Yerel yönetim kuruluş ve örgütlenme bilgileri, geçmişe oranla sayısal olarak takip edilebilir durumdadır. Ancak bunlar mevcut durumda kuruluş tarihi, bölgesi, ili, ilçesi, nüfusu gibi çok temel veriler itibariyle bilinmektedir. Bu bilgilerin geçmişe doğru genişletilmesi, değişikliklerin sağlıklı biçimde güncelleştirilmesi ve bunlara kolay erişilmesi projenin temel hedeflerindendir.

Belediyelerde -şirketler hariç 350.000 civarında, özel idarelerde 5.000 civarında personel istihdam edilmektedir. Köylerde istihdam edilen personel sayısına ilişkin veriler erişilebilir ve değerlendirilebilir nitelikte değildir. Yerel yönetim birlikleri ve diğer ilişkili kuruluşlarda istihdamın yapısına ilişkin veriler ise erişilebilir olmaktan uzaktır. Konu: Yerel yönetim seçilmişlerine ilişkin künye bilgileri İdare: Özel idare, belediye, köy İl genel meclisi, belediye başkanı, belediye meclisi, muhtarlar hakkında demografik (yaş, cinsiyet), sosyo-ekonomik (meslek, eğitim), siyasal (seçildiği parti, siyasi parti görevleri, kaçıncı kez seçildiği, birden çok seçimde partisi) verilerin tam sayım olarak toplanması ve analiz edilmesi gerekmektedir. Bu bilgiler kısmen ve çelişkiler barındıracak biçimde mevcuttur.

Yerel yönetim bütçeleri özel bütçelerdir. Bunlar konsolide bütçe içinde görünmez. Tüm kamu idare ve kurumlarının bütçe yapısı ve hedeflerinin birlikte görülebilmesi, makro-politikaların geliştirilmesinde büyük öneme sahiptir. Öte yandan, yerel yönetim hizmetlerine ilişkin merkezi - yerel politikaların geliştirilebilmesi için, yerel yönetim bütçe ve kesin hesaplarının (1) belediye nüfus büyüklüklerine göre, (2) yerleşmelerin niteliğine göre, (3) hizmetlere göre analize tabi tutulması gerekir. Günümüzde bu açıdan ulusal çapta analiz yapmayı sağlayacak verilere topluca erişilemediği gibi, bu iş hiçbir merkezi yönetim kuruluşu tarafından yapılmamaktadır. Böyle bir işin yerel yönetimlerce yapılmasının beklenemeyeceği açıktır.

Merkezi yönetimin çeşitli kuruluşları, yerel yönetimlere dönük olarak çeşitli fonlara sahiptir. Fonlar, toplam belediye gelirleri içinde %5 ile %10 arasında yer tutmakta; kimi yıllarda artış gösterebilmektedir. Farklı bakanlıklar kanalından dağıtılan bu kaynaklara ilişkin veriler erişilebilir değildir; topluca değerlendirilememektedir. Fonların amaca uygun dağılımını sağlamak önemlidir. Bu bilginin ayrıntılı döküm halinde tutulması gerekmektedir. [TBMM, proje hazırlıkları tamamlandıktan sonra kabul edilen bir yasa ile fonların 2002 yılından başlayarak tasfiyesini kararlaştırmış bulunmaktadır. Bu boyuta ilişkin çalışma, proje çerçevesinde yeniden değerlendirmeye alınacaktır.]

İmar, yerel yönetimlerin sorumluluğunda olan başlıca görev alanlarından biridir. İmar planları uzun yıllar İller Bankası ve Bayındırlık -İskan Bakanlığı'nın ilgi ve gözetim yetkisi içinde kalmıştır. 1985 yılında hem imar planı yaptırılması işinin hem onay yetkisinin yerel yönetimlere devredilmesi ile birlikte, konu yerel yönetimlerin tam yetki alanı içine girmiştir. Belediyelere ilişkin imar bilgileri bir merkezde toplanabilir ve izlenebilir olmaktan çıkmıştır. İl genelinde imara ilişkin kimi yetkilerin il bayındırlık müdürlükleri eliyle valiliklere devredilmesi gündeme gelmiştir. Bu bilgiler ile yerel yönetim yetki alanında kalan imar bilgilerinin birlikte değerlendirilmesi, imara ilişkin politikaların geliştirilmesi ve yasal düzenlemelere yön verilmesi bakımından yararlı olacaktır.

Yerel yönetimlerin gerçekleştirdikleri başlıca hizmetlere ilişkin durumun profilini çizmeyi sağlayacak veriler, yerel yönetimlerin yanısıra çeşitli kurumlarda, doğal olarak bu kurumların kendi amaçları doğrultusunda toplanmış bulunmaktadır. Başlıca hizmet alanlarına ilişkin bu tür verilerin, ülke geneline dönük sonuçlar üretmek üzere bir araya getirilmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

Belediyelerin kurdukları katma bütçeli işletmeler, döner sermaye ve fon kuruluşları hakkında kuruluş tarihi, faaliyet alanı, bilançoları, personel varlığı gibi başlıca bilgilerin derlenmesi projenin temel hedeflerindendir. Konu: Şirketler, iştirakler, vakıflar İdare: Belediye, özel idare, birlikler Belediye ve özel idarelerde şirket, iştirak ve vakıf kurma eğilimi son onbeş yılda hızlanmıştır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre çalışan şirket ve iştiraklerin kuruluş tarihi, etkinlik alanı, sermaye yapısı, ortakları, personel varlığı, bilanço yapısı hakkında veriler derlenmelidir. Şirketlerin ana kayıtları Sanayi Bakanlığı'nca tutulmaktadır. Bu bakanlık ve ticaret sicilleri destek kaynaklar olarak kullanılacaktır.

Yerel yönetimlerden belediyeler, ana yatırımcı kuruluşlardır. Belediyeler, otomotiv sektörü ve iş makinaları sektörünün en önemli alıcılarından biridir. Talebin büyüklüğü ve değişkenliği ile değişme özelliğinin takip edilmesi, bu sektör için önemli olduğu kadar kamu kaynaklarının ihtiyaca uygun biçimde yönlendirilmesini belirlemek için de önemlidir. Bunların sahip oldukları araç ve iş makinalarına ilişkin verilerin ülke genelinde, belediyelerin büyüklüğü, bulundukları coğrafi bölge, vb. bakımdan bilinmesi, bu varlığın ortaklaşa kullanımı için gerçekçi öneriler geliştirilmesini sağlayacağı gibi; alım isteklerinde merkezi yönetimin belediyelere nasıl ve ne kadar yardımda bulunacağının da doğru biçimde saptanmasına olanak verecektir.

YÖNTEM

Her yönetim birimi için yüzlerce verinin merkezde girilmesi hem zaman hem de işgücü kaybına yol açacağından veri girişleri doğrudan kurumların kendilerince ve/yada her ilde valiliklerin yönetiminde bulunan il mahalli idareler müdürlüklerince internet üzerinden yapılacaktır.

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü, Sanayi Bakanlığı ve DİE gibi bazı kuruluşlarda mevcut olan bazı veriler ise ilgili kuruluşlardan bilgisayar ortamında temin edinilerek veriler merkezde girilecektir.

Her il bünyesinde bulunan yerel yönetim veritabanları, il yönetimlerinin il temelinde planlama çalışmalarında kullanılabilir biçimde tasarlanacaktır. Böylece il yönetimleri, kendi sınırları içinde bulunan yerel yönetimlerin ortak çalışmalar gerçekleştirmelerini de sağlayabilecektir.

Valilikler / il mahalli idare müdürlükleri özel idare, belediye, köy ve birlikler ile bunlara bağlı kuruluşlara ilişkin verilerin derlenmesi ve yüklenmesi için yönlendirecek ve yönetecektir. Bunun için, işin temel unsuru olan bu müdürlüklerin donanım ve personel kapasitesinin gerekli düzeye getirilmesi gerekmektedir. Tüm illerin yeterli kapasiteye sahip olduğunu ileri sürmek güçtür. Bununla birlikte valiliklerin yeterli kapasiteleri vardır; projeyle birlikte var olan eksikliklerin de giderilmesi sağlanacaktır.

İl mahalli idare müdürlüklerinin donanım ve personel kapasitesini ayrıntılı olarak saptamak üzere bir alan çalışması yapılacaktır. Proje uygulaması, gerekli altyapıya sahip olduğu kesinleşen 20 ilde başlatılacak ve sonuçlandırılacaktır. Bu süre içinde, kapasite sorunu olan yerler için gerekli geliştirme önlemleri Proje Yönetimi tarafından belirlenerek İçişleri Bakanlığı'na bildirilecek ve gerekli önlemler Bakanlık tarafından alınacaktır.

Saptanan yirmi ildeki il mahalli idare müdürlerinin Ankara'da eğitime alınmasını takiben bu illere yerinde inceleme ve destek ziyaretleri yapılarak ortaya çıkabilecek olan sorunlar yerinde çözülecektir.

Uygulama yapılan illerdeki sonuçlar ışığında sistem ve işleyişte gerekli düzeltmeler yapılarak, diğer 61 il için uygulama planı hazırlanacaktır. Geri kalan il mahalli idare müdürleri oryantasyon eğitimine alınarak veri girişlerinin tüm illerde başlatılması sağlanacaktır.

Öte yandan bilgisayar teknolojisinin başdöndürücü bir hızla ilerlediği bilinen bir gerçektir. Proje, internet teknolojisinin sağladığı olanaklardan ve TODAİE ile İçişleri Bakanlığının merkezde ve taşrada sahip olduğu altyapıdan yararlanılarak yürütülecektir. Bu altyapı, sahip olunan donanım ve personel varlığı sistemin kuruluş işlemleri için yeterli özelliklere sahiptir.

PROJE SÜRESİ

İçişleri Bakanlığı ile imzalanan bu proje, 18 ay içerisinde bitirilerek Ekim 2002 yılında sonuçları açıklanacaktır.

SONUÇ

Proje Ekim 2003 'te İçişleri Bakanlığı'na teslim edilmiştir. Bakanlık tarafından yürütülmektedir.