4734 sayılı Kanun`un 40. maddesi ile ihale yetkilisine ihale komisyonu kararlarını onaylama zorunluluğu getirilmemesi nedeniyle, anılan maddeyle tanınan yetkinin ihaleyi onaylamama yönünde kullanılması hâlinde, bu yetkinin kamu yararına kullanıldığının ispatı bakımından, ihale yetkilisince hukuken kesin delil niteliği taşıyan belgelere dayanılması gibi bir zorunluluk bulunmadığı; 4734 sayılı Kanun uyarınca ihaleyi yapan idarenin, anılan Kanun`un 5. maddesinde belirtilen ilkeleri gözetmek zorunda olduğu ve söz konusu ilkelere uygun sonuçlanmayan ihalelerde kanunla idareye tanınan ihaleyi iptal yetkisini kullanabileceği hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Onüçüncü Daire

Esas No:2014/3411

Karar No:2015/4902

 

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Batman İl Özel İdaresi

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) : … Müşavirlik İnşaat Gıda Turizm Petrol

Taahhüt Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

Vekili : Av. …

İstemin Özeti : Batman İdare Mahkemesi‘nin 03.04.2014 tarih ve

E:2013/3541, K:2014/734 sayılı kararının; kamu yararı ve hizmet

gereklerine uygun olmadığı ve yeterli rekabet oluşmadığından ihalenin iptal

edildiği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hâkimi Semih KARADENİZ‘in Düşüncesi :

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi‘nce, Tetkik Hâkiminin

açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin

gereği görüşüldü:

Dava; 19.08.2013 tarihinde yapılan "Batman Merkez 32 Derslikli

Kıbrıs Şehitleri Ortaokulu İnşaatı İşi" ihalesinin iptal edilmesine ilişkin

25.09.2013 tarih ve 6972 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmış; İdare

Mahkemesi‘nce; yaklaşık maliyeti 3.948.409,22-TL olan ihalede, üç isteklinin

aşırı düşük teklif sınır değer altında kaldığı, bir isteklinin teklifinin rakam ile

yazı uyuşmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan beş

isteklinin tekliflerinin ise idare tarafından belirlenen yaklaşık maliyetin

altında olması karşısında; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu‘nun 5.

maddesindeki durumlara aykırı bir hususun tespit edilmediği dikkate

alındığında, ihalenin iptal edilebilme şartları arasında yer almayan ve sürekli

değişiklik gösterebilecek olan daha önce yapılan ihalelerin yaklaşık maliyetin

% 30‘una ihale edildiği ileri sürülerek, ihalenin iptal edilmesine imkân

bulunmadığı gibi, ihaleye katılan ve değerlendirmeye alınan isteklilerden,

aşırı düşük teklif veren isteklilerin yazılı açıklamada bulunmaması nedeniyle

reddedildikten sonra, reddedilmeyen tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate

alındıktan sonra bir değerlendirme yapılmak suretiyle ihalenin

sonuçlandırılması gerekirken, ihalenin tamamen iptaline ilişkin dava konusu

işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin

iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu‘nun "Temel ilkeler" başlıklı 5.

maddesinde, idarelerin, bu Kanun‘a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı,

rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini,

ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların

verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, 39. maddesinde, ihale

komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek

ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi hâlinde bu

durum bütün isteklilere derhâl bildirileceği, idarenin bütün tekliflerin

reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği ancak,

idarenin isteklilerin talepte bulunması hâlinde, ihalenin iptal edilme

gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği; 40. maddesinde, 37 ve 38.

maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin, ekonomik

açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı, ihale

komisyonunun gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına

sunacağı, kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen

bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı,

ihale yapılmamış ise nedenlerinin belirtileceği, ihale yetkilisinin, karar

tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylayacağı veya

gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal edeceği, ihalenin; kararın

onaylanması hâlinde geçerli, iptal edilmesi hâlinde ise hükümsüz sayılacağı; 

44. maddesinde ihale üzerinde kalan isteklinin 42 ve 43. maddelere göre

kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorunda olduğu, bu

zorunluluğa uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek

kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatının gelir

kaydedileceği, bu durumda idarenin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci

teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi

istekli ile de kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme

imzalayabileceği, ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi

istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42. maddede belirtilen on günlük

sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci

teklif sahibi istekliye 42. maddede belirtilen şekilde tebligat yapılacağı,

ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi

imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatının gelir

kaydedilerek ihalenin iptal edileceği kurala bağlanmıştır.

4734 sayılı Kanun‘un 40. maddesi ile ihale yetkilisine ihale

komisyonu kararını onaylama ya da onaylamayarak iptal etme konusunda

tanınan yetki ihale işlemlerinin sırf mevzuata uygunluğunu denetlemeye

yönelik olmayıp, aynı zamanda ihale konusu işin özelliği, benzer işlere

ilişkin diğer ihalelerin sonuçları, ihalede oluşan fiyatın piyasa şartlarına

uygun olup olmadığı gibi hususları değerlendirmek suretiyle ihale

yetkilisinin yerindelik denetimi yaparak idare menfaatini koruması amacıyla

düzenlenmiştir.

Bu itibarla, hem hukuka uygunluk ve hem de yerindelik denetimi

yapan ihale yetkilisi tarafından bu konuda alınan idari kararın yargısal

denetiminin de özellik arz edeceği açıktır. Başka bir anlatımla, 4734 sayılı

Kanun‘un 40. maddesi ile ihale yetkilisine ihale komisyonu kararlarını

onaylama zorunluluğu getirilmemesi nedeniyle anılan madde ile ihale

yetkilisine tanınan yetkinin onaylamama yönünde kullanılması hâlinde bu

yetkinin kamu yararına kullanıldığının ispatı bakımından, ihale yetkilisince

hukuken kesin delil niteliği taşıyan belgelere dayanılması gibi bir zorunluluk

bulunmamaktadır. Bu nedenle, ihale komisyonu kararını onaylamama

işleminin idari davaya konu edilmesi hâlinde, gerek davalı idarenin

mahkemeye yapacağı açıklamalar ve sunduğu belgeler ve gerekse

mahkemece re‘sen yapılacak araştırma sonucunda elde edilen bulgular

işlemde kamu yararına aykırılık bulunmadığını ortaya koyar nitelikte ise

işlemin sebep, konu ve amaç yönünden hukuka aykırılığından söz

edilemeyeceği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; 19.08.2013 tarihinde yapılan "Batman

Merkez 32 Derslikli Kıbrıs Şehitleri Ortaokulu İnşaatı" yapım işine ilişkin 

ihalede, yaklaşık maliyetin 3.948.409-TL olarak hesaplandığı, ihaleye 9

isteklinin teklif verdiği, bir teklifin rakamla yazı uyuşmadığından

değerlendirme dışı bırakıldığı, 3.630.000-TL bedelli teklif sahibinin ihale

yasaklısı olduğundan teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 2.529.000-TL,

2.539.000-TL, 2.557.000-TL bedelli teklif veren istekliler öngörülen yasal

süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadıklarından

tekliflerinin reddedildiği, davacının en avantajlı teklif olarak 3.645.000-TL

teklif verdiği, diğer tekliflerin 3.720.000-TL‘ye kadar sıralandığı, İhale

Komisyonunca anılan işin 3.645.000-TL bedelle davacıya ihale edildiği, ihale

yetkilisi tarafından ise rekabet şartı göz önüne alınarak aşırı düşük teklif

açıklamasına verdiği cevap uygun bulunmayan teklifler ile en avantajlı teklif

arasında büyük fark olması ile kamu yararı ve hizmet gerekleri nedeniyle

ihalenin onaylanmayarak iptaline karar verilmesi üzerine bakılan davanın

açıldığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun uyarınca ihaleyi yapan idarenin ve ihale

yetkilisinin, anılan Kanun‘un 5. maddesinde belirtilen ilkeleri gözetmek

zorunda olduğu ve söz konusu ilkelere uygun olarak ihale işlemlerinin

yerine getirilmemesi durumunda, kanunla kendilerine tanınan ihaleyi iptal

yetkisini kullanabilecekleri açık olup yaklaşık maliyet 3.948.409-TL olduğu

hâlde en avantajlı teklifin 3.645.000-TL olması nedeniyle, bu teklifin

yaklaşık maliyete göre indirim oranının az olduğu, öte yandan ihalede

değerlendirme dışı bırakılmakla beraber 2.529.000-TL, 2.539.000-TL,

2.557.000-TL ve 3.630.000-TL tutarında tekliflerin de yer aldığı, bu

koşullarda rekabetin oluştuğundan ve yeterli indirim yapıldığından ve

kaynakların verimli kullanıldığından söz edilemeyeceği için ihaleden

beklenen kamu yararının gerçekleşmediği gerekçesiyle ihalenin iptaline

ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki

temyize konu Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari

Yargılama Usulü Kanunu‘nun 49. maddesi uyarınca Batman İdare

Mahkemesi‘nin 03.04.2014 tarih ve E:2013/3541, K:2014/734 sayılı

kararının Bozulmasına, Davanın Reddine, dosyanın anılan Mahkeme‘ye

gönderilmesine, aşağıda ayrıntısı gösterilen 169,35-TL yargılama giderinin

davacı üzerinde bırakılmasına, 230,00-TL temyiz yargılama gideri ile

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.000-TL vekâlet

ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta giderleri

avansından artan tutarın taraflara iadesine, 2577 sayılı Kanun‘un 20/A

maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme

yolu kapalı olmak üzere), 31.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. 


Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/15_05_2017_023140.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.