|
- Dünya genelinde sağlıklı suya erişen nüfusun toplam nüfusa oranı %82.
- Sanayileşmiş ülkelerde %99, gelişmekte olan ülkelerde %66.
- Afrika’da %38, Asya ve Pasifik’te %63. Latin Amerika - Karaibler ile Kuzey Afrika ve Orta Doğu'da %77. Türkiye’de%93.
Kişi başına günlük ortalama kentsel su tüketim standardı 150 litre olarak kabul edilmektedir. Dünya genelinde bölgelere göre kişi başına su tüketim miktarları sanayileşmiş ülkelerde 266 litre iken Afrika’da 67, Asya’da 143, Arap ülkelerinde 158, Latin Amerika’da 184 litre olarak gerçekleşmektedir. Türkiye'de ise kişi başına günlük su tüketimi ortalama 111 litredir. Bu oran İstanbul için 125 Ankara için 141 lt/gün/kişi olarak hesaplanmaktadır.
Dünya genelinde nüfusun %70'inin kanalizasyon sistemine ulaştığı hesaplanmaktadır.
Bu oran gelişmiş ülkelerde %96 iken azgelişmiş ülkelerde %44 düzeyindedir. En kötü göstergeler %13 ile Afrika ülkelerine ve %38 ile Asya - Pasifik ülkelerine aittir. Türkiye nüfusunun %63'ü kanalizasyon sistemine ulaşmakta, bu bakımdan Latin Amerika (%62) ve Kuzey Afrika - Orta Doğu (%59) değerlerini paylaşmaktadır.
Küresel Stratejistler
Petrol 20. yüzyıl boyunca dünya için ne anlama gelmişse, su 21. yüzyılda o anlamı devralacak görünmektedir. Bu tahmin, temel insan ihtiyacı olan suyun küresel stratejilere konu olmasına ve yüzyıllık stratejileri geliştirecek küresel yapılar doğmasına yol açmıştır.
1996 yılında hükümetler, sektördeki çokuluslu şirketler ve uluslararası örgütler (Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası gibi) bir araya gelerek, “Dünya Su Konseyi”ni kurmuşlardır. Konseyin kuruluş amacı, Dünya su politikası için bir “beyin takımı” oluşturmaktır. Konseyin esas gündemi ise, Gündem 21’in 18. maddesi kapsamında sektör için rotası belirlenen politikaların uygulanmasını güvence altına almaktır. Konsey, “Water Policy” adında yayınladığı dergi aracılığı ile sektördeki gelişmeleri ‘karar vericilere’ aktarmaktadır. Yine Konsey, 1997 Marakeş ve 2000 Lahey Dünya Su Forumlarının da düzenleyicisidir.
Çokuluslu şirketler ve onların manevi destekçileri küresel su politika uygulama araçlarını geliştirmeyi amaçlayan başka bir küresel örgüt daha kurmuşlardır: “Küresel Su Ortaklığı” (GWP). Sektördeki sorunları çözecek pratik uygulama araçlarını geliştirecek olan örgüte sivil toplum örgütlerinin yanı sıra, çokuluslu bankalar ve sektördeki özel şirketler de bu ortaklığın bir üyesidir.
Küresel ölçekte iki su toplantısı yapılmıştır: 1997 Marakeş ve 2000 Lahey toplantılarından ortaya çıkan “önümüzdeki yüzyıl için bir dünya su görüşü (vizyonu)” dür: Su kaynaktan çeşmeye, kanalizasyondan arıtmaya ve deşarja kadar, çokuluslu şirketlerin ve çok aktörlü bir dünya su yönetiminin kontrolü altında ve ticarileştirilmiş bir anlayış çerçevesinde temin edilecektir.
Sektöre ilişkin politikaların bugün evrildiği nokta, Avrupa Yeniden Yapılandırma ve Geliştirme Bankası uzmanı Johan Bastin’in sözleri ile özetlenebilir: “Özel yatırımcılar için su fethedilecek son altyapı sınırıdır ve ne trajiktir ki su aynı zamanda doğanın ve ortak malların da son sınırıdır”.
Küresel Su Ortaklığı (Global Water Partnership-GWP)
Küresel Su Ortaklığı, Ağustos 1996’da aralarında Birleşmiş Milletler'in, hükümetlerin, çok ortaklı bankaların, meslek kuruluşlarının, özel sektörün, NGO'ların yer aldığı bir örgüt olarak kurulmuştur. Küresel Su Ortaklığı’nın amacı, ulusal ve uluslararası düzeyde içmesuyu ve arıtma sektörüne ilişkin çalışmaları küresel bir anlayışla yürütmek olarak belirlenmiştir. Küresel Su Ortaklığı, suya ilişkin çeşitli alt sektörlerin ihtiyaçlarını göz önünde tutarak (sağlık, tarım, çevre ve sanayi gibi) bunların arasındaki öncelikleri belirleyen ve onlara ilişkin yaklaşımlar öneren kavramsal bir çerçevenin kurulmasından yola çıkar. GWP merkezi İsveç’in Stockholm kentindedir. GWP, Dünya Su Konseyi’nin belirlediği politikaları yürütmek ve bunların ülkeler düzeyinde benimsenmesini sağlamak amacıyla çalışmaktadır.
Dünya Su Konseyi (World Water Council -WWC)
WWC, ilk toplantısını 1997 yılında Fas'ta, ikincisini 2000'de Hollanda'da yapmıştır. Toplantılar özel sektör, uluslararası kuruluşlar ve devletler olmak üzere üç taraflı temsilciler grubuyla gerçekleştirilmektedir. Dünya genelinde devletleri yönlendirecek temel politikalar bu yapı içinde belirlenmektedir.
Bazı Adresler:
http://www.un.org/esa/sustdev/freshwat.htm (Birleşmiş
Milletler Su Kaynakları Değerlendirmesi)
http://www.europa.eu.int/comm/environment/guide/part2d.htm (AB
su ve atıksu standartları)
http://www.europa.eu.int/comm/environment/wconf/background.htm (AB
su fiyatlandırma politikası)
http://www.worldbank.org/html/fpd/wstoolkits (Dünya
Bankası su özelleştirmeleri)
http://www.iwahq.org.uk (International
Water Association)
http://www.iwra.siu.edu (International
Water Resources Association –IWRA-)
http://www.worldwaterforum.org
http://www.inpim.org (katılımcı
sulama yönetimi uluslararası network)
http://www.un.org/Depts/unsd/social/watsan.htm (ülkelere
göre su verileri)
http://www.unesco.org/water/ (UNESCO
- Dünya Suları Değerlendirme Programı (wwap))
http://www.watervision.org/ (İkinci
Küresel Su Kongresi (Lahey) Sonuç Raporu)
http://www.un.org/Depts/unsd/social/watsan.htm (Ülkelerin
Su Hizmetlerine Erişimine İlişkin Bilgi)
Türkiye'de Su Yönetimi
Türkiye'de su yönetimi, bu sitede ayrıntılı biçimde incelenmekteve Türkiye'ye
ilişkin su istatistikleri sunulmaktadır. Ekranın üzerindeki başlıklar
ilgi gösterdiğiniz konular için sizi yönlendirecektir.
Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi'nde çıkan makaleler
Türkiye için sınırlı sayıda site vardır; bazıları şunlardır.
http://www.dsi.gov.tr (Devlet Su
İşleri)
http://www.gap.gov.tr (Güneydoğu
Anadolu Projesi İdaresi)
http://www.enerji.gov.tr (Enerji
Bakanlığı)
DİE Çevre İstatistikleri kapsamında "Belediye Çevre Envanteri Anketi"nin
Geçici Sonuçları:
http://www.die.gov.tr/TURKISH/SONIST/CEVRE/21032000.htm
http://www.die.gov.tr/TURKISH/SONIST/CEVRE/051099.htm
http://www.die.gov.tr/TURKISH/SONIST/CEVRE/220699.htm
DİE su istatistikleri ve doğal kaynak muhasebesi bölümünden kırsal
alanlarda ve belediye olmayan yerleşmelerde içmesuyu ve kanalizasyon durumuna
ilişkin veriler:
http://www.die.gov.tr/TURKISH/SONIST/SU/27320tr/27320SIDKM.htm
http://www.die.gov.tr/TURKISH/SONIST/SU/page1.htm
Bazi büyüksehir belediyeleri su ve kanal idarelerinin web adresleri:
http://www.aski.gov.tr (Ankara Su ve Kanal Idaresi)
http://www.iski.gov.tr (Istanbul Su ve Kanal Idaresi)
http://www.gaski.gov.tr(Gaziantep Su ve Kanal Idaresi)
|
06 OCAK, SALI
