İçme suyu ve memba tahsisinin “taşınmazın bütünleyici parçasının” tahsisi olduğu ve il özel idarelerin adına içme suyu tahsis etme kararı alma yetkisinin il genel meclisine ait olduğu hakkında.

 T.C.

D A N I Ş T A Y

Onyedinci Daire

Esas No : 2015/6110

Karar No : 2015/5658

 

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : Büyükhacıbey Köyü

Tüzel Kişiliği Adına Muhtar …

Karşı Taraf (Davalı) : Çankırı İl Özel İdaresi

Vekili : Av. …

İstemin Özeti: Kastamonu İdare Mahkemesinin 06/12/2010 gün

ve E:2009/460, K:2010/770 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama

Usulü Kanunu`nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması

istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Emir Dalkıran

Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması

gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onyedinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava; Çankırı ili sınırları içerisinde bulunan kaynak sularının

Küçükhacıbey köyü, Sülüklü Jandarma Karakolu ve Germece Grubu

Köylerine (İnandık, Konak ve Germece Köyleri) içme suyu ihtiyacını

karşılamak için tahsis edilmesine ilişkin 23/06/2009 tarih ve 01 sayılı

Çankırı İl Özel İdaresi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi

sonucu düzenlenen rapor esas alınmak suretiyle davanın reddine karar

verilmiştir.

Davacı köy tüzel kişiliği tarafından Mahkeme kararının temyizen

incelenip bozulması istenilmektedir.

22/05/1985 gün ve 18761 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak

Yürürlüğe giren 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve

Görevleri Hakkında Kanun`da 13/01/2005 tarihli ve 5286 sayılı Kanun`un

1`inci maddesiyle yapılan değişiklik sonucu, bu Kanun`un adı "Köye

Yönelik Hizmetler Hakkında Kanun olarak değiştirildiği ve 5286 sayılı

Kanun`la değişik 2. maddesinin (e) fıkrasında; "Köy ve bağlı yerleşme

birimlerine, askeri garnizonlara sağlıklı, yeterli içme suyu ile kullanma suyu

tesislerini yapmak, geliştirmek ve yapımına destek olmak, sondaj kuyuları

açmak, bu maksatla umuma ait sular ile kanunlarla köye ve köylüye devir ve

tahsis edilmiş veya köyün veya köylülerin eskiden beri intifaında bulunmuş

olan suları; köylerin ve bağlı yerleşme birimlerinin, askeri garnizonların

ihtiyacına göre tevzi etmek, kısmen veya tamamen başka köye, köylere bağlı

yerleşme birimlerine, askeri garnizonlara tahsis etmek ve tahsis şeklini

değiştirmek, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri içinde sayılmış,

3202 sayılı Kanuna 5286 sayılı Kanunla eklenen Ek 2. maddesinde; "Bu

Kanunda belirtilen hizmetler, İstanbul ve Kocaeli illeri dışında il özel

idarelerince, İstanbul ve Kocaeli illerinde ise il sınırları dahilinde yapılmak

üzere büyükşehir belediyelerince yerine getirilir." hükmüne yer verilmiştir.

04/03/2005 tarih ve 25745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu‘nun 10. maddesinin (f) fıkrasında; "Taşınmaz

mal alımına, satımına, trampa edilmesine, tahsisine, tahsis şeklinin

değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın akar haline getirilmesine izin; üç

yıldan fazla kiralanmasına ve süresi yirmibeş yılı geçmemek kaydıyla bunlar

üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek" anılan maddenin (j)

fıkrasında; Encümen üyeleri ile ihtisas komisyonları üyelerini seçmek" İl

Genel Meclisininin görev ve yetkileri arasında sayılmış, yine 5302 sayılı

Kanun`un 6. maddesinin (b) fıkrasında; "İl Özel İdaresi, Belediye sınırları 

dışındaki, imar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve

kurtarma, ...; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe

tesisine ilişkin hizmetleri yapmakla görevli ve yetkilidir" denildikten sonra,

takibeden paragrafta; "bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının; ...

içme suyu, sulama suyu, ... gibi hizmetlere ilişkin yatırımları ile bakanlıklar

ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer

yatırımlarının, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel

idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilecekleri, ... işin, il özel

idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılacağı" belirtilmiş;

anılan Kanun`un 16. maddesinde ihtisas komisyonları düzenlenmiş, anılan

maddenin 5. bendinde "ihtisas komisyonlarının görev alanına giren işlerin

bu komisyonlarda görüşüldükten sonra il genel meclisinde karara

bağlanacağı" kurala bağlanmıştır.

Türk Medeni Kanunu‘nun 704. maddesinde, taşınmaz mülkiyetinin

konusu olarak, arazi, tapu kütüğünde ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve

sürekli haklar ve kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız bölümler sayılmış;

756. maddesinde ise, "Kaynaklar, arazinin bütünleyici parçası olup, bunların

mülkiyeti ancak kaynadıkları arazinin mülkiyeti ile birlikte kazanılabilir."

hükmüne yer verilmiştir.

Medeni Kanunu`nun bu hükümleri dikkate alındığında, içme suyu

ve memba gibi kaynakların tahsisini arazi yani taşınmaz tahsisi niteliğinde

kabul etmek gerekir. Doktrinde de, arazi içinde bulunan kaynakların

taşınmaz mülkiyetinin Medeni Kanun`un 756. maddesi kapsamına girdiği

kabul edilmektedir.

Dava konusu işlemin İçme suyu Memba Tahsis ve Tevzi

Komisyonu kararı ile tesis edildiği görülmektedir.

İçme suyu ve memba tahsisinin "taşınmazın bütünleyici parçasının"

tahsisi olduğu kabul edildikten sonra, söz konusu kaynakların tahsisi

konusundaki yetkinin il özel idarelerinin hangi organına ait olduğunu

belirlemek gerekmektedir.

3202 sayılı Yasa`nın Ek 2. maddesindeki mülga Köy Hizmetleri

Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen hizmetlerin il özel idarelerince

gerçekleştirileceğine ilişkin hüküm ve bu hüküm doğrultusunda 5302 sayılı

İl Özel İdaresi Kanunu‘nun 10/f maddesi ile taşınmaz tahsisine ilişkin

yetkinin il genel meclislerine verilmesi karşısında, il özel idareleri adına içme

suyu tahsis etme kararı alma yetkisinin il genel meclislerine ait olduğu

açıktır.

Bu durumda İl Genel Meclisi yerine, 5302 sayılı Kanun`un 16.

maddesine göre oluşturulan bir ihtisas komisyonu niteliğindeki İçme suyu

Memba Tahsis ve Tevzi Komisyonu kararıyla ile tesis edilen ve İl Genel

Meclisince karara bağlanmayan içme suyu tahsis işleminde yetki yönünden

hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu‘nun 49. maddesi uyarınca davacının temyiz isteminin kabulü ile

İdare Mahkemesi kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere

dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanun`un 54.

maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden

itibaren onbeş gün içinde Danıştay‘da kararın düzeltilmesi yolu açık olmak

üzere, 07/12/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi. 

Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/15_05_2017_023140.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.