Kamu alanı ile kamu tesis alanı kavramlarının farklı kavramlar olduğu, kamu alanının plandaki fonksiyonu değil mülkiyeti belirlediği, taşınmazın 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında kamusal alanda kalması nedeniyle, plandaki fonksiyonu bakımından 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli planlar arasında hiyerarşik anlamda değerlendirme yapılamayacağı, 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli planlar incelendiğinde 1. sınıf tarım arazisinin resmi kurum alanına ayrılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Altıncı Daire

Esas No : 2010/11339

Karar No : 2013/6483

 

 

Temyiz Eden (Davacı): Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davalı) : Dalaman Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …

İstemin Özeti : Muğla 1. İdare Mahkemesince verilen 18/05/2010

tarihli, E:2009/951, K:2010/1280 sayılı kararın davanın reddine ilişkin

kısmının, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması

istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Sedef Polat Türkdoğan

Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının

bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin

açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin

gereği görüşüldü:

Dava, Muğla İli, Dalaman İlçesi, Hürriyet Mahallesi, Akçatak Mevki,

… ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000

ölçekli uygulama imar planları ile 3194 sayılı Yasa`nın 18. maddesi uyarınca

tesis edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle açılmış; İdare

Mahkemesince, Danıştay Altıncı Dairesinin 27.02.2007 tarihli,

E:2004/6230, K:2007/1212 sayılı bozma kararına uyularak, mahallinde

yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu

ile dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli

nazım imar planının dayanağı 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planına, dava

konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının da dayanağı 1/5000 ölçekli

nazım imar planına uygun olduğu gerekçesiyle davanın imar planlarına

ilişkin kısmının reddine, 01.04.2008 tarihli, 176 sayılı belediye encümeni

kararı ile de dava konusu parselasyon işleminin idarece iptal edildiği için

parselasyon açısından davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer

olmadığına karar verilmiş, bu kararın davanın reddine ilişkin kısmı davacı

vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının, uyuşmazlığa konu parselin 1.

sınıf tarım arazisi olduğu, bu arazinin tarım dışı amaçla kullanılmasının

mümkün olmadığı iddiası ile 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının

iptali istemiyle bakılan davayı açtığı, mahkemece mahallinde yaptırılan

keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda

taşınmazın 1. sınıf tarım arazisi olduğunun belirtildiği, Mahkemece anılan

bilirkişi raporuna dayanılarak 25.12.2003 tarih, E:2001/1654, K:2003/1242

sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı

Dairesinin 27.02.2007 tarihli, E:2004/6230, K:2007/1212 sayılı kararı ile

davalı idarece temyiz dilekçesinde uyuşmazlığa konu taşınmazın 1/25.000

ölçekli çevre düzeni planında resmi kurum alanında kaldığı, bu hususun

araştırılarak ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmesi gerektiği

gerekçesiyle bozulduğu, Mahkemece yeniden mahallinde yaptırılan keşif

ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve İdare Mahkemesinin

kararına dayanak aldığı bilirkişi raporunda; uyuşmazlığa konu taşınmazın,

1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında kamu alanına ayrıldığı, bu haliyle

kamu alanları kullanımının resmi kurum alanı kapsamında

değerlendirilebileceği, uyuşmazlık konusu parselin, dava konusu 1/5000

ölçekli nazım imar planında da resmi kurum alanında, 1/1000 ölçekli

uygulama imar planında da belediye, halk eğitim merkezi, emniyet 

müdürlüğü, emniyet lojmanı, TCK, DSİ tesis ve lojmanı, sosyal kültürel

tesis, askerlik şubesi, kütüphane ile kısmen yol, otopark ve park alanında

kaldığı, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının 1/25.000 ölçekli

çevre düzeni planına, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının da 1/5000

ölçekli imar planına uygun olduğu yönünden görüş belirtildiği

anlaşılmaktadır.

Dava konusu imar planlarının onama tarihinde yürürlükte bulunan

ve 11.03.1989 tarihli, 20105 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan Tarım

Alanlarının Tarım Dışı Gaye ile Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin

7. maddesinde 1. sınıf tarım arazisinin tarım dışı maksatlarla

kullanılmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, "kamu alanı" kavramı, taşınmazın fonksiyonunu değil,

mülkiyetini belirleyen bir kavram olup, taşınmazın kamu mülkiyetinde

olduğunu ifade eder. Kamu alanı ile kamu tesis alanı (umumi bina) da

farklıdır. Kamu tesis alanı, kamu hizmeti için kullanılan resmi binalarla,

ibadet yerleri, özel eğitim, özel sağlık tesisleri, sinema, tiyatro, opera,

müze, kütüphane, konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino, düğün

salonu gibi eğlence yapıları, otel, özel yurt, işhanı, büro, pasaj, çarşı gibi

ticari yapılar, spor tesisleri, genel otopark ve buna benzeri umuma ait

binaları ifade eder.

Resmi kurum alanı ise, genel, katma ve özel bütçeli idareler ile il

özel idaresi ve belediye veya bu kurumlarca sermayesinin yarısından fazlası

karşılanan kurumlara, kanunla veya kanunun verdiği yetkiyle kurulmuş

kamu tüzel kişilerine ait bina ve tesislerin yapılabileceği alanı ifade eder.

Uyuşmazlığa konu taşınmaz 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında

kamusal alanda kalmakla birlikte kamusal alan kavramının, taşınmazların

fonksiyonunu değil mülkiyet durumunu belirlediği, bu kapsamda parselin

TİGEM‘in yeri olması nedeniyle anılan ifadenin yapılaşmayı belirlemediği,

mülkiyet durumunu gösterdiği, bu nedenle fonksiyon bakımından dava

konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile çevre düzeni planının arasında

hiyerarşik anlamda bir değerlendirme yapılması mümkün olmadığından,

dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının, nazım imar planı koşulları

dikkate alınarak kendi bütünlüğü içinde incelenmesi gerekmektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmazın 1. sınıf

tarım arazisi niteliğinde olması nedeniyle 1/5000 ölçekli nazım imar 

planında anılan taşınmaz için öngörülen resmi kurum alanı kullanımı

planlama ilkeleri ile bağdaşmamaktadır.

Belirtilen durum karşısında, planlamaya konu alanın niteliği dikkate

alınmadan ve 1. sınıf tarım arazilerinin başka bir amaç için kullanılmak

üzere planlanamayacağına ilişkin Yasa ve Yönetmelik hükümleri göz ardı

edilerek 1. sınıf tarım arazisi olan parselin, tarım dışı gaye ile kullanılmasını

öngören resmi kurum alanı olarak planlanmasına ilişkin dava konusu

1/5000 ölçekli nazım imar planında ve nazın imar planı esaslarına göre

çizilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planında planlama ilkelerine ve

hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planının

iptali gerektiğinden, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında

hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, Muğla 1. İdare Mahkemesince verilen

18/05/2010 tarihli, E:2009/951, K:2010/1280 sayılı kararın temyiz edilen

bölümünün bozulmasına, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine,

bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın

düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 07/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar

verildi.


YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmetidir.