REKLAM VERMEK İÇİN TIKLAYINIZ...

 06 OCAK, SALI

ARAMA:

ANA SAYFA HAKKIMIZDA KONUK DEFTERİ İLETİŞİM SİTE HARİTASI

Uzmanlar İçin   

Avrupa Konseyi
Birleşmiş Milletler
Dünya Bankası
İkili Anlaşmalar

 

Strazburg 1.2.1995

Ulusal Azınlıkların Korunması Çerçeve Sözleşmesi, Şubat 1995 tarihinde imzaya açılmış ve Şubat 1998’de oniki üye ülkenin Sözleşmeyi kendi ülkelerinde uygulamaya koymaları ile yürürlüğe girmiştir. 40 ülke tarafından imzalanan Ulusal Azınlıkların Korunması Çerçeve Sözleşmesi, 33 ülkede uygulanmaktadır. Türkiye bu Sözleşmeyi imzalamamıştır.

Sözleşme, bu sitede yayımlanmak üzere F.Özlem Nudralı tarafından Türkçeye çevrilmiştir.

Sözleşmenin Ingilizce metnine aşağıdaki adresten erişilebilir:

http://conventions.coe.int/treaty/en/treaties/html/157.php

Aþağıda imzası bulunan Avrupa Konseyi üyesi devletler,

Avrupa Konseyi’nin amacının üyeleri arasında, ortak mirasları olan ideal ve ilkeleri güvence altına almak ve gerçekleştirmek amacıyla, daha ileri bir birlik sağlamak olduğunu düşünerek;

Bu amaca erişmenin yollarından birinin insan haklarının ve temel özgürlüklerin korunması ve daha ileriye götürülmesi olduğunu düşünerek;

Avrupa Konseyi üyesi devletlerin Viyana’da 9 Ekim 1993 tarihinde kabul ettikleri, ülkelerindeki ulusal azınlıkların korunmasına ilişkin Devlet ve Hükümet Başkanları deklarasyonunu izleme arzusuyla;

Avrupa tarihindeki büyük değişimlerin, ulusal azınlıkların korunmasının bu kıtada istikrarı, demokratik güvenliği ve barışı korumanın temel öğesi olduğunu gösterdiğini düşünerek;

Çoğulcu ve gerçek anlamda demokratik bir toplumun yalnızca bir ulusal azınlığa mensup her bir bireyin etnik, kültürel, dilsel ve dinsel kimliğine saygı göstermekle yetinmeyip bu kişilerin bu kimliklerini ifade etmeleri, korumaları ve geliştirmeleri için en uygun koşulları da yaratması gerektiğini düşünerek;

Kültürel çeşitliliğin toplumu bölen değil zenginleştiren bir kaynak ve etmen olabilmesi için bir hoşgörü ve diyalog ortamı yaratmak gerektiğini düşünerek;

Hoşgörülü ve müreffeh bir Avrupa’nın gerçekleşmesinin yalnızca ülkeler arasında işbirliğine dayanmadığını; anayasalara ve her bir ülkenin toprak bütünlüğüne saygı içerisinde, yerel ve bölgesel yönetimler arasında sınır ötesi işbirliğini de gerektirdiğini düşünerek;

Insan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleşmesini ve Protokollerini gözönünde tutarak;

Birleşmiş Milletler Sözleşme ve Beyannameleri ile başta 29 Haziran 1990 tarihli Kopenhag belgesi olmak üzere Avrupa Güvenlik ve Işbirliği Konferansı belgelerindeki ulusal azınlıkların korunmasına ilişkin taahhütleri gözönünde bulundurarak;

Üye ülkelerde ve bu Sözleşmeye taraf olabilecek diğer ülkelerde, yasalara uygun bir biçimde ve ülkelerin toprak bütünlüklerine ve ulusal egemenliklerine saygı içerisinde, ulusal azınlıkların ve bu azınlıklara mensup kişilerin hak ve özgürlüklerinin etkin bir biçimde korunması ve güvence altına alınması için, saygı gösterilecek ilkeleri ve bu ilkelerden doğan yükümlülükleri tanımlama kararlılığı içinde;

Bu Çerçeve Sözleşmede belirlenen ilkelerin ulusal mevzuat ve uygun hükümet politikaları aracılığıyla yerleştirilmesi kararlılığı içinde;

aşağıdaki şekilde anlaşmaya vardılar.

I. BÖLÜM

Madde 1

Ulusal azınlıkların ve bu azınlıklara mensup bireylerin hak ve özgürlüklerinin korunması, insan hakları konusundaki uluslararası korumanın bütüncül bir parçasıdır ve bu haliyle uluslararası işbirliğinin alanına girer.

Madde 2

Bu Çerçeve Sözleşmenin hükümleri iyiniyet, anlayış ve hoşgörü ruhu içinde ve ülkelerarasında iyi komşuluk, dostça ilişkiler ve işbirliği ilkelerine uygun olarak uygulanacaktır.

Madde 3

1. Ulusal bir azınlığa mensup herbir kişi, bu azınlığa mensupmuş ya da değilmişçesine davranılmayı özgürce seçebilecektir ve bu seçim ya da bu seçimle ilişkili hakların uygulanması hiçbir dezavantaj doğurmayacaktır.
2. Ulusal azınlıklara mensup kişiler bu Çerçeve Sözleşmede korunan ilkelerden kaynaklanan hak ve özgürlükleri hem tek başlarına hem de topluluğun diğer üyeleriyle birlikte kullanabilirler.

II. Bölüm

Madde 4

1. Taraflar ulusal azınlıklara mensup kişilerin yasalar önünde eşit olma ve yasal korunmadan eşit bir biçimde yararlanma haklarını güvence altına almayı taahhüt ederler.
2. Taraflar, gerekli hallerde, ulusal azınlığa mensup kişilerle çoğunluğa mensup olanlar arasında ekonomik, toplumsal, politik ve kültürel hayatın her alanında tam ve etkin bir eşitliği güçlendirmek için gerekli tedbirleri almayı taahhüt ederler. Bu açıdan, ulusal azınlığa mensup kişilerin özgül koşulları hesaba katılacaktır.
3. 2. Paragrafa göre alınacak tedbirler, ayrımcı bir uygulama olarak değerlendirilmeyecektir.

Madde 5

1.Taraflar, ulusal azınlıklara mensup kişilerin kültürlerini korumaları ve geliştirmeleri, kimliklerinin asli öğelerini yani dinlerini, dillerini, geleneklerini ve kültürel miraslarını korumaları için gerekli koşulları güçlendirmeyi taahhüt ederler.

2.Genel bütünleşme politikası kapsamında alınacak tedbirlere önyargıyla yaklaşmaksızın, taraflar, ulusal azınlıklara mensup kişilerin iradeleri dışında asimile edilmelerini amaçlayan politikalardan kaçınacak ve bu kişileri böylesi bir asimilasyonu hedefleyen her türlü eylemden koruyacaklardır.

Madde 6

1.Taraflar hoşgörü ruhunu ve kültürlerarası diyaloğu teşvik edecek ve topraklarında yaşayan tüm bireyler arasında, bu kişilerin etnik, kültürel, dilsel ya da dinsel aidiyetlerine bakılmaksızın, karşılıklı saygı, anlayış ve işbirliğini geliştirmek için özellikle eğitim, kültür ve medya alanlarında etkin önlemler alacaklardır.

2.Taraflar etnik, kültürel, dilsel ya da dinsel aidiyetleri sonucu ayrımcılık, düşmanlık ya da şiddet tehditlerine ya da eylemlerine maruz kalabilecek kişileri korumak için uygun tedbirleri alacaklardır.

Madde 7

Taraflar bir ulusal azınlığa mensup herkesin barışçıl toplantı yapma ve birlikler kurma haklarına; ifade, düşünce, vicdan ve din özgürlüklerine saygıyı güvence altına alacaklardır.

Madde 8

Taraflar bir ulusal azınlığa mensup her kişinin dinini ya da inancını belirtme ve dinsel kurumlar, birlikler, örgütler kurma hakkını tanımayı taahhüt ederler.

Madde 9

1. Taraflar bir ulusal azınlığa mensup her kişinin ifade özgürlüğünün, fikir oluşturma ve bu azınlık dilinde, kamu otoritelerinin müdahalesi olmaksızın ve sınırlar kısıt oluşturmaksızın, bilgi ve düşüncelerini edinme ve yayma hakkını içerdiğini tanımayı taahhüt ederler. Taraflar,kendi hukuk sistemlerinin çerçevesi içerisinde, bir ulusal azınlığa mensup kişilerin medyaya erişim konusunda ayrımcılığa uğramamalarını güvence altına alacaklardır.
2. 1. Paragraf tarafların, radyo ya da televizyon yayıncılığı ya da sinema kurumları konusunda ,ayrımcı olmaksızın ve nesnel temellere dayalı olarak, lisans alma gerekliliği getirmelerini engellemeyecektir.
3. Taraflar, bir ulusal azınlığa mensup kişilerin yazılı medya kurumları oluşturmalarını ve kullanmalarını engellemeyeceklerdir. Radyo ve televizyon yayıncılığı konusundaki hukuki çerçevelerinde, 1. Paragrafın hükümlerini gözönünde bulundurarak, mümkün mertebe ulusal azınlıklara mensup kişilere kendi medyalarını kurma ve oluşturma hakkının verilmesini güvence altına alacaklardır.
4. Kendi yasal sistemlerinin çerçevesi içinde taraflar, ulusal azınlıklara mensup kişilerin medyaya erişimlerini kolaylaştırmak ve hoşgörüyü güçlendirip kültürel çoğulculuğa izin vermek için gerekli tedbirleri alacaklardır.

Madde 10

1. 1.Taraflar, bir ulusal azınlığa mensup her bir kişinin, azınlık dilini, serbestçe ve müdahale olmaksızın, özel ve kamusal alanlarda yazılı ve sözlü olarak kullanabilme hakkını tanımayı taahhüt ederler
2. 2. Geleneksel olarak ya da yaşayan sayısı itibarıyla ulusal azınlıklara mensup kişilerce iskan edilen yerlerde, bu kişiler talep ederlerse ve böylesi bir istek gerçek bir ihtiyaca denk düşüyorsa, taraflar, mümkün mertebe, bu kişiler ve idari makamlar arasındaki ilişkilerde azınlık dilinin kullanılmasını mümkün kılacak koşulları güvence altına almaya çalışacaklardır.
3. Taraflar, bir ulusal azınlığa mensup herbir kişinin, anladığı bir dilde tutuklanma sebepleri ve kendisine yönelik suçlamalar hakkında açıkça bilgilendirilme ve gerekli hallerde ücretsiz tercüman yardımıyla, kendisini anadilinde savunma haklarını güvence altına almayı taahhüt ederler.

Madde 11

1. Taraflar, bir ulusal azınlığa mensup herbir kişinin kendi anadilindeki ad ve soyadını kullanma ve bunların resmi olarak tanınması haklarını tanımayı taahhüt ederler.
2. Taraflar, bir ulusal azınlığa mensup herbir kişinin, yazı, işaret, harf ve kamuya açık tüm şahsi bilgileri kendi anadilinde gösterme hakkını tanımayı taahhüt ederler.
3. Taraflar, geleneksel olarak ulusal azınlığa mensup çok sayıda kişinin yaşadığı yerlerde,

yeterli talebin mevcudiyeti durumunda, ilgili hallerde diğer devletlerle yapılan anlaşmaları da içeren kendi hukuk sistemleri çerçevesinde ve kendi özgül koşullarını da gözönünde bulundurarak, geleneksel yer adlarını, sokak adlarını ve kamuya yönelik diğer topografik göstergeleri bu azınlığın anadilinde de göstermeye çalışacaklardır.

Madde 12

1. Taraflar, eğitim ve araştırma alanlarında, kendi ulusal azınlıklarının ve çoğunluk grubun kültürüne, tarihine, diline ve dinine ilişkin bilgilerin artırılması amacına yönelik tedbirler alacaklardır.
2. Bu bağlamda taraflar, inter alia öğretmen eğitimi ve ders kitaplarına erişim konusunda yeterli fırsat yaratacaklar ve farklı toplumlardan öğrenci ve öğretmenler arasındaki temasları kolaylaştıracaklardır.
3. Taraflar, ulusal azınlıklara mensup kişilerin her düzeyden eğitime erişimi konusunda fırsat eşitliğini geliştirmeyi taahhüt ederler.

Madde 13

1. Taraflar, kendi eğitim sistemleri çerçevesinde , bir ulusal azınlığa mensup kişilerin kendi özel eğitim ve öğretim kurumlarını açma ve işletme haklarını tanıyacaklardır.
2. Bu hakkın kullanımı, taraflara hiçbir mali yükümlülük getirmeyecektir.

Madde 14

1. Taraflar bir ulusal azınlığa mensup herbir kişinin kendi anadilini öğrenme hakkını tanımayı taahhüt ederler.
2. Geleneksel olarak ya da yaşayan sayısı itibarıyla ulusal azınlıklara mensup kişilerce iskan edilen yerlerde, yeterli talep varsa, taraflar, mümkün mertebe ve kendi eğitim sistemlerinin çerçevesi içerisinde, bu azınlıkların kendi dillerini öğrenme ya da bu dilde ders görme fırsatlarını güvence almaya çalışacaklardır.
3. Bu maddenin 2. Paragrafı, resmi anadilin öğretilmesi ya da bu dilde eğitime karşı herhangi bir önyargıya sebep olmaksızın uygulanacaktır.

Madde 15

Taraflar, ulusal azınlıklara mensup kişilerin kültürel, toplumsal ve ekonomik hayata ve başta kendilerini etkileyen türden olanlar, tüm kamu işlerine etkin bir biçimde katılımı için gerekli koşulları yaratacaklardır.

Madde 16

Taraflar, ulusal azınlıklara mensup kişilerce iskan edilen yerlerde, nüfus kompozisyonunu değiştirecek ve bu çerçeve sözleşmeyle korunan ilkelerden kaynaklanan hak ve özgürlüklerin kullanımını kısıtlamayı hedefleyen tedbirlerden kaçınacaklardır.

Madde 17

1. Taraflar, ulusal azınlıklara mensup kişilerin diğer ülkelerde yasalara uygun bir biçimde yaşayan diğer kişilerle, özellikle de etnik , kültürel, dilsel ve dinsel bir kimlik ya da ortak bir tarihi miras paylaştıklarıyla, sınırötesi özgür ve barışçıl temaslar kurma ve sürdürme haklarına müdahale etmemeyi taahhüt ederler.
2. Taraflar, ulusal azınlıklara mensup kişilerin ulusal ve uluslararası düzeylerde sivil toplum örgütlerinin etkinliklerine katılma haklarına müdahale etmemeyi taahhüt ederler.

Madde 18

1. Taraflar, gerekli hallerde, ulusal azınlıklara mensup kişilerin korunmasını güvence altına almak için, başta komşu ülkeler olmak üzere diğer ülkelerle ikili ve çoktaraflı anlaşmalar neticelendirmeye çalışacaklardır.
2. Ilgili hallerde, taraflar sınırötesi işbirliğini teşvik edecek önlemler alacaklardır.

Madde 19

Taraflar, gerekli hallerde, yalnızca, bunlar sözkonusu ilkelerden kaynaklanan hak ve özgürlüklerle ilgili olduğunca,başta Insan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleşmesi olmak üzere diğer uluslararası hukuki belgelerdeki sınırlama, kısıtlama ve istisnaları yaparak, bu çerçeve sözleşmedekorunan ilkelere saygı göstermeyi ve bu ilkeleri tatbik etmeyi taahhüt ederler.

III. Bölüm

Madde 20

Bu çerçeve sözleşmeyle korunan ilkelerden kaynaklanan hak ve özgürlüklerin kullanımında, bir ulusal azınlığa mensup herhangi bir kişi, ulusal mevzuata ve diğerlerinin, özellikle de çoğunluğa ya da diğer ulusal azınlıklara mensup kişilerin haklarına saygılı olacaktır.

Madde 21

Bu çerçeve sözleşmede yer alan hiçbirşey, uluslararası hukukun temel ilkelerine, özellikle de devletlerin egemen eşitliği, toprak bütünlüğü ve politik bağımsızlıklarına karşıt herhangi bir etkinliğe angaje olma ya da eylem yapma haklarını içerirmişçesine yorumlanmayacaktır.

Madde 22

Bu çerçeve sözleşmede yer alan hiçbirşey, herhangi bir akit tarafın yasaları ya da taraf olduğu bir diğer anlaşma altında güvence altına alınmış insan haklarının ya da temel özgürlüklerin hiçbirini kısıtlar ya da istisna teşkil eder biçimde yorumlanmayacaktır.

Madde 23

Bu çerçeve sözleşmede korunan ilkelerden kaynaklanan hak ve özgürlükler, Insan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleşmesi” ve protokollerinde bir hükmün konusu oldukları ölçüde, bu ikinci metindeki hükümlerle uyumlu bir biçimde anlaşılacaklardır.

IV.Bölüm

Madde 24

1. Bu çerçeve sözleşmenin akit taraflarca tatbikini Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, izleyecektir.
2. Avrupa Konseyi üyesi olmayan taraflar tatbik mekanizmasına , belirlenecek olan biçimlere göre katılacaklardır.

Madde 25

1. Bu çerçeve sözleşmenin bir akit taraf açısından yürürlüğe girmesini müteakip bir yıl içinde akit taraf, bu çerçeve sözleşmede belirlenen ilkelerin etkin kılınması için alınacak mevzuata ilişkin ve diğer tedbirleri Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğine iletecektir.
2. Akabinde her bir taraf düzenli olarak ve Bakanlar Komitesince talep edildiğinde bu çerçeve sözleşmenin implementasyonuna ilişkin daha detaylı bilgiyi Genel Sekreterliğe >iletecektir.
3. Genel Sekreterlik bu madde kapsamında iletilen bilgileri Bakanlar Komitesine iletecektir.

Madde 26

1. Taraflarca bu Çerçeve Sözleşme tarafından belirlenen ilkeleri etkili kılmak amacıyla alınan tedbirlerin Yeterliliğini değerlendirmede Bakanlar Komitesi üyeleri ulusal azınlıkların korunması alanında kabul edilen bir deneyime sahip bir danışma komitesi tarafından yardım edilecektir.
2. Bu danışma komitesinin oluşturulması ve usulleri bu Çerçeve sözleşmenin yürürlüğe girmesini izleyen bir yıllık dönem içinde Bakanlar Komitesince belirlenecektir.

V.Bölüm

Madde 27

Bu çerçeve sözleşme Avrupa Konseyine üye devletlerin imzasına açılacaktır. Sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarihe kadar, Bakanlar Komitesince davet edilen diğer devletlerin de imzasına açık olacaktır. Onay, kabul veya tasvip işlemine tabi olacaktır. Onay, kabul veya tasvip belgeleri Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdi edilecektir.

Madde 28

1. Bu çerçeve sözleşme, Avrupa Konseyi üyesi oniki devletin 27. Maddenin hükümlerine uygun olarak bu sözleşmeyle bağlı olma rızalarını ifade ettikleri tarihten sonraki üç aylık dönemin bitimini izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
2. Bu sözleşmeyle bağlı olma rızasını ifade eden her bir üye devlet için bu çerçeve sözleşme onay, kabul ya da tasvip belgesinin tevdi edilme tarihinden sonraki üç aylık dönemin bitimini izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.

Madde 29

1. Bu çerçeve sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra ve Akit Taraflarla istişare ettikten sonra Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Avrupa Konseyi Statüsünün 20.d maddesince tanımlanan bir çoğunlukla alınacak bir kararla, madde 27 deki hükümlere uygun olarak anlaşmayı imzaya davet edilip henüz imza koymayan herhangi bir üye olmayan devleti ya da herhangi bir üye olmayan devleti Sözleşmeye katılmaya davet edebilir.
2. Katılan devlet açısından bu çerçeve sözleşme, katılım belgesinin Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdi edilme tarihinden sonraki üç aylık dönemin bitimini izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.

Madde 30

1. Imza anında ya da onay, kabul, tasvip ya da katılım belgesini tevdii ederken herhangi bir devlet, uluslararası ilişkilerinde ,bu çerçeve sözleşmenin uygulanmasından sorumlu olacağı bölge ya da bölgeleri tanımlayabilir.
2. Herhangi bir devlet, daha sonraki bir tarihte, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine yönelik bir deklarasyonla bu çerçeve sözleşmenin uygulanmasını deklarasyonda tanımlanacak herhangi bir diğer bölgeye genişletebilir. Bu ülke açısından, bu çerçeve sözleşme, böylesi bir deklarasyonun Genel Sekreter tarafından alındığı tarihten sonraki üç aylık dönemin bitimini izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
3. Böyle bir deklarasyonla tanımlanan herhangi bir bölgeyle ilişkili olarak, bir önceki iki paragraf çerçevesinde yapılan herhangi bir deklarasyon, Genel Sekretere yapılacak bir bildirimle geri çekilebilir. Geri çekme , böyle bir bildirimin Genel Sekreter tarafından alındığı tarihten sonraki üç aylık dönemin bitimini izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.

Madde 31

1. Herhangi bir taraf, her hangi bir zamanda, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine yönelik bir bildirimle bu çerçeve sözleşmeden çekilebilir.
2. Bu çekilme, böylesi bir bildirimin Genel Sekreter tarafından alındığı tarihten sonraki altı aylık dönemin bitimini izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecektir

Madde 32

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri,

a. her imzalamayı;

b. tüm onay, kabul ya da tasvip belgelerinin tevdiini;

c. Bu çerçeve sözleşmenin 28,29 ve 30. maddelere göre her yürürlüğe giriş tarihini;

d. bu çerçeve sözleşmeye ilişkin herhangi bir işlem, bildirim ya da yazmayı

Avrupa Konseyi üyesi devletlere, diğer imza sahibi devletlere ve bu çerçeve sözleşmeye katılan diğer devletlere bildirecektir.

Yukarıdaki hükümleri kabul zımnında gereği gibi yetkili kılınmış aşağıda imzaları bulunanlar işbu Çerçeve Sözleşmeyi imzalamışlardır.

Avrupa Konseyi arşivlerinde saklanacak işbu sözleşme, Ingilizce ve Fransızca olarak ve her iki metin de aynı derecede geçerli olmak üzere, tek nüsha halinde 1 Şubat 1995 tarihinde Strazburg’da düzenlenmiştir. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Avrupa Konseyi üyesi devletlerin herbirine ve bu sözleşmeyi imzalamaya ya da sözleşmeye katılmaya davet edilen tüm devletlere bu çerçeve sözleşmenin aslına uygun suretlerini iletecektir.

 YerelNET Yerel Yönetimler Portalı Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından desteklenmektedir.
 

Tasarım ve Programlama: