Uyuşmazlığa konu taşınmazın tarım arazisi olduğu ve gerekli izinlerin alınmadan imara açıldığı, bu durumun açıkça kanuna aykırı olduğunun ileri sürülmesi karşısında; imar planının dava konusu edilmemiş olmasının, dava konusu parselasyon işleminin yargısal denetiminin yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Altıncı Daire

Esas No : 2012/7321

Karar No : 2013/6519

 

Temyiz Eden (Davacı): …

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davalı) : Isparta Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …

İstemin Özeti : Isparta İdare Mahkemesince verilen 31/07/2012

tarihli, E:2012/436, K:2012/857 sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu

ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SavunmanınÖzeti : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden

hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması

gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi : Mehmet Sıtkı Çelik

Düşüncesi : Bozma kararına uyularak verilen mahkeme kararının

onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin

açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin

gereği görüşüldü:

Dava; Isparta İli, Merkez İlçesi, Aliköy Köyü, İncirlidere Mevkii, …

parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunu`nun 18.

maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin 10.04.2007 günlü, 424

sayılı belediye encümeni kararının iptali istemiyle açılmış, İdare

Mahkemesince; Danıştay Altıncı Dairesinin 12.03.2012 günlü ve

E:2010/634, K:2012/967 sayılı bozma kararına uyularak, yerinde yaptırılan

keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyanın

birlikte değerlendirilmesinden, davacının 5108 sayılı parselinin uygulamaya

giren kısmının tek başına müstakil imar parseli oluşturamayacağı,

uygulamanın davacı parselini değer arttırıcı şekilde etkilediğinin

belirlendiği, şehir planlama teknikleri, şehircilik ilkeleri ve kamu yararı

yönünden bir irdeleme ve değerlendirme yapıldığında; imar uygulaması ile

imar planında umumi hizmetlere ayrılan yerlerin kamuya kazandırıldığı, bu

sebeple kamu yararının var olduğu, uygulama sahasındaki kadastro

parsellerinin konut yapılabilecek düzenli parsel haline getirilmesi ve

değerlerinin artması, böylece planlı kentleşmeye geçilmesi, henüz çarpık

yapılaşma başlamadan önce parselasyon işlemlerinin tamamlanması ve

bunun sonucunda da sosyal ve teknik alt yapı tesislerinin inşa edilmesi 

amaçlandığından yapılan uygulamanın parselasyon ilke ve esaslarına uygun

olduğunun anlaşıldığı bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık

bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı

vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Olayda uyuşmazlığa konu taşınmazın tarım arazisi olduğu ve gerekli

izinlerin alınmadan imara açıldığı ve bu durumun açıkça Kanun`a aykırı

olduğunun ileri sürülmesi karşısında; imar planının dava konusu edilmemiş

olmasının, dava konusu parselasyon işleminin yargısal denetiminin

yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı kuşkusuzdur.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu`nun 6.

maddesinde Toprak Koruma Kurulunun görevleri "Kurulun görevleri

aşağıda belirtilmiştir." cümlesinden sonra: "a) Arazi kullanılan tüm

faaliyetlerde, arazinin korunması, geliştirilmesi ve verimli kullanılmasına

yönelik inceleme, değerlendirme ve izleme yapmak, ortaya çıkan

olumsuzlukları belirlemek, toprak korumayı ve bununla ilgili sorunları

giderici önlemleri almak, geliştirmek, uygulanmasını sağlamak için görüş

oluşturmak, b) Arazi kullanımını gerektiren tüm girişimleri yönlendirmek

üzere, yerel plân veya projelerin uygulanması amacıyla takibini yapmak, c)

Toprak koruma önlemlerinin yerine getirilmesi sürecini yerel ölçekte

izlemek, değerlendirmek ve çözümleyici öneriler geliştirmek, hazırlanacak

toprak koruma ve arazi kullanım plânları doğrultusunda, yerel ölçekli yıllık

iş programları için görüş oluşturmak ve uygulamaya konulmasının takibini

yapmak, ç) Ülkesel, bölgesel veya yerel ölçekli yapılan plânlar arasındaki

uyumu denetlemek, d) Kanun`da yer alan konularla ilgili başvuruları almak

ve ilgililere aktarmak, e) Kanun`la verilen diğer görevleri yapmak" şeklinde

belirlenmiştir.

Aynı Kanunu`n "Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı" başlıklı 13.

maddesinde: "Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım

arazileri ile sulu tarım arazileri tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz.

Ancak, alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla; a)

Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar, b) Doğal afet sonrası ortaya çıkan

geçici yerleşim yeri ihtiyacı, c) Petrol ve doğal gaz arama ve işletme

faaliyetleri, ç) İlgili bakanlık tarafından kamu yararı kararı alınmış

madencilik faaliyetleri, d) Bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plân ve

yatırımlar, e) Kamu yararı gözetilerek yol altyapı ve üstyapısı faaliyetlerinde

bulunacak yatırımlar, f) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi 

üzerine 20/02/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca

yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımı ile ilgili yatırımları, g)

Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları; için bu arazilerin amaç dışı

kullanım taleplerine, toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile Bakanlık

tarafından izin verilebilir. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir.

Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile

sulu tarım arazileri dışında kalan tarım arazileri; toprak koruma projelerine

uyulması kaydı ile valilikler tarafından tarım dışı kullanımlara tahsis

edilebilir.

Tarım arazilerinin korunması ve amaç dışı kullanımına dair

uygulamaların usûl ve esasları tüzükle düzenlenir." kuralı yer almaktadır.

Yukarıda yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden;

mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım

arazilerinin Kanun`da sayılan istisnai durumlar dışında tarım dışı amaçlı

faaliyetlere ayrılmasına izin verilemeyeceği sonucuna varılmaktadır.

Olayda, Isparta Valiliği İl Tarım Müdürlüğü‘nün 05.02.2008 tarihli,

1418 sayılı yazısında, içinde uyuşmazlığa konu taşınmazın da bulunduğu

alanın mutlak tarım arazisi olduğu ve yapılaşmaya açılmasının uygun

görülmediğinin belirtildiği ve aksi yönde herhangi bir görüş veya tespitin de

dosyada yer almadığı görülmektedir. Bu durumda, İdare Mahkemesince,

yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle

uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, Isparta İdare Mahkemesince verilen

31/07/2012 tarihli, E:2012/436, K:2012/857 sayılı kararın bozulmasına,

dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini

izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık

olmak üzere, 07/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.


YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmetidir.