210 vatandaş reyini kullanmıştır. Bu arada herkesi hayrete sevkeden bir hadise olmuştur. Bir zarfın içinden gazetelerin birinden kesilmiş Marilya Monroe'nun iki pozunu ihtiva eden çıplak resimleri çıkmıştır. Sivrihisar kazasında DP adayları kazanmışlardır. Nisbet yüzde 45'tir, muhalifler ve müstakiller iştirak etmemişlerdir. Mahmudiyede iştirak çok düşük olmuş, Demokratlar rakibsiz bulunduğu için vatandaşlar çok az alaka göstermişlerdir. Çiftlerde 3 müstakil 12 DP adayına karşı kahir bir ekseriyet kazanmaktadır.
Uşak 13 (Telefonla) - Seçimler çok sönük geçti. Müstakiller ve muhalefet iştirak etmedi. İştirak nispeti % 15'i bulmamıştır. Ancak Eşme kazasında yapılan seçimlere müstakiller iştirak etmiştir. Eşmeliler müstakillere rey vermek suretiyle DP'ye seçimi kaybettirmişlerdir. Sivaslı kazasının eski Belediye reisi ve azaları olan DP'liler bu defaki listeye alınmadıkları için müstakil olarak adaylıklarını koymuşlardır. Şu ana kadar tespit edilen neticeye göre, müstakiller DP ile başbaşa gitmektedirler. Banas kazasındaise müstakiller seçime hararet vermiş, iştirak oldukça yükselmiştir. Tasnif devam etmekle beraber DP'lilerin müstakillere nazaran 40 rey ilerde oldukları tespit edilmiştir.
Kütahya 13 (Telefonla) - Halen kat'i vaziyet belli olmamıştır. Tasnifin Sabaha kadar devam edeceği anlaşılmaktadır.
Zonguldak 13 (Telefonla) - Sakin geçen bir propaganda devresinden sonra bugünkü Belediye seçimleri saat 17'de sona ermiştir. Seçim iştirak nisbeti düşük olmakla beraber DP adayları ile müstakil adaylar arasında bir hayli mücadeleli geçmiştir. Şu anda DP Çatalağzı, Kilimli, Eflani, Amasra, Ulus, Kilyos, Ereğli ve Çaycumada. Müstakiller: Kozlu, Safranbolu, Devrek, Karabük ve Bartın'da başta gitmektedir. Saat 24'e kadar merkezde tasnifi sona eren 34 sandıkta DP 1801 rey, müstakiller 1592 rey almışlardır. Bartın, Kozlu, Karabük ve Eğelide bir takım şikayetler olmuştur. Seçimin kat'i neticesi yarın sabah belli olacaktır.
Afyon 13 (Telefonla) - 18 yerde Belediye seçimi olmuştur, merkezde bağımsız iştirak etmediği için seçim çok sönük geçmiştir. Hiçbir mühim hadise olmamıştır. İştirak nispeti yüzde 27'dir. İncehisar nahiyesinde seçmen adedi 1573, iştirak 1086, nispet % 62, bağımsızlar 399 (DP kazandı). Çobanlarda seçmen adedi 1275, iştirak 1072, nibpet % 83, Demokrat Parti 583, bağımsızlar 489 (11 DP ve 1 bağımsız kazandılar), Bolvadin 1249 seçmen iştirak 619 (DP reyi de aldı). Sandıklıda seçmen adedi 4620, iştirak 1059, nispet % 22.7 (DP kazandı), Emirdağında 17 müstakil, DP adaylarına karşı büyük mücadele halindedir. Müstakiller ilerde gitmektedir. Tasnif devam etmektedir.
Biga 13 (Telefonla) - Seçimi müstakiller kazandı. Had tartışmalı bir seçim günü geçiren Biga müstakilleri kahir bir ekseriyetle Belediye seçimlerini kazanmıştır.
Edirne 13 (Telefonla) - İlimizde seçim sakın geçmiş, merkezde TKP kazanmıştır. Kazalarda ise DP kazanmıştır.
Kayseri 13 (Telefonla) - Vilayetimizin 9 kazasında, 5 nahiyesi ve 3 köyünde yapılan Belediye Meclisi seçiminde iştirak nispeti % 70, şehirde % 20'yi geçmemiştir. 17 beldede yapılan seçimlerin 14'üne müstakil adaylar gruplar halinde iştirak etmişler, neticede Pınarbaşı, Sarız, Yeşilhisar. Yanyalı, Kazaları ve Felahiye ile Hanlar da müstakiller liste halinde Tonarzda karma olarak diğer yerlerde de DP kazanmıştır. Kayseri merkezinde 1 tek müstakil iştirak etmiş, 500 reyle kaybetmiştir.
Konya 13 (Telefonla) - İlimizde 34 yerde müstakiller seçimlere iştirak etmişlerdir. Şu ana kadar 89 sandıktan 31362 seçmene karşılık 7102 kişi rey kullanmış olup iştirak nispeti % 22'dir. Müstakillerin iştirak ettiği 34 bölgede iştirak % 70'in üstündedir. 26 sandığın henüz belli olmamakla beraber Bozkır, Cihanbeyli, Ilgın, Çumra kazaları ile İbrala, Tepeköy, Tarkur, Tanapa nahiyelerinde müstakiller, öteki 189 yerde DP'liler kazanmışlardır.
Seçim Neticesi Partilerde Hayret Uyandırdı
Cumhuriyet, 15.11.1955
DEMOKRAT PARTİ MAHFİLLERİ, NETİCEDEN DUYDUKLARI TEESSÜRÜ GİZLEMİYORLAR
CHP "DP Bizim 1946'daki akıbetimize uğradı" diyor. 19'ların fikri: "Türk milleti Menderes'in düşündüğü gibi düşünmediğini bildirmiş bulunuyor" DP'liler "müstakiller hakikatte CHP'lilerdir" fikrinde, 19'lar: "Teksir edildi diye iptal olunan rey pusulaları kabul edilseydi netice daha da azametli olacaktı" diyorlar
Ankara 14 (Telefonla) - Belediye seçimlerinin sürprizli neticeler vermesi ve ümid edilmeyen yerlerde müstakillerin kazanmış olması yalnız iktidar mahfillerinde değil, bitaraf ve muhalefet mahfillerinde de bomba tesiri yapmıştır. DP mahfilleri, alınan neticelerden dolayı teessürlerini gizlememektedirler. Yalnız bu mahfillerin iddialarına göre Belediye seçimlerinde bir çok şehirde seçime iştirak etmeyen muhalefet, müstakil namı altında listeler hazırlamış ve bu listelerle kendi mensublarının seçimi kazanmasını sağlamaya çalışmıştır.
Muhalefet mahfilleri ise Belediye seçimlerine giren müstakillerin muhalefet partilerinden ayrılmış kimseler olmayıp daha ziyade DP'den ayrılmış şahıslar olduklarını söylemekte ve iktidarın bu seçimlerden gereken dersleri alması lazım geldiğine işaret etmektedirler.
Belediye meclisi seçimleri dolayısıyle bugün kendisiyle görüştüğümüz CHP Genel Sekreter yardımcısı Turgud Göle bize şu beyanatı vermiştir:
"- DP dünkü seçimlerle CHP'nin 1946 seçimlerinde düştüğü akıbete duçar olmuştur. Türk milleti bu seçimle DP'ye artık itimad etmediğini göstermiş bulunuyor. Belediye seçimleri yanlış hareketin hiçbir zaman affedilmeyeceğine işarettir.
Diğer taraftan aynı mevzuda kendisiyle görüştüğümüz 19'lara mensub Kocaeli mebusu Turan Güneş de şunları söylemiştir:
"- Henüz neticeleri kesin olarak öğrenmiş değiliz. Ne gibi şartlar altında cereyan ettiğini de bilmiyoruz. Ancak gazete havadislerine göre müstakiller bir kısım yerlerde seçimleri kazanmışlardır. Bunun ifade ettiği mana şudur:
Türk milleti Başvekilin düşündüğü gibi düşünmemiş ve Menderesi refüze etmiştir. Diğer taraftan seçim kanununda yapılan son tadillerle vatandaş iradesinin ne derece manilerle karşılaştığı bu belediye seçiminde bir defa daha görülmüştür. Vatandaş iradesinin ne derece matakillere aid isimleri muhtevi bir çok listeler teksir edildi diye iptal edilmiştir. Seçim kanununun milli iradeyle ne dereceye kadar kabili telif olduğu da böylece ortaya çıkmıştır."
Şehrimizde de muhalefet neticeden memnun
Belediye seçimlerinin neticeleri, şehrimizde de seçimlere iştirak etmemiş olan, CHP ve CMP mensupları tarafından memnunlukla karşılanmıştır.
CHP il başkanı bu mevzuda, dün kendisiyle görüşen bir arkadaşımıza fikrini şu şekilde açıklamıştır:
"- Seçimlerin neticeleri, iktidar için elem, rejimimiz için sevinç vericidir. Memleketimizde demokrasi tekamülü, halkın rejime sarılmış olmasının remzi olan, bu son Belediye seçimi, halk anlayışını ve kararını tebşir etmek itibariyle şayanı dikkattir.
Dünkü neticelerden bur kaçı, mesela Kadıköyünün 57 bin seçmenine mukabil 3 bin iştirak oluşu, gene bu ilçede DP teşkilatının 7 bin üyesi bulunması, gözönünde tutulacak olursa, seçim neticesinin ifade ettiği mananın ehemmiyeti bir kat daha tezahür eder.
Bütün bu hadiseler, etraflı olarak mütalea edilecek olursa, efkarı umumiyenin manidar bir ikazı ve hatta bir nevi ademi itimad oyu karşısında bulunulduğu görülür.
Bizim kanaatimizce, vazifeyi kendi partilerinin içerisinde daha ehillerine terketmelerinin zamanı artık gelmiştir."
Aynı mevzuda CMP il başkanı Suphi Batur şunları söylemiştir:
"- Belediye seçimleri ve ona tekaddüm eden Umumi Meclis seçimlerinin neticeleri, DP idaresine karşı milletçe beliren aksülameli ifade bakımından, büyük ehemmiyet ve mana taşımaktadır."
Seçimlerde Dün Alınan Neticeler
Cumhuriyet, 15.12.1955
Zonguldak 14 (Telefonla) - Belediye seçimlerinin 31 saat devam eden tasnif ameliyesinden sonra kat'i neticeleri alınmıştır. Son vaziyete göre, iştirak nispeti Devrek, Bartın ve Ereğil'de % 50'yi geçmiş ise de merkezde % 24.6'yı ancak bulabilmiştir. Resmi neticelere göre, DP adayları Kilimli, Çaycuma, Filyoz, Karabük, Amasra, Ereğli, Safranbolu ve Efnani'de müstakiller de Devrek, Bartın ve Ulus kazalarında tam liste halinde, merkezde 28 üyelikten 16'Sını DP 12'sini de müstakiller kazanmıştır. Keza Kozluda 12 müstakile karşı 4 DP'li kazanmışlardır.
Tokat 14 (Telefonla) - Tokat ve Amasya'da seçimler bitti. Sıra dahilinde veriyorum.
DP'nin tek liste halinde seçime girdiği Tokat, Zile, Reşadiye,Almuşta seçimler DP tarafından kazanılmıştır. Seçim nisbeti Tokatta 28, Zilede 24 diğer iki kazada ise 40 civarındadır. Turhal, Artova, Niksar ve Erbaada seçimleri müstakiller ileri bir farkla kazanmışlardır. Nisbet 80-90 arasındadır. Amasya'da ise seçimi müstakiller grubu kazanmıştır. Hiçbir hadise zuhur etmemiştir.
Doğu Beyazıd 14 (Telefonla) - Belediye seçimi ilçemizde çok sakin geçmiştir. Seçim kurulundan aldığım malumata göre; iştirak nispeti % 80'dir. Yapılan tasnifte DP 495, müstakiller 561 rey almışlardır. Bu durumda seçimi 66 farkla müstakiller kazanmıştır. Diğer taraftan Diyadin kazasından 156 rey farklı Köylü Partisi ve Taşlıçay'da DP belediye seçimini kazanmışlardır.
Ordu 14 (Telefonla) - Belediye meclisi seçimi hayli sürprizli geçmiştir. Merkezde 16 DP 9 müstakil kazanmıştır. Ordu kazalarından Akkuş DP, Perşembe DP, Fatsa 14 DP, 2 müstakil, Gölköy müstakil, ünye müstakil, Mesudiye DP, Yavadı nahiyesi DP kazanmışlardır. Merkezde seçime iştirak nispeti % 53'dür.
Denizli'de
Denizli 14 (Telefonla) - Denizlide seçim neticeleri bu sabah tamamen alınmıştır. 32 belediyeden 29'unda Halk Partililerle DP'nin ihraç edilenleri yoklamayı kaybedenleri ve gayri memnunları müştereken faaliyet göstermişler birbirlerini desteklemişlerdir. Bazı yerlerde Köylü Partisi ile CMP'de faaliyete iştirak etmişlerdir. Denizli dahil 8 kaza merkezinden 5'inde DP, 3'ünde müstakiller kazanmışlardır. Diğer 24 belediyenin 14'ünü DP, 10'unu da müstakiller ele geçirmişlerdir.
Elazığ'da
Elazığ 14 (Telefonla) - Seçim kurulu bugün tasnife devam etmiştir. Henüz kat'i neticeler alınmamakla beraber merkez kaza ile birlikte Baskil kazası hariç bütün kazalarda DP adayları seçimleri kazanmışlardır.
Sivas 14 (Telefonla) - Dün yapılan belediye seçimlerinde merkez kaza Zara, Hafik ve Şarkışla'da müstakil adaylar, Su şehri, İmranlı, Divriği, Koyunhisar, Kangal, İpsala, Gürün, Çetin Sızır, Cemereli ve Yıldızelinde de DP kazanmıştır. Buna göre şehrimizde DP 11, müstakiller ise 4 belediye elde etmişlerdir. İştirak nispeti % 52-90 arasındadır. Bu nispet şehir ve kasabalarda az, köylerde daha fazladır. DP merkez kazanın ve müstakiller de İmranlı kazasının seçimlerine itiraz etmiştir. İtirazlara Çarşamba günü cevab verilecektir.
Eskişehir 14 (Telefonla) - Merkez dahil 9 mahalde yapılan seçimlerin kat'i neticesi alınmıştır. Müstakiller iştirak ettiği Beylik Ahırda 12 azalıktan 4'ünü, Çiftelerde 3'ünü ve Muttalif'de 2'sini kazanmışlardır. Merkezde ve diğer yerlerde DP'den maada iştirak eden olmadığı için DP adayları kazanmışlardır.
Adana 14 (Telefonla) - Seyhan vilayetinin 10 kazasında da seçimin neticesi alınmış bulunmaktadır. Adana merkezinde seçimi DP kazanmıştır. Diğer kazalarda alınan netice şöyledir: Bahçe 6 DP, 6 müstakil; Pozantı 6 DP, 6 müstakil, Ceyhan 14 DP, 9 TKP; Osmaniye 14 DP, 7, bağımsız 1 TKP; Kozan 14 bağımsız, 4 DP, Karaisalı, Kadirli, Saimbeylide müstakiller. Fekede DP; ayrıca belediye teşkilatı olan Hacılar nahiyesinde 12 üyelikten 6'sınıDP, 5'ini müstakiller, 1'ini de TKP adayları kazanmıştır.
Adapazarı 14 (Telefonla) - Sakarya Vilayeti merkez kazasının seçim neticesi sabaha karşı saat 3'de alınabilmiştir. Tasnif sonunda DP 27, müstakiller 2 asil üye çıkarmışlardır. Seçim esnasında Vilayette hiçbir hadise olmamıştır. İştirak nispeti % 29'dur. Hendek kazasında DP ve müstakillerden mürekkep bir liste seçimi kazanmıştır.
Malatya'da sandıktan 5 lira çıktı.
Malatya 14 (Telefonla) - seçim kuruluna tasniflere devam edilmektedir. Müstakil aday pusulalarının iptali ve DP pusulalarının muteber addedilmesi hakkındaki karar bugün ilan edilmiştir. Müstakil aday listelerinin teksir edilmiş olduğu ve tevzi edildiği, Milletvekili seçimi kanununun 109'uncu maddesi gereğince iptali gerektiği bu karar da belirtilmektedir.
Şehrimizde 17 belediyeden Doğan şehir kazasına bağlı Sürgü, ;Erkenek, Polat nahiyelerinde müstakil adayların kazandıkları geç vakit açıklanmıştır. DP bu seçimlere de itiraz edecektir. DP'nin kazandıkları belediyeler ise şunlardır. Pötürge, Arguvan, Hekimhan, Doğanşehir, Akçaba, Derande; Arapgir, Balaban, İsmetpaşa, Ortuzu; Eski Malatya, Merkez kaza, Gündüz bey Keherdiz. Şehrimize bağlı Çavuşoğlu mahallesi rey sandığında oy zarfı içinde katlanmış bir 5 lira çıkmıştır. Müstakil listesiyle beraber zarfa konmuş olan 5 lira için sandık kurulu zabıt tutmuştur.
Konya 14 (Telefonla) - Belediye seçimlerinin vilayetimizde kat'i neticeleri alınmıştır. 52 belediye teşkilatı olan vilayetimizde müstakiller 34 ilçe ve bucakta seçime katılmışlar ve 13 yerde kazanmışlardır. Bunlardan 4'ü kaza diğerleri nahiyedir. Şehir içinde de kat'i neticeler belli olmuştur. Yalnız DP'nin katıldığı şehirde 110 sandıktan 37436 seçmenden 8617 kişi seçime iştirak etmiştir. İştirak nisbeti yüzde 23.02'dir. Müstakillerin kazandığıCihanbeyli ilçesinde ilçe seçim kurulunun ekseriyetini teşkil eden DP'li üyeler müstakillerin reylerinin elle yazıldığını ileri sürerek, bu reyleri muteber adletmemişler ve seçimi DP kazanmış olarak göstermişlerdir. DP'li üyelere mazbataları da verilmiştir. Seçim kurulu başkanı ile iki üye bu karara muhalif kalmıştır. Müstakiller bugün il seçim kuruluna müracaat etmişlerdir.
Çanakkale 14 (Telefonla) - Belediye seçimleri kat'i neticesi bugün belli olmuştur. Çanakkale merkez ile Bayramiç, Ezine, Ayvacık, Umurbey, İmroz, Bozcaada, Gelibolu, Çardak, Dimotoka, Lapseki, Yenice, Çarda, kahir bir ekseriyetle DP Eceabat, Biga, Karabiga müstakiller kazanmıştır.
İzmit 14 (Telefonla) - Belediye seçimlerinin kat'i neticeleri bu akşam alınmıştır. DP İzmit, Suadiye, Gölcük, Karamürsel, Kandıra, Değirmenderede kazanmış, Hereke'de kaybetmiştir. Sakarya merkezinde, Hendek, Pamukovada DP kazanmış, Akyazı, Karasuda müstakillerin 9 azalığına mukabil müstakiller 3 azalık sağlamıştır. Müstakiller Terakki ve Sapancada kazanmışlardır.
Burdur 14 (Telefonla) - Dün vilayetimizde yapılan Belediye seçimlerinde 2 kaza ve 4 nahiyede DP kazanmıştır. Merkezde ve Yeşilova kazasında ise bağımsızlar, Bucak kazasında da Köylü Partisi kazanmıştır.
Antalya 14 (Telefonla) - Antalya'da Belediye seçimlerinin kat'i neticesi bugün alınmıştır. Korkuteli, Elmalı, Gündoğmuş kazalarında bağımsızlar; Antalya, Finike, Kaş, Kumluca, Manavgat, Alanya, Akseki kazalarında DP'li üyeler seçimleri kazanmışlardır. Ferik kazasında 12 üyeliğin 9'unu demokratlar, 3'ünü bağımsızlar, Gazipaşa'da 12 üyeliğin 3'ünü DP, 9'unu bağımsızlar kazanmışlardır.
İzmir'de Teksir Edilmiş Liste İhtilafları
Cumhuriyet, 15.12.1955
İzmir 14 (Telefonla) - Dün yapılan Belediye seçimlerinin İzmir'deki kat'i neticeleri de alınmıştır. Merkez ilçede Köylü Partisinin 3500 reyine mukabil DP namzedleri 13500 reyle seçimi kazanmışlardır. Yalnız DP lehine kullanılan 1000'den fazla oy pusulasına namzedlerden mühim bir kısmının ismi konmamış ve böylece bu namzedlerin seçilmemesine çalışılmıştır.
Bugünün en fazla alaka çeken hadisesini dün müstakillerin galebesile neticelendiği bildirilen Urla ilçesinde durumun birdenbire değişmesi ve DP'nin 660 rey farkla öne geçerek seçimi kazanması teşkil etmiştir. Gelen haberlere göre müstakiller, teksir edilmiş puslalarla oy verildiği için bu puslalar muteber sayılmamış ve bu yüzden seçimin neticesi değişmiştir. Fakat müstakiller iptal keyfiyetini kanunsuz buldukları için il seçim kuruluna itiraz etmiş bulunmaktadırlar. DP'nin kaybettiği ilçelerden Bayındırda da teksir edilmiş müstakil listeleri kullanıldığı iddiasiyle DP tarafından yapılmış bir itiraz vardır. Gene DP'nin kaybettiği Cumaovası nahiyesinde sandıkların seçim bitmeden başka yere nakledildiği ve bu suretle seçime fesad karıştığı yolunda DP tarafından bir itiraz yapılmıştır. Bu itirazlar tetkik safhasındadır. Diğer taraftan müstakillerin kazandığı Ödemişin Birgi, Adagide ve Kaymakçı bucaklarında hakikatte CHP mensublarının kazanmış oldukları tesbit edilmiştir. Diğer ilçelerdeki müstakiller ise DP'den son zamanlarda ayrılan ve 19'lara mütemayil görülen vatandaşlardır.
Burdur'da 19'lara Karşı Büyük Tezahürat
Cumhuriyet, 15.12.1955
İki milletvekili de seçimlerde DP'lilerin giriştikleri tertiblerden şikayet ettiler
Burdur 14 (Telefonla) - 20'lerin yarından sonra Ankara'da yapacakları toplantılara katılmak üzere Fethi Çelikbaş ve Behçet Kayaalp bugün trenle Burdur'dan Ankara'ya müteveccihen ayrılmışlardır. Çelikbaş ve Kayaalp şehirden istasyona giderlerken büyük bir topluluk tarafından hararetli tezahürat yapılmıştır.İki mebusun istasyona varışları sırasında da orada hazır bulunan muazzam bir kalabalık gene kendilerini alkış ve "yaşasın 19'lar" diye teşci etmişlerdir. Akşamın geç vakti olmasına rağmen istasyonda toplanan çok büyük bir kalabalığa karşı vagonun penceresinden bir hitabede bulunan Fethi Çelikbaş davaları uğrunda sonuna kadar mücadele edeceklerini bilhassa Burdur'da vatandaşların baskı altında tutulmak istendiğini ve bu gelişleri sırasında bunu birçok misallerle gördüklerini söyledikten sonra millete bu baskıyı reva görenlerin yakın zamanda gene millet tarafından hak ettikleri cevabı alacaklarını ifade etmiştir. Fethi Çelikbaşın yarım saat süren ve sık sık alkışlanan bu hitabesinden sonra Burdur mebuu Behçet Kayaalp da gazetemize şu beyanatta bulunmuştur:
"- DP'den ihraç edildikten sonra ilk defa olarak Fethi Çelikbaşla beraber memleketimiz olan Burdur'a geldik ve hemşerilerimiz tarafından yol boyunca ve Burdur'da hararet ve muhabbetle karşılandık. Bu yapılan tezahürat 19'ların davasının vatan sathında süratle enine, boyuna ve derinliğine dal budak saldığının bir delili bulunmaktadır. Bundan dolayı duyduğumuz bahtiyarlık sonsuzdur. Belediye seçimlerinde iktidara mensub parti ileri gelenlerinin müstakil adayları kazandırmak için akla hayale gelmeyen bir şekildetertiblere girişildiğini müşahede ettik. Türk milletinin artık idealinden uzaklaşan DP sevkü idarecilerine karşı itimadı sarsılmıştır. Son olarak söylemek isterim ki memleketimizde bir rejim ve iman buhranı mevcuddur."
Saat 18'de tren bir alkış tufanı ve "Yaşasın hürriyet kahramanları" sözleri arasında istasyondan ayrılmıştır. Diğer taraftan kalabalığı dağıtmak için vazifelendirilen bir çok polis memuru müdahalede bulunmak istemişlerse de hiçbir netice alınamamış ve kalabalık tren kalkıncaya kadar tezahürata devam etmiştir.
Adana'da DP Yenilgisinin Öyküsü
Cumhuriyet, 15.12.1955
SEYHAN'DA DP NEDEN YENİLGİYE UĞRADI?
Seçimden bir gün evvel iki çuval içinde Parti Müfettişine teslim edilen 27000 karma listenin hikayesi
Size bir parti teşkilatının şayanı hayret hikayesini anlatacağım. Seyhan DP il teşkilatının kendi iç kavgalarına ve bu kavgalarla paralel olarak girişilen, şayanı hayret kombinezonlara taalluk eden şu hikayeden çıkartacağımız hisse herhalde ibret dolu olacaktır. Gene bu hikaye Türkiye'nin bellibaşlı iki muhalefet partisi olan CHP ile CMP'nin belediye seçimlerine girmemelerine rağmen bu seçimlerin neden o kadar gürültülü, dedikodulu ve sürprizli cereyan ettiği yolunda sorulacak en mühim noktalardan birini aydınlatacaktır.
Birinci gruplaşma
1954 genel seçimlerinden sonra Seyhan ilinde, DP başkanı Ömer Başeğmeze karşı, bu zatın desteğiyle seçimi kazanan milletvekillerinden bir kısmında tezahür eden (otoriteye isyan) zihniyetinin ilk belirtileri olarak parti içinde bazı hizibleşmeler görüldü. Başeğmeze karşı girişilen bu parti içi mücadelesinin mühim sebeplerinden biri de, bu zatın siyasi nüfuz baskısını lüzumundan fazla ileri götürmüş olması, bu sebeple halk nazarında gözden düşmüş bulunmasıydı.
İlk hizibleşme 1955 martında yapılan merkez ilçeye bağlı (Hürriyet bucağı) kongresinin arifesinde görüldü. O sırada ortaya iki hizib çıktı:
- İl başkanı Ömer Başeğmez grubu. Bu grubun içinde Mahmud Karabucak ile belediye Başkanı Ali Sefici de vardı.
- Doktor Sakıb Önal grubu ki aslında bu grubun içinde, doktorun adını siper ederek o sırada gizli çalışmayı tercih eden Seyhan milletvekillerinden mürekkeb (Beyler grubu) vardı. Beyler grubunun içindeyse Zahid Akdağdan başka bütün milletvekilleri bulunuyordu. Yani başta Cavid Oral olmak üzere, Ahmed Kınık, Nurullah Tolon, alimed Topaloğlu, Sedad Barı, Enver Batumlu, Mustafa Akçalı ve İsmet Uslu bu gruptaydılar.
20 Mart 1955 tarihinde yapılan (Hürriyet bucağı) kongresinde, yıllardanberi tek lider olarak bilinen Ömer Başeğmez ilk defa mağlub oldu ve idare heyeti seçimini Sakıb Önalcılar kazanınca Ömer Başeğmez ve arkadaşları salonu terkettiler.
Bunun üzerine Ömer Başeğmez derhal ilk haysiyet divanını topladı. Neticede Sakıb Önal, Ali Homurlu ve grubun bazı ileri gelenleri DP'den ihraç edildiler.
Bu kararın Seyhan DP teşkilatında çok menfi tesirleri görüldü. Genel merkeze binlerce protesto telgrafı yağdı. Dolayısıyle Ömer Başeğmez Ankara'ya gitmek zorunda kaldı. Dönüşünde hava bir an sakinleşmişti. Başeğmez bu sindirilmiş havadan faydalanarak Rıza alganın başkanlığındaki merkez ilçe idare kuruluna işten el çektirdi. Bu arada Sakıb Önal grubunu hararetle destekleyen ve kongresi de o günlere tesadüf eden Misis bucağının kongre tarihi gene il idare kurulunca ileriye atıldı ve Misis bucak idare kuruluna da işten el çektirildi. Buna rağmen münfesih idare kurulu gene de kongreyi normal tarihte yaptı ve seçimi Sakıb Önal grubu kazandı.
Bu sırada Sakıb Önal grubunun kuvvetli elemanlarından Ali Homurlu Ankara'ya gidip genel merkezle temasa geçti. Bu harekete Seyhan milletvekilleri de katıldılar. Bunun neticesi olarak 4 Nisan 1955 tarihinde il idare kuruluyla il haysiyet divanına genel merkezce işten el çektirildi ve muvakkat heyetleri kurmaya memur edilen parti müfettişi Nuri Özsan Adana'ya geldi. Bu hadiseler olurken Mahmud Karabucak da Ömer Başeğmezi artık terketmek zamanının geldiğini hesapladı ve Sakıb Önal grubuna iltihak etti. Bir müddet sonra Galib Avşarın başkanlığında yeni bir il idare kurulu kuruldu. Merkez ilçe ise Mahmud Karabucak'ın başkanlığında teşekkül ettirildi.
İkinci gruplaşma
İş bununla bitmedi. Ömer Başeğmez'e karşı mücadelenin başında müttehid bir cephe almış olan Sakıb Önallılarla (Beyler grubu) arasında bu sefer ikilik çıktı. Böylece Ömer Başeğmez grubundan ayrı olarak parti içinde iki grup daha doğdu:
- Sakıb Önal grubu (Ali Homurlu, milletvekili Mahmud Ünaldı vs.)
- Mahmud Karabucakı destekleyen (beyler grubu) ki içinde milletvekilleri Cavid Oral, Ahmed Kınık, Nurullah Tolon, Enver Batumlu, Ahmed Topaloğlu, Mustafa Akçalı ve Galib Avşar vardı.
Bu iki grubun çarpışmasından faydalanan Ömer Başeğmez grubu tekrar canlandı. Böylece mücadele üç grup arasına yayıldı. Bu sebeple genel merkezden Adana'ya parti müfettişi olarak yollanan Salahaddin Karayavuz da boşuna uğraştı.
Üçüncü gruplaşma
Fakat merkez ilçe kongresi artık yaklaşmıştı. Bu sebeple ve her ne hikmetse Ömer Başeğmez ile Sakıb Önal grupları birleşiverdiler ve Mahmud Karabucak grubuna karşı cephe aldılar. 8 Mayıs 1955'de yapılan merkez ilçe kongrede bütün Türk basınına akseden meşhur kavga, küfür ve gürültüler cereyan etti. Bir aralık Mahmud Karabucak grubu mağlub oldu ama patırdıdan kongre tatil edildi ve milletvekili İsmet Uslu ile arkadaşları Ankara'daki müşterek haysiyet divanının karariyle DP'den ihraç edildiler.
Hava bir kaç gün sakin geçtikten sonra 3 grup gene birbirlerine girdiler. O aralık, tekrar yapılacak ilçe kongresinde hazır bulunmak üzere genel merkez Fethi Çelikbaşı parti müfettişi sıfatiyle Adna'ya gönderdi.
Dördüncü gruplaşma
Fakat kongre yaklaştığı için olacak, bu sefer de Ömer Başeğmez grupuyla Mahmud Karabucak grubu birleştiler ve kongrede Sakıb Önalcıları mağlub ettiler. Hemen ertesi gün yapılan il kongresi de Mehmud Karabucak grubunun zaferiyle neticelendi ve Galib Avşar tekrar il başkanı oldu.
Beşinci gruplaşma
Belediye seçimlerinin yaklaşması üzerine Sakıb önal grubu ile Ömer Başeğmez grupları yeniden birleştiler ve bu sefer hem Mahmud Karabucak yani (beyler grubu)na, hem de onların tesiri ile hazırlanmış bulunan genel merkezin aday listesine cephe aldılar. Dolayısıyle ortaya meşhur (karma liste) çıktı. Parti içindeki bu muhalifler -daha doğrusu muarızlar- genel merkez listesine mukabil hazırladıkları karma listeye TKP'nin 16 adayını ithal ettiler.
Seçimden 24 saat önceye kadar devam eden bu amansız savaş boyunca DP teşkilatı kendi içiyle uğraşmak yüzünden TKP'ni ve (bağımsızlar) adı altında çalışan CHP'lileri tamamen unuttu.
11/12 Kasım gecesi yapılacak başka iş kalmadığını gören genel merkez, bir telgrafla Adan amerkez ilçe idare kuruluna yani Mahmud Karabucak grubuna işten el çektirdi. Bunun üzerine Ömer Başeğmez ve Sakıb Önal grupları silahlarını, daha doğrusu 2 çuvala doldurulmuş 27 bin karma listeyi Parti müfettişi Atıf Benderlioğluna teslim ettiler.
13 Kasım Pazar günü, ortada karma liste kalmadığı için Adana merkezinde seçimi DP kazandı. Fakat o gün ekadar TKP ve (müstakiller) öylesine çalışmışlardı ve halk da DP'nin kendi içindeki bu mücadeleden öylesine bıkmıştı ki, Seyhan ilinin diğer 9 kazasında DP'liler ağır bir yenilgiye uğradılar. Aynı hal civar illerde de vuku buldu.
Seçimler bittiğine göre şimdi ne olacak?
Onu bilmeyecek ne var? DP'nin iç mücadelesi bu sefer yepyeni bir hız ve hırsla gene alevlenecek.
Bundan da kazanan elbette ki DP olmayacak.
Diyarbakır'da Seçimler
Cumhuriyet, 15.12.1955
Bir milletvekili Diyarbakır'da: "Bize rey vermezseniz yardım kesilir" demiş
Diyarbakır 14 (Telefonla) - Diyarbakır İl Seçim heyetinden bildirilen en son neticeye göre belediye seçimlerinde müstakiller 6297, DP'liler 3457, TKP 893 rey almışlardır. Diyarbakır kazalarından Çermik'te ufak bir seçim hadisesi geçmiş, bu arada DP tarafını iltizam eden bazı şahıslarla müstakiller tarafını tutan kimseler arasında itişme olmuştur. Diğer kazalardan Ergani'de DP Çüngüş'te müstakiller, Silvan'da DP, Çınar'da DP, Hazro'da müstakiller, Egil'de DP, Kulp'ta DP, Lice'de müstakiller, Hani'de müstakiller kazanmışlardır.
Bu kazalarda, müstakil listede gösterilenler tamamen CHP'le kimselerdir.
DP Belediye meclisi adaylarının seçimleri kazanmayışı CHP'liler arasında büyük memnuniyet uyandırdığı gibi, müstakiller listesine Diyarbakır şehrinde sokulmuş olan 10 CHP'linin bu liste için avantajlı bir durum yarattıkları söylenmektedir. CHP'lilerden bazılarının müstakiller için çalıştıkları seçimin neticesini müteakib açıklanmıştır. Müstakil azanın seçim kabiliyeti bulunmakla beraber Diyarbakır CHP'si il başkanı Refik Pirinççioğlu da CHP'lilerin müstakiller lehinde faaliyet göstermiş olduklarını, bugün bana söyledi.
Diğer taraftan DP'nin pasif bir çalışma safhasında bulunduğu müşahede edilmektedir. Bilhassa Mustafa Ekinci'nin ispatçı milletvekillerinin tarafını tutması üzerine DP burada daha sakin ve daha pasif bir duruma düşmüştür. Aynı zamanda DP milletvekillerinin, DP belediye meclisi aza namzedlerini desteklemesi muhalif ve tarafsız çevrelerde hoş karşılanmamaktadır. Hele bir DP'li milletvekili, DP aza namzedlerinin kazanmaması halinde, hükümetin Diyarbakır için ayırdığı 10.5 milyon liralık yardım tahsisatını keseceğini söylemesi ve bunun doğruluğunu ispat edemeyişi çeşitli söyletilere yol açmıştır.
Van ve Bitlikte Köylü Partisi, Elazığ'da müstakil namzedlerin kazanmış olması doğuda yeni bir partinin esaslı organize edilmesi halinde batıdakine yakın taraftar toplayacağını göstermektedir.
Bursa'da DP Kazanmasına Rağmen Üzgün
Cumhuriyet, 15.12.1955
İki Listede Yer Alan DP'liler İhraç Edilecek Bursa'da, parti mensubları içinde bile 19'lara sempati artmaya başladı
Bursa 14 (Telefonla) - Dün yapılan Belediye meclisi seçimlerine ait neticeler kat'ileşmiştir. Bu duruma göre bursa vilayetinde Orhan gazi kazasının Yeniköy nahiyesinden gayri bütün mahallerde Belediye meclis seçimini DP kazanmış bulunmaktadır. DP'nin kazanması 30-40 rey gibi çok cüz'i bir farkla olmuştur. Mudanya'daki durum da şöylece tavazzuh etmiştir. Dün gece saat 22.30'dan bu sabaha karşı bire kadar tadadı yapılan iki sandık neticeye şiddetle tesir yaparak DP'nin 41 rey farkla kazanmasını sağlamıştır. Zira saat 17'den 22.30'a kadar yapılan bütün sandıklardaki tasnife müstakiller başka gitmişlerdir.
Hem DP'li, hem müstakil! Bu arada Mudanya DP Başkanı İsmail Kalkan ve İdare heyeti azaları İhsan Tuna, Ziya Birkan, Muzaffer Tosun, Selim Çıkrık, Mehmed Göksever'in aynı zamanda müstakiller listesinde yer almaları da günün hadisesi haline gelmiştir. DP il heyeti başta İlçe Başkanı olmak üzere bu DP'lileri partiye ihanet suçu ile vasıflandırmıştır. Bu DP'lilerden durumun vahametini anlayan Selim Çıkrık ile Mehmed Gökseven ric'ati tercih etmişler, müstakiller listesine habersiz ithal edildiklerini hoparlörlerle sokak sokak ilan ederek "Partiye ihanet" suçundan kendilerini kurtarmışlardır.
Diğer üyelerin başta ilçe başkanı olmak üzere Partiden ihraçları için gereken teşebbüsler yapılmıştır. Bursa Mebusu Agah Erozan Mudanya'ya giderek tahkikatla bilhassa meşgül olmaktadır. Partiden ihraçları için çalışılan bu dört DP'li aynı zamanda müstakillisteden gayrı DP listesinde de yer almış olduklarından ve Mudanya'da DP listesinin kazanmış olmasından dolayı şimdi belediye Meclisine DP'li olarak seçilmiş bulunmaktadırlar.
DP'ye ihanet etmekle suçlandırılanlar Böylelikle Mudanya'da enteresan aynı zamanda garip bir durum hasıl olmuştur. Dün kendisiyle konuştuğum ve Mudanya'daki ikiliğin sebebini teşkil eden Mudanya Belediye Başkanı Adnan Hancıoğlu arkadaşları için "-Partimize ihanet eden hainlerin bugünden itibaren partimizle ilişikleri kesilmiştir. Kendilerini meclise seçilmiş olmalarına rağmen istifalarını bekliyoruz! Demiştir.
Belediye Reisi kim olacak? Belediye Reisinin odasında hazır bulunan ve mütemadiyen kendilerine çikolata ikram edilen yeni belediye azaları da "-Belediye Reisi kim olacak!" sualine cevaben: Hep bir ağızdan: "-Biz Reisimizi seçtik bile, Adnan Hancıoğlu!" demişlerdir. Böylelikle de Bursa Vilayetinin kaza ve teşkilatındaki ilk Belediye Reisi kendisine ihanet etmeyen azalarının ittifakiyle belli olmuştur.
Kemalpaşa'da da hem DP'li hem müstakil aza Mudanya'daki duruma müşabih bir vaziyet de aynen Kemalpaşa kazasında mevcuddur. Kemalpaşa Belediye Reisi Musa Uzel hem DP hem de müstakiller listesinde yer almıştır! Dünkü seçimde liste usulsüzlüğü yüzünden müstakillerin seçimi kazanıp da kaybetmeleri, neticede DP'nin kazanmış telakki edilmesi ile Musa Uzel gene meclise girmiştir. Şimdi İl Parti teşkilatı iki tarafa da namzetliğini koyan ve partiye ihanet eden bu Belediye Başkanı için de tahkikat açmıştır.
DP kazanmasına rağmen üzüntü içinde Seçimden sonra Bursa şehrindeki duruma gelince; kendileriyle temas ettiğim DP'nin selahiyetli şahısları Bursa Vilayetinde 1 nahiyeden gayri her yer de DP'nin kazanmış bulunmasına rağmen üzüntülü görünmüşlerdir.
Bu şahıslar; Bursa Vilayetinin çok sevilmiş ve sevilen 3 mebusunu 19'lara vermiş olmasına rağmen böyle bir seçim neticesini memnuniyetle karşılandıklarını söylemiştir. Fakat "Partinin derlenip toplanması zaruridir, elzemdir." Sözlerini de ilave etmişlerdir.
CHP memnun! Umumi havaya gelince CHP'liler bu neticelere rağmen memnun olup: "-Seçime girseydik DP'ye bir bucak dahi kaptırmazdık!" demektedirler.
19'lara sempati mevcut Halk normalin fevkinde bu seçimlerin neticeleriyle ilgidir. Bugün Bursa'ya gelen İstanbul Gazeteleri tevzie fırsat olmadan bir saat içinde bitmiştir. DP İl merkezinde idare heyeti ve DP'li mebuslar iştirakin bir çok yerlerde % 8'i dahi bulmamış olmasını konuşmaktadırlar. Edindiğim kanaate göre Bursa'da 19'lara karşı hatta parti mensupları için bile zaman zaman göze çarpan bir sempatimevcuttur. Parti çevrelerindeki kanaate göre de "Müstakiller" hüviyeti altında sahneye çıkarak seçime katılan DP'liler 19'ların sempatizanlarıdır. İşte bu inanışlardır ki Partinin Bursa'daki selahiyetli şahısları; DP'nin derlenip, toplanmasına şiddetle ihtiyacı bulunduğu kanaatini açıkça izhar ve ifade etmektedirler.
Çıban başı: Mudanya Bursa'da bütün bu hadiselerin şimdiki siklet merkezi bilhassa Mudanya kazası üzerinde toplanmaktadır. Görünüşe göre Mudanya'da bizzat Parti Başkanı tarafından DP'ye karşı mücadele aleniyete döküldüğü taktirde, hiç şüphesiz ki: bütün Vilayeti tehdit edecek bir çıban başı olabilecektir! Çünkü, Mudanya'da taraflar arasında yapılan kuvvet mücadelesinde DP ancak 41 oyla ilerdedir. Mudanya'nın 11.828 ve gene muhalefetin kuvvetli olduğu Kemalpaşanın 30.187 seçmeni mevcuttur.
HÜKÜMET RESMİ SEÇİM NETİCELERİNİ İLAN ETTİ
Cumhuriyet, 19.12.1955
Bu ilanda CHP'nin de 17 azalık kazandığı bildiriliyor: Gülek "seçime girmedik ki kazandı densin" dedi
Ankara 18 (a.a.) - Adliye Vekaletinden tebliğ edilmiştir:
13.11.1955 tarihinde yapılan belediye meclisleri seçimlerine ait ilçe seçim kurullarından gelen malumat tasnif edilmiştir. Bu malumata göre:
- Seçmen, seçime iştirak seçmen sayıları ve iştirak nisbeti:
- Seçmen sayısı: 3.873.987,
- Seçime iştirak eden seçmen sayısı: 1.461.219,
- İştirak nisbeti: % 37.72.
- Belediye meclislerinin aza yekünu:
Belediye meclislerinin ceman 11.807 asli ve 11.807 yedek azası olup aday gösterilmediği veya gösterilen aday kabul edilmediği için 39 asil ve 436 azalık için seçim yapılmamıştır.
- Siyasi partilerle bağımsızların kazanmış oldukları aza adedleri ve kazanma nisbetleri:
| Seçime katılanlar |
Aza adedi |
Kazanma nisbeti |
|
Asil |
Yedek |
Asil |
Yedek |
| 1. Demokrat Parti |
8.784 |
9.897 |
% 74.64 |
% 87.04 |
| 2. Köylü Partisi |
262 |
257 |
% 2.23 |
% 2.26 |
| 3. CHP |
17 |
17 |
% 0.14 |
% 0.15 |
| Bağımsızlar |
2.705 |
1.200 |
% 22.99 |
% 10.55 |
| Yekün |
11.768 |
11.371 |
% 100 |
% 100 |
CHP yalanlıyor
Ankara 18 (telefonla) - Adalet Vekaletinin tebliğinde CHP'nin 17 belediye azalığı kazandığının bildirilmesi üzerine CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek'le konuştum. Bize şunları söyledi:
"-Parti meclisinin kararı zamanında bütün teşkilata tebliğ edilmiştir. Hpalk Partisi hiç bir yerde seçime katılmadı. Bundan dolayı da (kazandı), (kaybetti) bahis mevzuu olamaz."
Tarsus'taki müstakillerin itirafları Ankara'ya aksetti
Ankara 18 (Telefonla) -Tarsustaki Belediye seçimlerinde DP adaylarını kazandırmak için yapılan hareket şehrimize de aksetmiş bulunmaktadır.
Öğrenildiğine göre DP adayları adına parti teşkilatı seçimlerden evvel ilçe seçim kuruluna müracaat ederek elle yazılmış listelerin teksir olup olmadığı hakkında mütalea ve karar istemişler ve ilçe seçim kurulu 11 Kasım tarihinde elle yazılmış olan puslaların da bir kaç aday olduğuna göre teksir sayılabileceğini bildirmiştir.
Bu kararı alan parti teşkilatı kademeleri vasıtasıyle durumu seçmenlere duyurmuş ve elle liste doldurmanın bir suç olduğu kanaati kazada hakim olmuştur. Bu arada daha evvel hazırlanmış olan elle yazılmış listeler toplatılmıştır. Durumu haber alan müstakiller ayın 12'sinde İl Seçim Kuruluna müracaat etmişler ve itirazları haklı görülüp ilçe seçim kurulunun verdiği karar iptal edilmişse de bu karar ancak seçim günü saat 16.30'da tebliğ edildikten sonra halka duyurulabilmiş ve böylece müstakil adaylar ilçe seçim kurulunun ilerisürdüğü yanlış mütalea ile seçimi kaybetmişlerdir.
Müstakiller bu defa Tarsus seçimlerinin iptali için müracaatta bulunmuşlardır.
Eskişehir'de Köylü Partisi'nin itirazı
Eskişehir 18 (Telefonla) - Eskişehir'de yapılan Belediye seçimlerine Köylü Partisi İl İdare Kurulu itiraz etmiş bulunmaktadır. 7 maddelik bir itiraz dilekçesiyle İl Seçim Kuruluna dün akşam geç vakit müracaat eden Köylü Partisi seçmenlerin bilhassa köylerde hürriyetlerinden mahrum bırakıldığını ve vatandaşların Köylü Partisine rey vermemeleri için tazyik olunduğunu iddia etmektedir.
SEÇİM SONRASI
İstanbul'un Yeni Şehir Meclisi Bugün Toplanıyor
Cumhuriyet, 15.12.1955
Evvelki gün yapılan seçimlerde kazanan 71 üyeden teşekkül eden İstanbul Belediye Meclisi, bugün saat 15'te meclis başkanlığı tarafından toplantıya çağırılmıştır.
Bugün ilk toplantısını yapacak olan Belediye Meclisi, bu oturumunda, meclis başkan vekillerini, riyaset divanı katiblerini, daimi komisyon ve diğer ihtisas komisyonları azalarını seçecek, bu suretle yeni meclis temsili ve icrai hüviyetini almış olacaktır. Ancak, birleşik idare sistemi 1 Mart 1956 yılına kadar devam edeceğinden daimi komisyona Belediye meclisinden 4, umumi meclisten 4 üye seçilecek, bu heyet Belediyenin Vilayetten ayrılacağı tarihe kadar vazife görecektir.
Bugün ilk oturumunu yapan yeni Belediye meclisi aynı zamanda hem Belediyenin, hem de bu teşekkülden 1 Mart 1956 tarihinde ayrılacak olan diğer idarelerin bütçelerini hazırlayacaktır. Fakat Belediye Meclisinin bugünkü oturumunda yapacağı daimim komisyon seçimleri 1956 senesi Martında Belediyenin Vilayetten ayrılması halinde yeniden yapılacaktır.
1 Mart tarihinde yürürlüğe girecek olan Belediye kanununa göre, Belediye Meclisinin kanuni toplantıları dışında icrai ve temsili bir organ mahiyetini alan daimi komisyon gene 8 üyeden teşekkül edecektir. Fakat daimi komisyonu teşkil eden bu azaların dördü Belediye Meclisinden seçilecek, diğer dördü ise Belediyenin muhtelif şubelerini temsilen müdürlerden mürekkeb olacaktır. Daimi komisyonda hizmet alan bu müdürler, yeni Belediye başkanı tarafından tesbit ve tayin olunacaklardır.
Grup toplantısı
Demokrat Parti yeni Belediye Meclis grubu dün akşam saat 17'de Beyoğlu ilçe lokalinde toplanmıştır. Toplantıya yeni Belediye Meclisi azalıklarına seçilen DP'liler iştirak etmişlerdir. Grup içtimasında DP il idare kurulu başkanı Orhan Köprülü de bulunmuştur. Toplantıda, bugün toplanacak olan yeni Belediye Meclisinin seçeceği reis vekillikleri, daimi komisyon üyeleri ve ihtisas komisyonu azaları tesbit edilmiştir.
TKP seçimlerin iptali için müracaat etti
TKP İstanbul Belediye seçimlerinin iptali için dün İl Seçim kuruluna bir istida ile müracaat etmiştir. İl başkanı Muhtar Yazır imzasiyle, saat 16.30'da taahhüdlü olarak postaya verilen istida şöyle başlamaktadır:
"13 Kasım 1955 Pazar günü yapılmış olan Belediye seçimlerine İstanbul'un 9 ilçesinde iştirak etmiş olan TKP'nin seçim günü tesbit etmiş olduğu yolsuz muameleler aşağıda gösterilmiş ve seçim kanununun sarih hükümlerini ihlal eden bu hareketler dolayısıyle, seçimlerin iptali için yüksek heyetinize müracaat mecburiyeti hasıl olmuştur."
Müteakiben seçim kanununa aykırı umumi noksan ve yolsuzluklar iddiaları dünkü nüshamızda bildirdiğimiz şekilde, 7 madde halinde sıralanmaktadır.
Seçimler Bittikten Sonra Da Sürprizler Devam Ediyor
Cumhuriyet, 16.12.1955
DİYARBAKIR'DA MÜSTAKİL OLARAK BELEDİYE MECLİSİ AZASI SEÇİLEN 25 KİŞİ DÜN DEMOKRAT PARTİYE GEÇTİLER
Ankara'daki kanaate göre seçimler, kanunda yapılan tadilatın aksaklıklarını meydana çıkarmıştır, 19'lar bunların derhal düzeltilmesini istiyorlar
Ankara 15 (Telefonla) - Belediye seçimlerine ait neticeler Ankara'ya geldikçe siyasi mahfillerdeki hayret de artmaktadır. Filhakika en ümid edilmedik yerlerde müstakillerin kazanması ve kazanılmayan yerlerde de müstakillerin aldıkları rey sayısının fazlalığı tahminleri altüst etmiş, yalnız DP'yi değil muhalefet partilerini bile şaşırtmıştır.
Bilhassa asıl üzerinde durulan nokta muaddel Seçim Kanununa göre müstakillere rey vermek için el yazısı ile liste doldurulması külfetine katlanılması keyfiyetidir.
Bir listenin doldurulması aza adedinin sayısına göre 2-8 dakika almaktadır.
Belediye seçimlerinde müstakil namzedlere rey veren seçmenlere yükletilen bu külfet kanunda yapılan tadilatın tatbikatta ortaya çıkardığı en mühim aksaklıklardın biridir.
Bu hususta kendisiyle görüştüğümüz 19'lardan Fethi Çelikbaş şunları söylemiştir:
"-Kanunların tatbikatta aksaklıkları görülen hükümlerinin tadil edilmesi lazımdır. Nitekim iktidar şimdiye kadar bir çok kararnameleri çıkardıktan sonra aksaklıkları görüldüğü için değiştirmiş, yahud iptal etmiştir. Herhalde belediye seçimlerinde meydana çıkan aksaklıkların ehemmiyeti kararnamelerden daha büyüktür."
Ankara'da DP'nin seçime itirazları
Ankara 15 (Telefonla) - Pazar günü şehrimizde yapılan belediye seçimlerine DP tarafından itirazlar vuku bulmuştur. DP tarafından yapılan bu itirazlar bilhassa müstakillerin kazandıkları kazalara intikal etmektedir.
Ayaş, Bala, Polatlı, Kızılcahamam ve Altındağ kazalarında müstakil adayların kazanmasından sonra yapılan itirazlar birer dilekçe ile ilçe seçim kurulları vasıtasiyle seçim kurulan aksettirilmiştir.
Vaki itirazları dikkate alan İl Seçim Kurulu Başkanlığı bugün 4 kaza seçim kuruluna tebligat yaparak mevzuu bahis seçime ait zabıtlarla seçmen kütüklerinin ve aday listelerinin il seçim kuruluna gönderilmesini istemiştir.
İl Seçim Kurulu Başkanlığı zabıtlar ve aday listeleri üzerinde gerekli tetkiklerini tamamladıktan sonra Ayaş, Bala, Polatlı, Kızılcahamam ve Altındağ seçimlerinin kat'i neticesi alınacaktır.
Diyarbakır hadisesi
Diyarbakır 15 (Telefonla) - Sağlam kaynaklardan öğrendiğime göre müstakil listeden belediye meclisi azalığı kazananlardan 25 şahıs, 1954 senesinde Samed Ağaoğlu'nun da Diyarbakır'da bulunduğu günlerde DP'den ihraç edilmiş olan Nuri Onur'la birlikte tekrarDP'ye geçmişlerdir. Seçimin hemen arkasından yaratılan bu durum müstakil kalanların ve halkın hoşnutsuzluğunu doğurmuştur. Demokrat Partiye dönmeyen belediye meclisi azası şunlardır: Adil Tiğrel, Refik Erer, Cemil Değer, Veysel Kurtoğlu, Ayhan Olguntürk.
Buna sebep olarak, belediyenin Demokrat olmaması halinde hükümet yardımının kesileceği endişesiyle hareket edildiği söylenmektedir. Bitaraflar ise müstakil listenin başında bulunan Nuri Onur'un DP listesinden çıkamayacağını düşündüğünden müstakil olarak belediye seçimlerine katıldığını ifade etmektedirler. Ancak müstakiller arasında şahsi menfaatlerini ön plana almayarak böyle bir değişikliğe tevessül etmeyenlerin prestiji halk arasında çok artmıştır.
Müstakillerin DP'ye geçerek Nuri Onur etrafında toplanmasıyle yeni bir hizip teşekkül etmiştir. Böylece milletvekili Mustafa Ekinel grubu ise esaslı bir mücadelenin başlaması kuvvetle muhtemeldir. Bu bakımdan Diyarbakır'da 1958 milletvekili seçimleri için yeni bir mücadele safhası açılmış bulunmaktadır.
Mudanya'da DP'den toplu halde istifalar
Cumhuriyet, 15.12.1955
Mudanya 15 (Telefonla) - Mudanya'da DP mensupları arasında kütle halinde istifalar görülmektedir. Bu husuta kazada bir çok söylentiler hüküm sürmektedir.
Demokrat Parti Mudanya merkez kaza bakanı ile gene istifa eden İsmail Kalkan bize bu hadiseler hakkında aşağıdaki beyanatı vermiştir:
"-Bizler 946'da tek parti sistemine ve dolayısıyle mütegallibe saltanatına son vermek üzere bu davanın yolculuğunu kabul etmiş, geceyi gündüze katmak suretiyle 10 senedenberi çalışmış kimseleriz. Son hadiseleri dikkatle takib eden akli selim sahibi vatandaşlarız. Bizim yegane arzumuz hasretini çektiğimiz demokrasinin bihakkın tahakkuku idi. 1950'de antidemokratik diye haykırdığımız kanunları bu son seçimlerde mumla aradık.
Ben DP kaza başkanlığından ihraç edilmiş değilim. Kendi arzumla 14.11.1955 sabahı telgrafla vilayet başkanlığına istifamı bildirdim ve Mudanya kurucuları ile birlikte parti mührünü vilayet başkanına elimle teslim ettim. Bizim şu dakikaya kadar ihraç edilmemiz mevzuubahis değildi. Bizim ihraç edilme haberlerimiz kazada antipatik bir hava yarattı. Bugün teşkilat topyekün istifa etmek üzere müracaatte bulundular ve bazı ocak ve bucak heyetleri toplu halde istifa edeceklerini, DP levhalarını teslim etmeğe amade olduklarını bildirdiler. Keyfiyet bundan ibarettir."
İzmir'de
İzmir 15 (Telefonla) - DP İl Merkezi yeni belediye meclisi azalarını yarın akşam için bir toplantıya davet etmiştir. Bu toplantıda yeni reisin tesbiti için konuşmalar yapılacağı anlaşılmaktadır. Bu suretle azalar arasında son günlerde artan sondaj ve temaslarında kat'i neticesi alınmış olacaktır. Meclis namzetlerinin ilanından beri iki fikir mücadele halindedir. Bunlardan biri reisin meclis dışında getirilmesi, diğeri üyeler arasından seçilmesi esasına dayanmaktadır. Yarınki toplantıda hangi tezin ekseriyeti kazanacağı anlaşılacaktır.
İki telgraf
Ceyhan 15 (Telefonla) - Belediye seçimlerinde Türkiye Köylü Partisi 9 asil üye kazandığı halde radyo bağımsızların kazandığını ilan etti.
Radyonun bu partizanca hareketinin sayın gazeteniz vasıtasiyle umumi efkara duyurulmasını rica ederim.Türkiye Köylü Partisi Ceyhan İlçe Başkanı Kemal
Sındırgı 15 (Hususi) - Belediye seçimlerini tam liste halinde müstakiller kazanmışlardır. DP adayları kaybetmişlerdir.Belediye Reisi Dr. Ahmed Ulus
Malatya'da Seçim Günü Garib Bir Hadise
Cumhuriyet, 15.12.1955
Bir CHP'li, damadı DP'ye rey verdiği için kızını kendi evine götürdü
Malatya 15 (Telefonla) - B |