6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Resmi Gazete Tarihi: 2012-06-30
Resmi Gazete Sayisi: 28339


Kabul Tarihi                    :20/6/2012


Yayımlandığı Düstur       :Tertip                    : 5  Cilt : 52 

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsamve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı; işyerlerinde işsağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarınıniyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak veyükümlülüklerini düzenlemektir.

Kapsam ve istisnalar

MADDE 2 – (1) Bu Kanun; kamu ve özel sektöre aitbütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işverenvekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarınafaaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.

(2) Ancakaşağıda belirtilen faaliyetler ve kişiler hakkında bu Kanun hükümleriuygulanmaz:

a) Fabrika,bakım merkezi, dikimevi ve benzeri işyerlerindekiler hariç Türk SilahlıKuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve Milli İstihbarat TeşkilatıMüsteşarlığının faaliyetleri.

b) Afet veacil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri.

c) Evhizmetleri.

ç) Çalışanistihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapanlar.

d) Hükümlü vetutuklulara yönelik infaz hizmetleri sırasında, iyileştirme kapsamında yapılanişyurdu, eğitim, güvenlik ve meslek edindirme faaliyetleri.

e) (Ek: 10/9/2014-6552/15 md.; İptal: AnayasaMahkemesi’nin 14/5/2015 tarihli ve E.: 2014/177, K.: 2015/49 sayılı Kararıile.)

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Bakanlık:Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

b) Çalışan:Kendi özel kanunlarındaki statülerine bakılmaksızın kamu veya özel işyerlerindeistihdam edilen gerçek kişiyi,

c) Çalışantemsilcisi: İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalara katılma, çalışmalarıizleme, tedbir alınmasını isteme, tekliflerde bulunma ve benzeri konulardaçalışanları temsil etmeye yetkili çalışanı,

ç) Destekelemanı: Asli görevinin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme,koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda özel olarakgörevlendirilmiş uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kişiyi,


11648

 

 

d) Eğitimkurumu: İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinineğitimlerini vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum vekuruluşlarını, üniversiteleri ve Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösterenşirketler tarafından kurulan müesseseleri,

e) Genççalışan: Onbeş yaşını bitirmiş ancak onsekiz yaşını doldurmamış çalışanı,

f) (Değişik: 12/7/2013-6495/101 md.) İş Güvenliği Uzmanı: Usul ve esasları yönetmelikle belirlenen, iş sağlığıve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, işgüvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışmahayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi verenfakültelerin mezunları ile teknik elemanı,

g) İş kazası:İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet verenveya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olayı, (1)

ğ) İşveren:Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurumve kuruluşları,

h) İşyeri: Malveya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile çalışanınbirlikte örgütlendiği, işverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelikyönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlıyerler ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım,beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçları daiçeren organizasyonu,

ı) İşyerihekimi: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkçayetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip hekimi,

i) İşyerisağlık ve güvenlik birimi: İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetleriniyürütmek üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan birimi,

j) Konsey:Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyini,

k) Kurul: İşsağlığı ve güvenliği kurulunu,

1) Meslekhastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalığı,

m) Ortaksağlık ve güvenlik birimi: Kamu kurum ve kuruluşları, organize sanayi bölgeleriile Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren şirketler tarafından,işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere kurulan gereklidonanım ve personele sahip olan ve Bakanlıkça yetkilendirilen birimi,

n) Önleme:İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ileilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınantedbirlerin tümünü,

o) Risk:Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydanagelme ihtimalini,

ö) Riskdeğerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerinbelirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler iletehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi vekontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,

p) Tehlike:İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerinietkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,

–––––––––––––––––

(1)25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan“özre uğratan” ibaresi “engelli hâle getiren” şeklinde değiştirilmiştir.

 


11649

 

 

r) Tehlikesınıfı: İş sağlığı ve güvenliği açısından, yapılan işin özelliği, işin hersafhasında kullanılan veya ortaya çıkan maddeler, iş ekipmanı, üretim yöntem veşekilleri, çalışma ortam ve şartları ile ilgili diğer hususlar dikkate alınarakişyeri için belirlenen tehlike grubunu,

s) (Değişik: 12/7/2013-6495/101 md.) Teknik eleman: Teknik öğretmen, fizikçi, kimyager ve biyolog unvanına sahipolanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği programı mezunlarını,

ş) İşyerihemşiresi: 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanununa göre hemşirelikmesleğini icra etmeye yetkili, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmaküzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş işyeri hemşireliği belgesine sahiphemşire/sağlık memurunu,

ifade eder.

(2) İşverenadına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde görev alan işveren vekilleri,bu Kanunun uygulanması bakımından işveren sayılır.

İKİNCİ BÖLÜM

İşveren ileÇalışanların Görev, Yetki ve Yükümlülükleri

İşverenin genel yükümlülüğü

MADDE 4 – (1) İşveren, çalışanların işle ilgilisağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;

a) Meslekirisklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirinalınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması,sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi vemevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İşyerindealınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetlerve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Riskdeğerlendirmesi yapar veya yaptırır.

ç) Çalışanagörev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önünealır.

d) Yeterlibilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlikebulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeridışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işvereninsorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3)Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işvereninsorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren,iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.

Risklerden korunma ilkeleri

MADDE 5 – (1) İşverenin yükümlülüklerinin yerinegetirilmesinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur:

a) Risklerdenkaçınmak.

b) Kaçınılmasımümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerlekaynağında mücadele etmek.


11650

 

ç) İşinkişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı,çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikletekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkileriniönlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknikgelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeliolanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji,iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ileilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikasıgeliştirmek.

g) Toplukorunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ) Çalışanlarauygun talimatlar vermek.

İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri

MADDE 6 – (1) Mesleki risklerin önlenmesi ve burisklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı vegüvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanlarıarasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çoktehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir.Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde,bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerindenhizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gereklibelgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkatealınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/16 md.) Belirlenenniteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50’den az çalışanı bulunanve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekilitarafından Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş veperiyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetleriniyürütebilirler. (1) (2)

b)Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevleriniyerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütünihtiyaçlarını karşılar.

c) İşyerindesağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonusağlar.

ç)Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından işsağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilentedbirleri yerine getirir.

d)Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemelkonular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum vekuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelençalışanları ve bunların işverenlerini bilgilendirir.

(2) 4/1/2002tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları;iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini, Sağlık Bakanlığına ait döner sermayelikuruluşlardan doğrudan alabileceği gibi 4734 sayılı Kanun hükümleriçerçevesinde de alabilir.

(3) Tam süreliişyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde, diğer sağlık personeli görevlendirilmesizorunlu değildir.

(4) (Ek: 10/9/2014-6552/16 md.) Birincifıkranın (a) bendine göre yapılacak görevlendirme süresinin belirlenmesinde5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile 4/11/1981 tarihli ve2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki öğrenci statüsünde olan çırak vestajyerler, çalışan sayısının toplamına dâhil edilmez.

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesi

MADDE 7 – (1) İş sağlığı ve güvenliğihizmetlerinin yerine getirilmesi için, Bakanlıkça aşağıdaki şartlarla desteksağlanabilir:

a) Kamu kurumve kuruluşları hariç ondan az çalışanı bulunanlardan, çok tehlikeli vetehlikeli sınıfta yer alan işyerleri faydalanabilir. Ancak, Bakanlar Kurulu,ondan az çalışanı bulunanlardan az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin defaydalanmasına karar verebilir.

b) Giderler,iş kazası ve meslek hastalığı bakımından kısa vadeli sigorta kolları içintoplanan primlerden kaynak aktarılmak suretiyle, Sosyal Güvenlik Kurumutarafından finanse edilir.

 

––––––––––––––––

(1) 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 16 ncımaddesiyle, bu bentte yer alan “işyeri hekimi ve” ibaresinden sonra gelmeküzere “on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alanişyerlerinde” ibaresi eklenmiştir.

(2) 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 85inci maddesiyle, bu bentte yer alan “10’dan az”ibaresi “50’den az” şeklinde değiştirilmiştir.


11651

 

c) Uygulamada,Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları esas alınır.

ç) Bu Kanun vediğer mevzuat gereğince yapılan kontrol ve denetimlerde; istihdam ettiğikişilerin sigortalılık bildiriminde bulunmadığı tespit edilen işverenlerden,tespit tarihine kadar yapılan ödemeler yasal faizi ile birlikte Sosyal GüvenlikKurumunca tahsil edilir ve bu durumdaki işverenler, sağlanan destekten üç yıl süreylefaydalanamaz.

d) Uygulamayailişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, uygulamayıyönlendirmeye ve doğabilecek sorunları çözmeye Bakanlık yetkilidir.

(2) Aşağıdakikonular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının uygun görüşüalınarak Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir:

a) İş sağlığıve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesi için sağlanacak desteğinuygulanması.

b) Desteksağlanacak ondan az çalışanı bulunan işyerlerinin özellikleri göz önündebulundurularak; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenecek iş sağlığı vegüvenliği hizmet bedellerinin tespiti, destek olunacak kısmı ve ödenme şekli.

c) Destektenfaydalanabilecek işyerlerinin taşıması gereken şartlar.

ç) İş sağlığıve güvenliği hizmeti verecek kuruluşların özellikleri.

(3) Etkinlikve sürekliliğin sağlanması amacıyla; Bakanlık tarafından Sağlık Bakanlığı,Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve ilgili meslek kuruluşlarıyla iş birliğiyapılabilir.

İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları

MADDE 8 – (1) İşyeri hekimi ve iş güvenliğiuzmanlarının hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniylekısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler vemesleki bağımsızlık içerisinde yürütür.

(2) (Değişik: 4/4/2015-6645/1 md.) İşverene işsağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda rehberlik ve danışmanlık yapmak üzeregörevlendirilen işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı, görev aldığı işyerindegöreviyle ilgili mevzuat ve teknik gelişmeleri göz önünde bulundurarak işsağlığı ve güvenliği ile ilgili eksiklik ve aksaklıkları, tedbir ve tavsiyeleribelirler ve işverene yazılı olarak bildirir. Eksiklik ve aksaklıklarındüzeltilmesinden, tedbir ve tavsiyelerin yerine getirilmesinden işverensorumludur. Bildirilen eksiklik ve aksaklıkların acil durdurmayı gerektirmesiveya yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı ve benzeri acil ve hayati tehlikearz etmesi, meslek hastalığına sebep olabilecek ortamların bulunmasına rağmenişveren tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması hâlinde, bu durum işyerihekimi veya iş güvenliği uzmanınca, Bakanlığın yetkili birimine, varsa yetkilisendika temsilcisine, yoksa çalışan temsilcisine bildirilir. Bildirim yapmadığıtespit edilen işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının belgesi üç ay, tekrarındaise altı ay süreyle askıya alınır. Bu bildirimden dolayı işvereni tarafındanişyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının iş sözleşmesine son verilemez ve bukişiler hiçbir şekilde hak kaybına uğratılamaz. Aksi takdirde işveren hakkındabir yıllık sözleşme ücreti tutarından az olmamak üzere tazminata hükmedilir.İşyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının iş kanunları ve diğer kanunlara göresahip olduğu hakları saklıdır. Açılan davada, kötü niyetle gerçek dışıbildirimde bulunduğu mahkeme kararıyla tespit edilen kişinin belgesi altı aysüreyle askıya alınır.


11652

 

(3) Hizmetsunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı vegüvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmetsundukları işverene karşı sorumludur.

(4) Çalışanın ölümüveya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına nedenolan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilenişyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır.

(5) İşgüvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alanişyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B)sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı işgüvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, işgüvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusundasektörel alanda özel düzenleme yapabilir.(Ek cümle: 4/4/2015-6645/1 md.) Sektörel düzenleme çerçevesindemaden ve yapı ile diğer sektörlerde öncelikli olarak hangi meslekî unvana sahipiş güvenliği uzmanlarının görev yapacağının ve bunların yanında görev yapacakdiğer mesleklere sahip iş güvenliği uzmanlarının belirlenmesine dair usul veesaslar, Bakanlıkça belirlenir.

(6) Belirlenençalışma süresi nedeniyle işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tam süreligörevlendirilmesi gereken durumlarda; işveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimikurar. Bu durumda, çalışanların tabi olduğu kanun hükümleri saklı kalmakkaydıyla, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalıkçalışma süresi dikkate alınır.

(7) Kamu kurumve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya işgüvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmalarışartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederekçalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üstyöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir.Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200)gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme,hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangibir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlükmesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olangörevlendirmeler dikkate alınmaz.

(8) Kamusağlık hizmetlerinde tam süreli çalışmaya ilişkin mevzuat hükümleri saklıkalmak kaydıyla, işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin işyeri sağlıkve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerindegörevlendirilmelerinde ve hizmet verilen işyerlerinde çalışanlarla sınırlıolmak üzere görevlerini yerine getirmelerinde, diğer kanunların kısıtlayıcıhükümleri uygulanmaz.

Tehlike sınıfının belirlenmesi

MADDE 9 – (1) İşyeri tehlike sınıfları;31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanununun 83 üncü maddesine göre belirlenen kısa vadeli sigorta kolları primtarifesi de dikkate alınarak, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel MüdürününBaşkanlığında ilgili taraflarca oluşturulan komisyonun görüşleri doğrultusunda,Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile tespit edilir.

(2) İşyeritehlike sınıflarının tespitinde, o işyerinde yapılan asıl iş dikkate alınır.


11652-1

 

Risk değerlendirmesi, kontrol, ölçüm ve araştırma

MADDE 10 – (1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliğiyönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Riskdeğerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Belirli risklerdenetkilenecek çalışanların durumu.

b)Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi.

c) İşyerinintertip ve düzeni.

ç) Genç,yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektirengruplar ile kadın çalışanların durumu.

(2) İşveren,yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliğitedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerindeuygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretimyöntemleri; çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyiniyükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilirnitelikte olmalıdır.

(4) İşveren,iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamdamaruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, incelemeve araştırmaların yapılmasını sağlar.


11653

 

 

Acil durum planları, yangınla mücadele ve ilk yardım

MADDE 11 – (1) İşveren;

a) Çalışmaortamı, kullanılan maddeler, iş ekipmanı ile çevre şartlarını dikkate alarakmeydana gelebilecek acil durumları önceden değerlendirerek, çalışanları veçalışma çevresini etkilemesi mümkün ve muhtemel acil durumları belirler vebunların olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri alır.

b) Acildurumların olumsuz etkilerinden korunmak üzere gerekli ölçüm vedeğerlendirmeleri yapar, acil durum planlarını hazırlar.

c) Acildurumlarla mücadele için işyerinin büyüklüğü ve taşıdığı özel tehlikeler,yapılan işin niteliği, çalışan sayısı ile işyerinde bulunan diğer kişileridikkate alarak; önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım vebenzeri konularda uygun donanıma sahip ve bu konularda eğitimli yeterli sayıdakişiyi görevlendirir, araç ve gereçleri sağlayarak eğitim ve tatbikatlarıyaptırır ve ekiplerin her zaman hazır bulunmalarını sağlar.

ç) Özellikleilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında,işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapar.

Tahliye

MADDE 12 – (1) Ciddi, yakın ve önlenemeyentehlikenin meydana gelmesi durumunda işveren;

a)Çalışanların işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp güvenli bir yeregidebilmeleri için, önceden gerekli düzenlemeleri yapar ve çalışanlara gereklitalimatları verir.

b) Durumundevam etmesi hâlinde, zorunluluk olmadıkça, gerekli donanıma sahip ve özelolarak görevlendirilenler dışındaki çalışanlardan işlerine devam etmeleriniisteyemez.

(2) İşveren,çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın birtehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda;istenmeyen sonuçların önlenmesi için, bilgileri ve mevcut teknik donanımlarıçerçevesinde müdahale edebilmelerine imkân sağlar. Böyle bir durumdaçalışanlar, ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça yaptıkları müdahaledendolayı sorumlu tutulamaz.

Çalışmaktan kaçınma hakkı

MADDE 13 – (1) Ciddi ve yakın tehlike ile karşıkarşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverenebaşvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına kararverilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâlkararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışantemsilcisine yazılı olarak bildirilir.

(2) Kurul veyaişverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gereklitedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktankaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğerhakları saklıdır.

(3) Çalışanlarciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usuleuymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenengüvenli yere gider. Çalışanların bu hareketlerinden dolayı haklarıkısıtlanamaz.


11654

 

 

(4) İşsözleşmesiyle çalışanlar, talep etmelerine rağmen gerekli tedbirlerinalınmadığı durumlarda, tabi oldukları kanun hükümlerine göre iş sözleşmelerinifeshedebilir. Toplu sözleşme veya toplu iş sözleşmesi ile çalışan kamupersoneli, bu maddeye göre çalışmadığı dönemde fiilen çalışmış sayılır.

(5) Bu Kanunun25 inci maddesine göre işyerinde işin durdurulması hâlinde, bu madde hükümleriuygulanmaz.

İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi

MADDE 14 – (1) İşveren;

a) Bütün işkazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleriyaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler.

b) İşyerindemeydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da işekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanınızarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar ile ilgiliraporları düzenler.

(2) İşveren,aşağıdaki hallerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimdebulunur:

a) İşkazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.

b) Sağlıkhizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslekhastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde.

(3) İşyerihekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslek hastalığı ön tanısı koyduklarıvakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık hizmetisunucularına sevk eder.

(4) Sağlıkhizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilensağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları engeç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir.

(5) Bumaddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının uygungörüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.

Sağlık gözetimi

MADDE 15 – (1) İşveren;

a)Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkatealarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar.

b) Aşağıdakihallerde çalışanların sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak zorundadır:

1) İşegirişlerinde.

2) İşdeğişikliğinde.

3) İş kazası,meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarındansonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde.

4) İşin devamısüresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göreBakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla.


11655

 

(2) Tehlikelive çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygunolduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz. (1)

(3) (Değişik birinci cümle: 10/9/2014-6552/17md.) Bu Kanun kapsamında alınması gereken sağlık raporları işyeri hekiminden alınır.50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli işyerleri için ise kamu hizmetsunucuları veya aile hekimlerinden de alınabilir. Raporlaraitirazlar Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen hakem hastanelere yapılır,verilen kararlar kesindir. (2)

(4) Sağlıkgözetiminden doğan maliyet ve bu gözetimden kaynaklı her türlü ek maliyetişverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz.

(5) Sağlıkmuayenesi yaptırılan çalışanın özel hayatı ve itibarının korunması açısındansağlık bilgileri gizli tutulur.

Çalışanların bilgilendirilmesi

MADDE 16 – (1) İşyerinde iş sağlığı vegüvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilmesi amacıyla işveren, çalışanları veçalışan temsilcilerini işyerinin özelliklerini de dikkate alarak aşağıdakikonularda bilgilendirir:

a) İşyerindekarşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler.

b) Kendileriile ilgili yasal hak ve sorumluluklar.

c) İlk yardım,olağan dışı durumlar, afetler ve yangınla mücadele ve tahliye işleri konusundagörevlendirilen kişiler.

(2) İşveren;

a) 12 ncimaddede belirtilen ciddi ve yakın tehlikeye maruz kalan veya kalma riski olanbütün çalışanları, tehlikeler ile bunlardan doğan risklere karşı alınmış vealınacak tedbirler hakkında derhal bilgilendirir.

b) Başkaişyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanların birinci fıkradabelirtilen bilgileri almalarını sağlamak üzere, söz konusu çalışanlarınişverenlerine gerekli bilgileri verir.

c) Riskdeğerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili koruyucu ve önleyicitedbirler, ölçüm, analiz, teknik kontrol, kayıtlar, raporlar ve teftişten eldeedilen bilgilere, destek elemanları ile çalışan temsilcilerinin ulaşmasınısağlar.

Çalışanların eğitimi

MADDE 17 – (1) İşveren, çalışanların iş sağlığıve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadanönce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlindeveya yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir. Eğitimler, değişen ve ortayaçıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarlatekrarlanır.

(2) Çalışantemsilcileri özel olarak eğitilir.

(3) Meslekieğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alanişlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenlerçalıştırılamaz.

(4) İş kazasıgeçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe başlamadan önce, sözkonusu kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenliçalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir. Ayrıca, herhangi birsebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadanönce bilgi yenileme eğitimi verilir.

 

––––––––––––––––

(1) 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 17 ncimaddesiyle, bu fıkrada yer alan “işyerlerinde” ibaresi “işlerde” şeklindedeğiştirilmiştir.

(2) 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 85inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “10’dan az”ibaresi “50’den az” şeklinde değiştirilmiştir.


11656

 

 

(5) Tehlikelive çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; yapılacak işlerdekarşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi vetalimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başkaişyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar işe başlatılamaz.

(6) Geçici işilişkisi kurulan işveren, iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışanagerekli eğitimin verilmesini sağlar.

(7) Bu maddekapsamında verilecek eğitimin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz. Eğitimlerdegeçen süre çalışma süresinden sayılır. Eğitim sürelerinin haftalık çalışmasüresinin üzerinde olması hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veyafazla çalışma olarak değerlendirilir.

Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımlarınınsağlanması

MADDE 18 – (1) İşveren, görüş alma ve katılımınsağlanması konusunda, çalışanlara veya iki ve daha fazla çalışan temsilcisininbulunduğu işyerlerinde varsa işyeri yetkili sendika temsilcilerine yoksaçalışan temsilcilerine aşağıdaki imkânları sağlar:

a) İş sağlığıve güvenliği ile ilgili konularda görüşlerinin alınması, teklif getirmehakkının tanınması ve bu konulardaki görüşmelerde yer alma ve katılımlarınınsağlanması.

b) Yeniteknolojilerin uygulanması, seçilecek iş ekipmanı, çalışma ortamı veşartlarının çalışanların sağlık ve güvenliğine etkisi konularında görüşlerininalınması.

(2) İşveren,destek elemanları ile çalışan temsilcilerinin aşağıdaki konularda öncedengörüşlerinin alınmasını sağlar:

a) İşyerindengörevlendirilecek veya işyeri dışından hizmet alınacak işyeri hekimi, işgüvenliği uzmanı ve diğer personel ile ilk yardım, yangınla mücadele ve tahliyeişleri için kişilerin görevlendirilmesi.

b) Riskdeğerlendirmesi yapılarak, alınması gereken koruyucu ve önleyici tedbirlerin vekullanılması gereken koruyucu donanım ve ekipmanın belirlenmesi.

c) Sağlık vegüvenlik risklerinin önlenmesi ve koruyucu hizmetlerin yürütülmesi.

ç)Çalışanların bilgilendirilmesi.

d) Çalışanlaraverilecek eğitimin planlanması.

(3)Çalışanların veya çalışan temsilcilerinin, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğiiçin alınan önlemlerin yetersiz olduğu durumlarda veya teftiş sırasında,yetkili makama başvurmalarından dolayı hakları kısıtlanamaz.

Çalışanların yükümlülükleri

MADDE 19 – (1) Çalışanlar, iş sağlığı vegüvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatlarıdoğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenendiğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.

(2)Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusundayükümlülükleri şunlardır:

a) İşyerindekimakine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretimaraçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarınıdoğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.


11657

 

 

b) Kendilerinesağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.

c) İşyerindekimakine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönündenciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bireksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.

ç) Teftişeyetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuataaykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

d) Kendi görevalanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışantemsilcisi ile iş birliği yapmak.

Çalışan temsilcisi

MADDE 20 – (1) İşveren; işyerinin değişikbölümlerindeki riskler ve çalışan sayılarını göz önünde bulundurarak dengelidağılıma özen göstermek kaydıyla, çalışanlar arasında yapılacak seçim veyaseçimle belirlenemediği durumda atama yoluyla, aşağıda belirtilen sayılardaçalışan temsilcisini görevlendirir:

a) İki ileelli arasında çalışanı bulunan işyerlerinde bir.

b) Ellibir ileyüz arasında çalışanı bulunan işyerlerinde iki.

c) Yüzbir ilebeşyüz arasında çalışanı bulunan işyerlerinde üç.

ç) Beşyüzbirile bin arasında çalışanı bulunan işyerlerinde dört.

d) Binbir ileikibin arasında çalışanı bulunan işyerlerinde beş.

e) İkibinbirve üzeri çalışanı bulunan işyerlerinde altı.

(2) Birdenfazla çalışan temsilcisinin bulunması durumunda baş temsilci, çalışantemsilcileri arasında yapılacak seçimle belirlenir.

(3) Çalışantemsilcileri, tehlike kaynağının yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklananriskin azaltılması için, işverene öneride bulunma ve işverenden gereklitedbirlerin alınmasını isteme hakkına sahiptir.

(4)Görevlerini yürütmeleri nedeniyle, çalışan temsilcileri ve destek elemanlarınınhakları kısıtlanamaz ve görevlerini yerine getirebilmeleri için işverentarafından gerekli imkânlar sağlanır.

(5) İşyerindeyetkili sendika bulunması hâlinde, işyeri sendika temsilcileri çalışantemsilcisi olarak da görev yapar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Konsey, Kurulve Koordinasyon

Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi

MADDE 21 – (1) Ülke genelinde iş sağlığı vegüvenliği ile ilgili politika ve stratejilerin belirlenmesi için tavsiyelerdebulunmak üzere Konsey kurulmuştur.

(2) Konsey,Bakanlık Müsteşarının başkanlığında aşağıda belirtilen üyelerden oluşur:

a) Bakanlık İşSağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, Çalışma Genel Müdürü, İş Teftiş KuruluBaşkanı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından bir genel müdür.

b) Bilim,Sanayi ve Teknoloji, Çevre ve Şehircilik, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Gıda,Tarım ve Hayvancılık, Kalkınma, Millî Eğitim ile Sağlık bakanlıklarından ilgilibirer genel müdür.


11658

 

 

c)Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından bir yürütme kurulu üyesi, Devlet PersonelBaşkanlığından bir başkan yardımcısı.

ç) İşveren,işçi ve kamu görevlileri sendikaları üst kuruluşlarının en fazla üyeye sahipilk üçünden, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden, Türkiye Esnaf veSanatkârları Konfederasyonundan, Türk Tabipleri Birliğinden, Türk Mühendis veMimar Odaları Birliğinden ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden konuyla ilgiliveya görevli birer yönetim kurulu üyesi.

d) İhtiyaç duyulmasıhâlinde İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün teklifi ve Konseyin kararı ilebelirlenen, iş sağlığı ve güvenliği konusunda faaliyet gösteren kurum veyakuruluşlardan en fazla iki temsilci.

(3) İkincifıkranın (d) bendi kapsamında belirlenen Konsey üyeleri, iki yıl için seçilirve üst üste iki olağan toplantıya katılmaz ise ilgili kurum veya kuruluşunüyeliği sona erer.

(4) Konseyinsekretaryası, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünce yürütülür.

(5) Konsey,toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliğihâlinde başkanın oyu kararı belirler. Çekimser oy kullanılamaz.

(6) Konseyyılda iki defa olağan toplanır. Başkanın veya üyelerin üçte birinin teklifi ileolağanüstü olarak da toplanabilir.

(7) Konseyinçalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenir.

İş sağlığı ve güvenliği kurulu

MADDE 22 – (1) Elli ve daha fazla çalışanınbulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerindeişveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kuruloluşturur. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kurul kararlarınıuygular.

(2) Altı aydanfazla süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde;

a) Asılişveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise,faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği vekoordinasyon asıl işverence sağlanır.

b) Asılişveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen altişveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.

c) İşyerindekurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula işbirliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.

ç) Kuruloluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan sayısıelliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl işverenve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur.

(3) Aynıçalışma alanında birden fazla işverenin bulunması ve bu işverenlerce birdenfazla kurulun oluşturulması hâlinde işverenler, birbirlerinin çalışmalarınıetkileyebilecek kurul kararları hakkında diğer işverenleri bilgilendirir.

İş sağlığı ve güvenliğinin koordinasyonu

MADDE 23 – (1) Aynı çalışma alanını birden fazlaişverenin paylaşması durumunda işverenler; iş hijyeni ile iş sağlığı vegüvenliği önlemlerinin uygulanmasında iş birliği yapar, yapılan işin yapısı gözönüne alınarak mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasıçalışmalarını koordinasyon içinde yapar, birbirlerini ve çalışan temsilcilerinibu riskler konusunda bilgilendirir.


11659

 

(2) Birdenfazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veyasiteleri gibi yerlerde, iş sağlığı ve güvenliği konusundaki koordinasyonyönetim tarafından sağlanır. Yönetim, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğiyönünden diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler hususunda gerekli tedbirlerialmaları için işverenleri uyarır. Bu uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığabildirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Teftiş veİdari Yaptırımlar

Teftiş, inceleme, araştırma, müfettişin yetki,yükümlülük ve sorumluluğu

MADDE 24 – (1) Bu Kanun hükümlerininuygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftişyapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yapılır. Bu Kanun kapsamında yapılacakteftiş ve incelemelerde, 4857 sayılı Kanunun 92, 93, 96, 97 ve 107 ncimaddeleri uygulanır.

(2) Bakanlık,işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında ölçüm, inceleme ve araştırmayapmaya, bu amaçla numune almaya ve eğitim kurumları ile ortak sağlık vegüvenlik birimlerinde kontrol ve denetim yapmaya yetkilidir. Bu konulardayetkilendirilenler mümkün olduğu kadar işi aksatmamak, işverenin ve işyerininmeslek sırları ile gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutmaklayükümlüdür. Kontrol ve denetimin usul ve esasları Bakanlıkça düzenlenir.

(3) Askeriişyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin denetimve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler, Millî Savunma Bakanlığı veBakanlıkça birlikte hazırlanacak yönetmeliğe göre yürütülür.

İşin durdurulması

MADDE 25 – (1) İşyerindeki bina ve eklentilerde,çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayatitehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar,hayati tehlikenin niteliği ve bu tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceğialan ile çalışanlar dikkate alınarak, işyerinin bir bölümünde veya tamamında işdurdurulur. Ayrıca çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleriile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyelkazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olmasıdurumunda iş durdurulur.

(2) İş sağlığıve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan heyet, işsağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerinegerekli incelemeleri yaparak, tespit tarihinden itibaren iki gün içerisindeişin durdurulmasına karar verebilir. Ancak tespit edilen hususun acilmüdahaleyi gerektirmesi hâlinde; tespiti yapan iş müfettişi, heyet tarafındankarar alınıncaya kadar geçerli olmak kaydıyla işi durdurur.

(3) İşindurdurulması kararı, ilgili mülki idare amirine ve işyeri dosyasının bulunduğuÇalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne bir gün içinde gönderilir. İşin durdurulmasıkararı, mülki idare amiri tarafından kolluk kuvvetleri marifetiyle yirmidört saatiçinde yerine getirilir. Ancak, tespit edilen hususun acil müdahaleyigerektirmesi nedeniyle verilen işin durdurulması kararı, mülki idare amiritarafından kolluk kuvvetleri marifetiyle aynı gün yerine getirilir. (1)

 

––––––––––––––––

(1) 4/4/2015 tarihli ve 6645 sayılı Kanunun 2 ncimaddesiyle, bu fıkrada yer alan “mülki idareamiri tarafından” ibarelerinden sonra gelmek üzere “kolluk kuvvetlerimarifetiyle” ibareleri eklenmiştir.


11660

 

(4) İşveren,yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili işmahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işindurdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşürve altı iş günü içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir.

(5) İşvereninişin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarakbildirmesi hâlinde, en geç yedi gün içinde işyerinde inceleme yapılarakişverenin talebi sonuçlandırılır.

(6) İşveren,işin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemekle veyaücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka biriş vermekle yükümlüdür.

(7) (Ek: 4/4/2015-6645/2 md.) Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve ihaleile alınan işlerde; teknolojik gelişme, iş gücü kapasitesinin artırılması,üretim metotlarında yenilik gibi bir kısım unsurlar sağlanmadan üretim ve/veyaimalat planlarına, iş programlarına aykırı hareket edilerek üretim zorlamasınedeniyle hayati tehlike oluşturacak şekilde çalışma biçimleri, işin durdurulmasebebi sayılır.

(8) (Ek: 4/4/2015-6645/2 md.) İşyerindedurdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine üçyıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

Ölümlü işkazası sebebiyle kamu ihalesinden yasaklama

MADDE 25/A – (Ek: 4/4/2015-6645/3 md.)

Ölümlü işkazası meydana gelen maden işyerlerinde kusuru yargı kararı ile tespit edilenişveren, mahkeme tarafından iki yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan 5/1/2002tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 26 ncı maddesininikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanır. Kararın bir örneğiişverenin siciline işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna gönderilir ve Kurumuninternet sayfasında ilan edilir.

İdari para cezaları ve uygulanması

MADDE 26 – (1) Bu Kanunun;

a) 4 üncümaddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yükümlülükleriyerine getirmeyen işverene her bir yükümlülük için ayrı ayrı ikibin TürkLirası,

b) 6 ncımaddesinin birinci fıkrası gereğince belirlenen nitelikte iş güvenliği uzmanıveya işyeri hekimi görevlendirmeyen işverene görevlendirmediği her bir kişiiçin beşbin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar,diğer sağlık personeli görevlendirmeyen işverene ikibinbeşyüz Türk Lirası,aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar, aynı fıkranın (b), (c) ve (d)bentlerinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir ihlaliçin ayrı ayrı binbeşyüz Türk Lirası, (ç) bendine aykırı hareket eden işvereneyerine getirilmeyen her bir tedbir için ayrı ayrı bin Türk Lirası,

c) 8 incimaddesinin birinci ve altıncı fıkralarına aykırı hareket eden işverene her birihlal için ayrı ayrı binbeşyüz Türk Lirası,

ç) 10 uncumaddesinin birinci fıkrasına göre risk değerlendirmesi yapmayan veyayaptırmayan işverene üçbin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay içindörtbinbeşyüz Türk Lirası, dördüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerinegetirmeyen işverene binbeşyüz Türk Lirası,


11660-1

 

d) 11 ve 12nci maddeleri hükümlerine aykırı hareket eden işverene, uyulmayan her biryükümlülük için bin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynımiktar,

e) 14 üncümaddesinin birinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işvereneher bir yükümlülük için ayrı ayrı binbeşyüz Türk Lirası, ikinci fıkrasındabelirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene ikibin Türk Lirası,dördüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen sağlık hizmetisunucuları veya yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına ikibin Türk Lirası,

f) 15 incimaddesinin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerinegetirmeyen işverene, sağlık gözetimine tabi tutulmayan veya sağlık raporualınmayan her çalışan için bin Türk Lirası,

g) 16 ncımaddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene,bilgilendirilmeyen her bir çalışan için bin Türk Lirası,

ğ) (Değişik: 4/4/2015-6645/4 md.) 17 ncimaddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, her biraykırılık için çalışan başına ayrı ayrı beşyüz Türk Lirası,

h) 18 incimaddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, her biraykırılık için ayrı ayrı bin Türk Lirası,

ı) 20 ncimaddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerinegetirmeyen işverene bin Türk Lirası, üçüncü fıkrasında belirtilenyükümlülükleri yerine getirmeyen işverene binbeşyüz Türk Lirası,

i) 22 ncimaddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her biraykırılık için ayrı ayrı ikibin Türk Lirası,

j) 23 üncümaddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bildirim yükümlülüklerini yerinegetirmeyen yönetimlere beşbin Türk Lirası,

k) 24 üncümaddesinin ikinci fıkrasında belirtilen iş sağlığı ve güvenliği ile ilgilikonularda ölçüm, inceleme ve araştırma yapılmasına, numune alınmasına veyaeğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin kontrol vedenetiminin yapılmasına engel olan işverene beşbin Türk Lirası,

1) (Değişik: 4/4/2015-6645/4 md.) 25 incimaddesinin altıncı fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenişverene ihlale uğrayan her bir çalışan için bin Türk Lirası, aykırılığın devamettiği her ay için aynı miktar,

m) 29 uncumaddesinde belirtilen; büyük kaza önleme politika belgesi hazırlamayan işvereneellibin Türk Lirası, güvenlik raporunu hazırlayıp Bakanlığın değerlendirmesinesunmadan işyerini faaliyete geçiren, işletilmesine Bakanlıkça izin verilmeyenişyerini açan veya durdurulan işyerinde faaliyete devam eden işverene seksenbinTürk Lirası,

n) 30 uncumaddesinde öngörülen yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri yerinegetirmeyen işverene, uyulmayan her hüküm için tespit edildiği tarihten itibarenaylık olarak bin Türk Lirası,

o) (Ek:4/4/2015-6645/4 md.) Çalışanlarına, standartlara uygun ve CE işaretlikişisel koruyucu donanım temin etmeyen işverenlere çalışan başına beşyüz TürkLirası,

ö) (Ek: 4/4/2015-6645/4 md.) Yer altımaden işletmelerinde çalışanların bulundukları yeri ve giriş çıkışlarınıgösteren takip sistemini kurmayan işverenlere çalışan başına beşyüz TürkLirası,

idari paracezası verilir.


11661

 

(2) (Değişik: 4/4/2015-6645/4 md.) Bu Kanundabelirtilen idari para cezaları, 14 üncü maddede belirtilen bildirimyükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları hariçgerekçesi belirtilmek suretiyle Çalışma ve İş Kurumu il müdürünce verilir. 14üncü maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler içinuygulanan idari para cezaları hariç tahsil edilen idari para cezaları genelbütçeye gelir kaydedilir. 14 üncü maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünüyerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları ise doğrudan SosyalGüvenlik Kurumunca verilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca verilen idari paracezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesi hükümleriuygulanır. Verilen diğer idari para cezaları tebliğinden itibaren otuz güniçinde ödenir. İdari para cezaları tüzel kişiliği bulunmayan kamu kurum vekuruluşları adına da düzenlenebilir.

(3) (Ek:4/4/2015-6645/4 md.) Bu maddede belirtilen idari para cezaları;

a) Ondan az çalışanı bulunanişyerlerinden;

1) Az tehlikeli sınıfta yer alanlariçin aynı miktarda,

2) Tehlikeli sınıfta yer alanlariçin yüzde yirmi beş oranında artırılarak,

3) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlariçin yüzde elli oranında artırılarak,

b) On ila kırk dokuz çalışanıbulunan işyerlerinden;

1) Az tehlikeli sınıfta yer alanlariçin aynı miktarda,

2) Tehlikeli sınıfta yer alanlariçin yüzde elli oranında artırılarak,

3) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlariçin yüzde yüz oranında artırılarak,

c) Elli ve daha fazla çalışanıbulunan işyerlerinden;

1) Az tehlikeli sınıfta yer alanlariçin yüzde elli oranında artırılarak,

2) Tehlikeli sınıfta yer alanlariçin yüzde yüz oranında artırılarak,

3) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlariçin yüzde iki yüz oranında artırılarak,

uygulanır.

(4) (Ek:4/4/2015-6645/4 md.) İşin durdurulması hâlinde, durdurmaya sebep olanfiilden dolayı ilgili idari para cezası uygulanmaz.

(5) (Ek:4/4/2015-6645/4 md.) Çalışan sayısıyla çarpılarak verilen idari paracezalarında üçüncü fıkra hükümleri uygulanmaz.

(6) (Ek: 4/4/2015-6645/4 md.) 14 üncümaddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için uygulananidari para cezaları hariç olmak üzere bu Kanuna göre tahsil edilen idari paracezaları, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve araştırma-geliştirmeprojelerine ilişkin harcamalarda kullanılır. Bu amaçla ihtiyaç duyulan ödenek,Bakanlık bütçesinde öngörülür. Söz konusu ödeneğin kullanılmasına ilişkin usulve esaslar, Bakanlık ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir.

Hüküm bulunmayan haller ve muafiyet

MADDE 27 – (1) Çalışanların tabi oldukları kanunhükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4857sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

(2) Bu Kanunagöre düzenlenen kağıtlar damga vergisinden, işlemler harçtan müstesnadır.

(3) Bakanlık,bu Kanuna göre yapılacak iş ve işlemlere ait her türlü belge veya bilgiyi,elektronik ve benzeri ortamlar üzerinden isteyebilir, arşivleyebilir, buortamlar üzerinden onay, yetki, bilgi ve belge verebilir.


11662

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli veGeçici Hükümler

Bağımlılık yapan maddeleri kullanma yasağı

MADDE 28 – (1) İşyerine, sarhoş veya uyuşturucumadde almış olarak gelmek ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturucu madde kullanmakyasaktır.

(2) İşveren;işyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda vehangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisine sahiptir.

(3) Aşağıdakiçalışanlar için alkollü içki kullanma yasağı uygulanmaz:

a) Alkollüiçki yapılan işyerlerinde çalışan ve işin gereği olarak üretileni denetlemeklegörevlendirilenler.

b) Kapalıkaplarda veya açık olarak alkollü içki satılan veya içilen işyerlerinde işingereği alkollü içki içmek zorunda olanlar.

c) İşininniteliği gereği müşterilerle birlikte alkollü içki içmek zorunda olanlar.

Güvenlik raporu veya büyük kaza önleme politikabelgesi

MADDE 29 – (1) İşletmeye başlanmadan önce, büyükendüstriyel kaza oluşabilecek işyerleri için, işyerlerinin büyüklüğüne görebüyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu işveren tarafındanhazırlanır.

(2) Güvenlikraporu hazırlama yükümlülüğü bulunan işveren, hazırladıkları güvenlikraporlarının içerik ve yeterlilikleri Bakanlıkça incelenmesini müteakipişyerlerini işletmeye açabilir.

İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitliyönetmelikler

MADDE 30 – (1) Aşağıdaki konular ile bunlarailişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:

a) İlgilibakanlıkların görüşü alınarak, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması,sürdürülmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi amacıyla; işyeri bina veeklentileri, iş ekipmanı, işin her safhasında kullanılan ve ortaya çıkanmaddeler, çalışma ortam ve şartları, özel risk taşıyan iş ekipmanı ve işler ileişyerleri, özel politika gerektiren grupların çalıştırılması, işin özelliğinegöre gece çalışmaları ve postalar hâlinde çalışmalar, sağlık kurallarıbakımından daha az çalışılması gereken işler, gebe ve emziren kadınlarınçalışma şartları, emzirme odaları ve çocuk bakım yurtlarının kurulması veyadışarıdan hizmet alınması ve benzeri özel düzenleme gerektirebilecek konular vebunlara bağlı bildirim ve izinler ile bu Kanunun uygulanmasına yönelik diğerhususlar.

b) İş sağlığıve güvenliği hizmetleri ile ilgili olarak;

1) Çalışan sayısıve tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak hangi işyerlerinde işyeri sağlık vegüvenlik biriminin kurulacağı, bu birimlerin fiziki şartları ile birimlerdebulundurulacak donanım.

2) İşyerisağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev alacakişyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin nitelikleri,işe alınmaları, görevlendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları,görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin yeraldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak asgari çalışma süreleri,işyerlerindeki tehlikeli hususları nasıl bildirecekleri, sahip olduklarıbelgelere göre hangi işyerlerinde görev alabilecekleri.


11663

 

3) İş sağlığıve güvenliği hizmeti sunacak kişi, kurum ve kuruluşların; görev, yetki veyükümlülükleri, belgelendirilmeleri ve yetkilendirilmeleri ile sunulacakhizmetler kapsamında yer alan sağlık gözetimi ve sağlık raporları, kuruluşlarınfiziki şartları ile kuruluşlarda bulundurulacak personel ve donanım.

4) İş sağlığıve güvenliği hizmeti sunan kişi, kurum ve kuruluşlardan işyeri tehlike sınıfıve çalışan sayısına göre; hangi şartlarda hizmet alınacağı, görevlendirilecekveya istihdam edilecek kişilerin sayısı, işyerinde verilecek hizmet süresi vebelirlenen görevleri hangi hallerde işverenin kendisinin üstlenebileceği.

5) İşyerihekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin eğitimleri vebelgelendirilmeleri, unvanlarına göre kimlerin hangi sınıf belgealabilecekleri, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelieğitimi verecek kurumların belgelendirilmeleri, yetkilendirilmeleri ile eğitimprogramlarının ve bu programlarda görev alacak eğiticilerin niteliklerininbelirlenmesi ve belgelendirilmeleri, eğitimlerin sonunda yapılacak sınavlar ve düzenlenecekbelgeler.

6) (Ek: 10/9/2014-6552/18 md.) 50’den azçalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerinde iş sağlığı vegüvenliği hizmetlerinin üstlenilmesine ilişkin eğitim programları, eğitiminsüresi ve eğiticilerin nitelikleri ile görevlendirmeye ilişkin hususlar. (1)

c) Riskdeğerlendirmesi ile ilgili olarak; risk değerlendirmesinin hangi işyerlerindene şekilde yapılacağı, değerlendirme yapacak kişi ve kuruluşlarınniteliklerinin belirlenmesi, gerekli izinlerin verilmesi ve izinlerin iptaledilmesi.

ç) SağlıkBakanlığının görüşü alınarak, işverenlerin işyerlerinde bu Kanun kapsamındayapmakla yükümlü oldukları kişisel maruziyete ve çalışma ortamına yönelikgerekli kontrol, inceleme ve araştırmalar ile fiziksel, kimyasal ve biyolojik etmenlerleilgili ölçüm ve laboratuvar analizlerinin usul ve esasları ile bu ölçüm veanalizleri yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi, gerekliyetkilerin verilmesi ve verilen yetkilerin iptali ile yetkilendirme vebelgelendirme bedelleri.

d) Yapılanişin niteliği, çalışan sayısı, işyerinin büyüklüğü, kullanılan, depolanan veüretilen maddeler, iş ekipmanı ve işyerinin konumu gibi hususlar dikkatealınarak acil durum planlarının hazırlanması, önleme, koruma, tahliye, ilkyardım ve benzeri konular ile bu konularda görevlendirilecek kişiler.

e) Çalışanlarave temsilcilerine verilecek eğitimler, bu eğitimlerin belgelendirilmesi, işsağlığı ve güvenliği eğitimi verecek kişi ve kuruluşlarda aranacak niteliklerile mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan işler.

f) Kurulunoluşumu, görev ve yetkileri, çalışma usul ve esasları, birden çok kurulbulunması hâlinde bu kurullar arasındaki koordinasyon ve iş birliği.

g) (Değişik: 4/4/2015-6645/5 md.) İşyerlerindeişin durdurulması, hangi işlerde risk değerlendirmesi yapılmamış olmasıdurumunda işin durdurulacağı, durdurma sebeplerini gidermek için mühürleringeçici olarak kaldırılması, yeniden çalışmaya izin verilme şartları, çoktehlikeli işler sınıfında yer alan başta maden ve yapı olmak üzere işyerlerindeacil durdurmayı gerektiren hususlar, acil hâllerde işin durdurulmasına kararverilinceye kadar geçecek sürede alınacak tedbirlerin uygulanması.

 

––––––––––––––––

(1) 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 85inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “10’dan az”ibaresi “50’den az” şeklinde değiştirilmiştir.


11664

 

ğ) (Değişik: 28/11/2017-7061/103 md.)  Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Afet ve AcilDurum Yönetimi Başkanlığı ile müştereken, büyük endüstriyel kazaların önlenmesive etkilerinin azaltılması için alınacak tedbirler, büyük endüstriyel kazaoluşabilecek işyerlerinin belirlenmesi ve sınıflandırılması, yeni kurulacakveya halen faaliyette bulunan işyerleri için büyük kaza önleme politika belgesiveya güvenlik raporunun hazırlanması, incelenmesi, güvenlik raporu olmamasıdurumunda işin durdurulması veya işin devamına izin verilmesi ve büyükendüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılmasına ilişkin diğerhususlar.

 (2) Birinci fıkranın (b) bendine göre işyerihekimi ve diğer sağlık personeline dair çıkarılan yönetmelikte yer alan işyerihekimi ve diğer sağlık personelinin eğitim programları, çalışma süreleri, görevve yetkilerine ilişkin hususlarda Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınır.

(3) (Ek: 4/4/2015-6645/5 md.) Madenişyerlerinin hangilerinde sığınma odalarının kurulabileceği ve bu odalarınteknik özelliklerine dair usul ve esaslar Bakanlıkça bir yıl içinde çıkarılacakyönetmelikle düzenlenir. Bu teknik özellikler, ulusal ve uluslararasıstandartlara uygun olarak belirlenir.

Belgelendirme, ihtar ve iptaller

MADDE 31 – (1) İş sağlığı ve güvenliği hizmetisunan, ölçüm ve analizleri yapan kişi, kurum, kuruluşlar ve eğitim kurumlarıile ilgili olarak yetkilendirme ve belgelendirme bedelleri, bu kişi vekurumlara getirilen kuralların ihlali hâlinde hafif, orta ve ağır ihtar olarakkayda alınması ile yetki belgelerinin geçerliliğinin doğrudan veya ihtarpuanları esas alınarak askıya alınması ve iptaline dair usul ve esaslarBakanlıkça belirlenir.

Değiştirilen hükümler

MADDE 32 – 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İşKanununun;

a) 7 ncimaddesinin birinci fıkrasının son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.“Geçici iş ilişkisi kurulan işveren işçiye talimat verme hakkına sahiptir.”

b) 25 incimaddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinin (d) alt bendinde yer alan“veya 84 üncü maddeye aykırı hareket etmesi” ibaresi “, işyerine sarhoş yahutuyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması”şeklinde değiştirilmiştir.

c) 71 incimaddesinin üçüncü fıkrasında geçen “hafif işler” ibaresinden sonra gelmek üzere“, onaltı yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangiçeşit işlerde çalıştırılabilecekleri” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 33 – 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı GenelKadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelinÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ait bölümünde yer alan “Baş İşMüfettişi” unvanlı kadrolar “İş Başmüfettişi” olarak değiştirilmiştir.

MADDE 34 – Ekli (I), (II) ve (III) sayılılistelerde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına aitbölümüne eklenmiş, ekli (IV) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Çalışma veSosyal Güvenlik Bakanlığına ait bölümünden çıkarılmıştır.(1)

 

––––––––––––––––

(1) Bumaddede yer alan kadrolar için 30/6/2012 tarihli ve 28339 sayılı resmi Gazeteyebakınız.


11665

 

MADDE 35 – 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı DevletMemurları Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.

MADDE 36 – 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma veSosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunla ilgili olupyerine işlenmiştir.  

Yürürlükten kaldırılan hükümler

MADDE 37 – 4857 sayılı Kanunun aşağıdakihükümleri yürürlükten kaldırılmıştır:

a) 2 ncimaddesinin dördüncü fıkrası.

b) 63 üncümaddesinin dördüncü fıkrası.

c) 69 uncumaddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları.

ç) 77, 78, 79,80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 95, 105 ve geçici 2 nci maddeler.

4857 sayılıKanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan “İş sağlığıve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere” ifadesi ile 98 inci maddesininbirinci fıkrasında yer alan “85 inci madde kapsamındaki işyerlerinde iseçalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası,” ifadesi metindençıkartılmıştır.

Atıflar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Diğer mevzuatta iş sağlığı vegüvenliği ile ilgili olarak 4857 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanunayapılmış sayılır.

Mevcut yönetmelikler

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 4857 sayılı Kanunun 77 nci, 78inci, 79 uncu, 80 inci, 81 inci ve 88 inci maddelerine göre yürürlüğe konulanyönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri, bu Kanunda öngörülenyönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar uygulanmaya devam olunur.

Sağlık raporları

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Çalışanlar için, 4857 sayılı Kanunve diğer mevzuat gereği daha önce alınmış bulunan periyodik sağlık raporlarısüresi bitinceye kadar geçerlidir.

İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü

GEÇİCİ MADDE 4 – (1) (Değişik: 4/4/2015-6645/6 md.) Bu Kanunun 8 inci maddesindebelirtilen çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı belgeye sahipiş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, 1/1/2020 tarihine kadar (B)sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi; tehlikeli sınıftayer alan işyerlerinde ise (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanıgörevlendirme yükümlülüğü, 1/1/2019 tarihine kadar (C) sınıfı belgeye sahip işgüvenliği uzmanı görevlendirilmesi kaydıyla yerine getirilmiş sayılır. (1)

(2) (Ek: 12/7/2013-6495/55 md.) Bakanlık,usul ve esaslarını belirlemek kaydıyla, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahipolanlara, Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmiş olan prim gün sayısı ile sahipoldukları belge sınıfı gibi hususları dikkate alarak üst sınıflardaki işgüvenliği uzmanlığı belgesi alabilmeleri için fıkranın yürürlüğe girdiğitarihten itibaren bir yıl içinde kullanılmak şartıyla en fazla iki sınav hakkıverilmesine dair gerekli düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.

          (3)(Ek: 4/4/2015-6645/6 md.) İkincifıkraya göre iş güvenliği uzmanlığı belge yükseltme sınavlarında başarılı olupbelge almaya hak kazananların hakları saklıdır.

 

––––––––––––––––

(1) 18/1/2017 tarihli ve 6770 sayılı Kanunun 35inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “1/1/2017”ibaresi “1/1/2019” şeklinde ve “1/1/2018” ibaresi “1/1/2020” şeklindedeğiştirilmiştir.


11666

 

 

Mevcut sertifika ve belgeler ile ihtar puanları

GEÇİCİ MADDE 5 – (1) Bu Kanunun yayımı tarihinden önceBakanlıkça verilen işyeri hekimliği, iş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hemşiresisertifikası veya belgesi ile Türk Tabipleri Birliği tarafından verilen işyerihekimliği sertifikası sahiplerinden belgeleri geçersiz sayılanlar, mevcut belgeveya sertifikalarını bu Kanunun yayımından itibaren bir yıl içinde Bakanlıkçadüzenlenecek belge ile değiştirmeleri şartıyla bu Kanunla verilen bütün hak veyetkileri kullanabilirler. Aynı tarihten önce eğitim kurumlarınca verilenişyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitimlerini tamamlayanlardaneğitimleri geçersiz sayılanlar ilgili mevzuata göre sınava girmeye hakkazanırlar. Hak sahipliğinin tespitinde Bakanlık kayıtları esas alınır.

(2) Bu Kanununyayımı tarihinden önce haklarında kesinleşmiş yargı kararı bulunmayan eğitimkurumu ve ortak sağlık ve güvenlik birimlerine uygulanan ihtar puanları,kayıtlarda yer alan haliyle yeni yapılacak düzenlemeye aktarılır.

İşyeri hekimliği yapan kurum tabiplerine yapılan ücretödemeleri

GEÇİCİ MADDE 6 – (1) Kamu kurum ve kuruluşları ilemahalli idarelerde gerçekleştirilmiş olan işyeri hekimliği ücreti ödemelerinedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali yargılama ve takibatyapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır, bu ödemeler geriye tahsil vetazmin konusu edilemez.

GEÇİCİ MADDE 7 – (1) Bu Kanunun yayımı tarihinde Baş İşMüfettişi kadrolarında bulunanlar, hiçbir işleme gerek kalmaksızın İşBaşmüfettişi kadrolarına atanmış sayılır.

GEÇİCİ MADDE 8 – (1) Bu Kanunun yayımlandığı tarihte İşSağlığı ve Güvenliği Merkez Müdürlüğünde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği EnstitüMüdürü ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Enstitü Müdür Yardımcısı unvanlıkadrolarda bulunanların görevleri, bu Kanunun yayımlandığı tarihte sona erer vebunlar en geç bir ay içinde derece ve kademelerine uygun diğer kadrolaraatanır. Bunlar, yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski kadrolarına ait aylık,ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali haklarını almayadevam eder. Söz konusu personelin atandıkları tarih itibarıyla eski kadrolarınailişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam vetazminatları, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgilimevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ve ek ders ücretihariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); yeniatandıkları kadrolara ilişkin olarak yapılan aylık, ek gösterge, her türlü zamve tazminatları, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin(ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ve ek dersücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı,herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadarayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları kadro unvanlarında isteğe bağlıolarak herhangi bir değişiklik olanlarla kendi istekleriyle başka kurumlaraatananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.

(2) Bu Kanunaekli listelerde ihdas edilen kadrolardan boş bulunan 20 İş Sağlığı ve GüvenliğiUzmanı, 100 İş Sağlığı ve Güvenliği Uzman Yardımcısı, 40 Memur, 40 VeriHazırlama ve Kontrol İşletmeni ve 10 Mühendis kadrosuna, 21/12/2011 tarihli ve6260 sayılı 2012 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanundaki sınırlamalara tabiolmadan 2012 yılı içinde atama yapılabilir.


11667/11682-1

 

 

GEÇİCİ MADDE 9 – (Ek: 4/4/2015-6645/7 md.)

(1) BuKanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ö) bendi, 1/1/2016tarihinden itibaren uygulanır.

GEÇİCİ MADDE 10-(Ek: 28/11/2017-7061/104 md.)

Bu Kanunun 30uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde halen faaliyette bulunanişletmelere getirilen güvenlik raporlarının hazırlanması yükümlülüğü 31/12/2018tarihine kadar tamamlanır.

Yürürlük (1)

MADDE 38 – (1) Bu Kanunun;

a) (Değişik: 12/7/2013-6495/56 md.) 6 ve 7 nci maddeleri;

1) 4857 sayılı İş Kanununun mülga 81 inci maddesi kapsamında çalışanlarhariç kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yeralan işyerleri için 1/7/2020 tarihinde, (1) (2)

2) 50’den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alanişyerleri için 1/1/2014 tarihinde,

3) Diğer işyerleri için yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra,

b) 9, 31, 33,34, 35, 36 ve 38 inci maddeleri ile geçici 4, geçici 5, geçici 6, geçici 7 vegeçici 8 inci maddeleri yayımı tarihinde,

c) Diğermaddeleri yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra,

yürürlüğegirer.

Yürütme

MADDE 39 – (1) Bu Kanun hükümlerini BakanlarKurulu yürütür.

 

––––––––––––––––

(1) 20/8/2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 71inci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı altbendinde yer alan “1/7/2016” ibaresi “1/7/2017” şeklinde değiştirilmiştir.

(2) 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 86 ncımaddesi ile bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1)numaralı alt bendinde yer alan “1/7/2017” ibaresi “1/7/2020” şeklindedeğiştirilmiştir.

 


MEVZUAT BÖLÜMÜNÜN KURALLARI:
Burada yer alan içerik sadece siz ziyaretçilerimize Yerel Yönetimler ile ilgili tüm mevzuata toplu olarak erişim sağlamak amacıyla derlenmiştir. Mevzuat bölümü güncel tutulmaya çalışılmaktadır. Ancak hukuki sorunların önemini dikkate alarak lütfen ayrıntılı ve güncel tüze için mevzuat.basbakanlik.gov.tr, www.yargitay.gov.tr veya www.danistay.gov.tr adreslerini ziyaret ediniz.

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmetidir.