Fırınların ayrık nizam olarak öngörülen taşınmazlarda faaliyet gösterebileceğinden bahisle bitişik nizamdaki taşınmazda faaliyet gösteren fırının ekmek üretiminin durdurulması ve üretim ruhsatının iptal edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararında, işlemin dayanağı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükmünün yargı kararıyla iptal edildiği, değiştirilen Yönetmeliğin geçici 3. maddesinde, bu maddenin yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmayacağı ifade edildiğinden hukuki isabet bulunmadığı hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Onyedinci Daire

Esas No : 2015/10084

Karar No : 2015/4691

 

Temyiz İsteminde Bulunanlar : 1- (Davalı) Çubuk Belediye

 Başkanlığı

Vekili : Av. …

 2- (Davalı Yanında Davaya Katılan) …

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) : Ankara Fırıncılar Odası

Vekili : Av. …

İstemin Özeti: Ankara 2. İdare Mahkemesinin 19/12/2014 gün ve

E:2013/1589, K:2014/1517 sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu`nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması

istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Samed Demirbaş

Düşüncesi : İstemlerin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması

gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onyedinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, Ankara ili, Çubuk ilçesi, Sünlü Mahallesi, Ahi Evran Sanayi

Sitesi, … Blok, No:… adresinde faaliyet gösteren fırına yönelik olarak

ekmek üretiminin durdurulması ve üretim ruhsatının iptal edilmesi istemiyle

yapılan başvurunun reddine ilişkin 18/11/2013 tarih ve 8054 sayılı işlemin

iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, uyuşmazlığa konu taşınmazın bitişik nizamda

yer aldığı, fırınların ayrık nizam olarak öngörülen taşınmazlarda faaliyet

gösterebileceği gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu

karar davalı idare ve davalı idare yanında davaya katılan tarafından temyiz

edilmiştir.

05/07/2010 gün ve 27652 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan İşyeri

Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin 5. maddesinin birinci fıkrasının dava

konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan (m) bendinde:

"Büyükşehir belediyesi ile nüfusa 100.000‘i geçen belediye sınırları içinde

açılacak ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil

binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000

m² ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grosmarket ve

megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık

nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" kuralına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan yönetmelik hükmünün iptali istemiyle açılan

davada, dava konusu Yönetmelik maddesi ile ülkemizde en çok tüketilen

gıda maddelerinden biri olan ekmek ve ekmek çeşitlerinin üretiminden

tüketicilere ulaşıncaya kadar halk sağlığının ve güvenliğinin korunması

amacının gerçekleştirilmesi için sağlık ve çevre şartlarına göre belirli

standartların sağlanabilmesine yönelik koşullar getirildiği, bu tür işyerlerinin

kamu sağlığı ve güvenliği bakımından müstakil bina ve ayrık nizamda

bulunması koşulu getirilerek de kamu yararının amaçlandığı anlaşılmakla

beraber, söz konusu düzenleme ile getirilen "nüfus" ve "büyükşehir"

kriterinin yasal bir dayanağının bulunmadığı, öte yandan, söz konusu

yönetmelik maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı ruhsatını ve yapı

kullanma izin belgesini "konut ve fırın" şeklinde alan ve tapu senedine

işleten taşınmaz malikleri yönünden ise düzenleme yapılırken geçiş

hükümlerinin de getirilmemesi nedeniyle mülkiyet haklarının kullanmasının

da engellendiği gerekçesiyle Danıştay Sekizinci Dairesinin 25/06/2014 gün 

ve E:2010/9072, K:2014/8707 sayılı kararıyla dava konusu yönetmelik

hükmü iptal edilmiştir.

Anılan Yönetmelik maddesinin iptal edilmesi sonrasında,

10/11/2014 tarihinde yeniden düzenleme yapılarak, söz konusu

Yönetmeliğin 5/m maddesinde: "Ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık

nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri

içinde bulunan 1000 m2 ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket,

grossmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan

fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" hükmünün

öngörüldüğü, geçici 3. maddesinde ise: "Bu maddenin yayımı tarihinden

önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı şekline uygun

olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda

açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz. İşyeri açma ve

çalışma ruhsatı bulunan ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan

ekmek fırınları devredilemez." hükmünün yer aldığı görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu taşınmazda bulunan

fırına yönelik olarak 30/09/2013 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı

düzenlendiği, taşınmazın bitişik yapı nizamına sahip olduğu, davacı

tarafından ekmek fırınlarının ayrık nizamlı taşınmazlarda faaliyet

gösterebileceği gerekçesiyle işyerine yönelik olarak düzenlenen işyeri açma

ve çalışma ruhsatının iptalinin talep edildiği, bu talebin davalı idarece reddi

üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, taşınmaza yönelik olarak

düzenlenen 19/09/2013 tarihli yapı kullanma izin belgesinde taşınmazın

kullanımının "fırın" olarak öngörüldüğü, dava konusu işlemin dayanağı

Yönetmelik maddesinin yargı kararıyla iptal edildiği, anılan Yönetmelikte

10/11/2014 tarihinde değişiklik yapılarak fırınların ayrık nizamda inşa

edilen taşınmazlarda faaliyet gösterebileceği yolunda benzer bir hüküm

öngörüldüğü, geçici 3. maddesinde ise maddenin yürürlüğünden önceki

yapılara yönelik olarak müstakil bina şartının aranmayacağının belirtildiği

anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu işyerine yönelik olarak düzenlenen yapı kullanma

izin belgesinde taşınmazın kullanımının ‘fırın` olarak öngörüldüğü, dava

konusu işlemin dayandığı yönetmelik hükmünün yargı kararıyla iptal

edildiği, Yönetmelikte değişiklik yapılarak benzer bir hükmün tekrar

getirildiği, değiştirilen Yönetmeliğin geçici 3. maddesinde, bu maddenin

yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı

şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen

yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı

aranmayacağının ifade edildiği görülmektedir.

Bu durumda, yargı kararıyla Yönetmelik maddesinin iptali edilmesi

ve sonrasında Yönetmelikte yapılan düzenlemeler dikkate alındığında,

30/09/2013 tarihinde düzenlenen uyuşmazlığa konu işyeri açma ve çalışma

ruhsatına yönelik olarak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen

Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu‘nun 49. maddesi uyarınca davalıların temyiz istemlerinin kabulü ile

İdare Mahkemesi kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere

dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanun`un 54.

maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden

itibaren onbeş gün içinde Danıştay‘da kararın düzeltilmesi yolu açık olmak

üzere, 11/11/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/15_05_2017_023140.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.