Sulama birliklerinin Sayıştay dış denetimine tabi olmadığından kesin ve yürütülebilir bir işlem olduğu, bu haliyle kişi borcunun 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 22. maddesi ve 5018 sayılı Kanun’un 71. maddesi uyarınca tahsil edilmesi gerektiği hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Sekizinci Daire

Esas No : 2010/5565

Karar No : 2013/7758

 

 

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : …

Vekili : Av. …, Av. …

Karşı Taraf (Davalı) : Yeşil Sahil Sulama Birliği

Vekili : Av. …

İstemin Özeti : Mersin 2. İdare Mahkemesinin 23/02/2010 gün ve

E:2009/1282, K:2010/164 sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu öne

sürülerek, 2577 sayılı Yasa`nın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek

bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Serpil KOÇYİĞİT ERDOĞAN

Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması

gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, Yeşil Sahil Sulama Birliği eski başkanı olan davacı tarafından,

adına çıkartılan 436.653,15.-TL kişi borcunun bir ay içinde ödenmesinin 

istenilmesine ilişkin 24.11.2009 tarih ve 211 sayılı işlemin iptali istemiyle

açılmıştır.

İdare Mahkemesince; 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri

Kanunu`nun 19. ve 22. maddeleri ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve

Kontrol Kanunu`nun "Kamu zararı" başlıklı 71. maddesinden ve 2577 sayılı

Yasa`nın 2, 14/3-d ve 15/1-b maddelerinden bahsedilerek; dava dosyasına

sunulan Yeşil Sahil Sulama Birliği Tüzüğüne göre davalı birliğin üyelerinin

Mezitli Belediyesi ve Bozan Köyü olduğu ve birliğin hesap işleri yönünden

Sayıştay Kanunu`na tabii olduğu görülmüş olup 5355 sayılı Mahalli İdare

Birlikleri Kanunu`nun 22. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen hükmün

münhasıran "Sayıştay dış denetimine tabi olmayan" mahalli idare

birliklerine ilişkin olması nedeniyle davalı birliğin denetimi sonucu tespit

edilen kişi borcu tekliflerinin birlik meclisince görüşülüp karara bağlanması

zorunluluğu bulunmadığı gibi Sayıştay dış denetimine tabi olmayan

birliklerin meclisince kişi borcu teklifine ilişkin alınan kararlara karşı

öngörülen on gün içinde idarî yargıya başvuru yolunun da oluşumunda

Belediye tüzel kişiliğinin bulunması nedeniyle Sayıştay dış denetimine tabi

olan davalı birlik için uygulanamayacağı, buna göre, 5355 sayılı Mahalli

İdare Birlikleri Kanunu`nun 22. maddesi uyarınca kontrol, denetim,

inceleme sonucunda tespit edilen kurum zararının ilgililerden tahsilinin

anılan kanun uyarınca yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe

Yönetmeliğince atfedilen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol

Kanunu`nun 71. maddesi ve bu madde uyarınca yayımlanan Kamu

Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğe göre

tahsil edilmesi gerekli olup kişi borcu ile ilgili tesis edilen işlemlerin

niteliğinin de tahsil yoluna başvurulmasından önce yapılan "ödemeye

davet" şeklinde olduğu ve şahsın rızaen ödememesi halinde borcun özel

hukuk hükümlerine göre tahsil edilmesi gerekmesi nedeniyle de bu şekilde

tesis edilen işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem niteliğinin

bulunmadığı gerekçesiyle, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu`nun 13, 14. ve 15/1-b.maddeleri uyarınca reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasası`nın 14/3-d maddesinde,

dava konusu işlemin, İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi

gereken işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği öngörülmektedir.

İdari davaya konu olabilecek idari işlemler, idarelerin tek yanlı ve

kamu gücüne dayalı, idari faaliyetleri ile ilgili olarak tesis ettikleri

işlemlerdir. Bu işlemler, ilgililerin hukuki durumlarında değişiklik

yarattıkları anda kesin ve yürütülmesi gerekli işlem niteliğine sahip olurlar.

5335 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu‘nun 22. maddesinde,

"Mahallî idare birliklerinin denetimi İçişleri Bakanlığınca yapılır. Valiler ve

kaymakamlar gerekli gördüklerinde ülke düzeyinde kurulan birlikler

dışındaki birlikleri denetleyebilirler. Sayıştay`ın dış denetimine tâbi

olmayan mahallî idare birliklerinin, İçişleri Bakanlığı, valiler veya

kaymakamlarca malî denetimi sonucunda tespit edilen kamu zararı üzerine

yapılan kişi borcu teklifleri, birlik meclisinde görüşülerek karara bağlanır.

Bu kararın örneği, birlik merkezinin bulunduğu yerin valiliğine, ülke

düzeyinde kurulan birlikler ile başkanı vali veya vali yardımcısı olan

birliklerde ise İçişleri Bakanlığına gönderilir. Karara karşı, ülke düzeyinde

kurulan birlikler ile başkanı vali veya vali yardımcısı olan birliklerde İçişleri

Bakanlığı, diğerlerinde ise valiler veya hakkında kişi borcu çıkarılanlar on

gün içinde idarî yargıya başvurabilirler. İdarî yargı kararı doğrultusunda

işlem sonuçlandırılır. Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama

veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu

tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte

ilgililerden tahsil edilir. Kamu zararlarının tahsiline ilişkin usûl ve esaslar,

İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak

yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; Yeşil Sahil Sulama Birliğinin

18/09/1998-25/10/2009 dönemine ilişkin işlemlerinin İçişleri Bakanlığı

Mahalli İdareler Kontrolörlüğünce incelenmesi sonucu düzenlenen

13.11.2009 tarih ve 128/48 sayılı denetim raporunda tespit edilen kurum

zararının birlik başkanı ve yöneticilerinden 5018 sayılı Kanun`un 71.

maddesi uyarınca tahsil edilmesinin önerilmesi üzerine davalı idare

tarafından düzenlenen 24.11.2009 tarih ve 211 sayılı işlemle, eski birlik

başkanı olarak görev yapan davacıdan denetim raporunda tespit edilen

toplam 436.653,15.-TL kişi borcunun bir ay içinde ödenmesinin istenildiği,

02.12.2009 tarihinde tebliğ edilen işlemin iptali istemiyle 09.12.2009

tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu`nun 22. maddesinin 2.

fıkrasında düzenlenen hükmün münhasıran "Sayıştay dış denetimine tabi

olmayan" mahalli idare birliklerine ilişkin olduğu açık olup, bu haliyle

"Sayıştay dış denetimine tabi olmayan" davalı sulama birliğinin denetimi

sonucu tespit edilen kişi borcu tekliflerinin anılan Yasa`nın 22. maddesi

hükmü uygulanarak tahsili yoluna gidilebileceği, bu durumda da; dava

konusu işlemin davacının hukuki durumunda değişiklik yaratan, kesin ve

yürütülmesi gerekli nitelikte bir işlem olduğu tartışmasızdır.

Bu haliyle, İdare Mahkemesince; Sulama Birliğinin oluşmasında

Belediye tüzel kişiliğinin bulunması nedeniyle davalı Birliğin "Sayıştay dış

denetimine tabi olan" statüsünde olduğunun kabulünde ve bu kabule

dayanarak 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu`nun 22.maddesi ile

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu`nun 71.maddesi ve bu

madde uyarınca yayımlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve

Esaslar Hakkında Yönetmeliğe göre tahsil edilmesi gerektiğinden, tesis

edilen işlemin ödemeye davet niteliğinde olması nedeniyle kesin ve

yürütülebilir bir işlem olmadığı gerekçesiyle davayı 2577 sayılı Yasa`nın

14/3-d ve 15/1-b maddeleri uyarınca reddeden İdare Mahkemesi kararında

hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; Mersin 2. İdare Mahkemesi‘nin, temyize

konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere

anılan mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15

(onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

12/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/14_08_2015_101116.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmetidir.