Konut yapımına uygun imar parselleri oluşturulması amacıyla 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılması gerektiğinden 25 metrelik çevre yolunun anılan Kanun maddesi uygulanmak suretiyle kamunun eline geçmesi için yapılan parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında.

T.C.

D A N I Ş T A Y

Altıncı Daire

Esas No : 2014/8070

Karar No : 2016/229


Temyiz Eden (Davalı): Ortahisar Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) : …

İstemin Özeti: Trabzon İdare Mahkemesince verilen 23/05/2014

tarihli, E:2013/833, K:2014/758 sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu

ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Üzeyir Ahıskalı

Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden, dava konusu taşınmazın

bulunduğu alandan geçen 25 metrelik çevre yolunun 6001 sayılı Kanun’un

19. maddesinin 6. fıkrası uyarınca 3194 sayılı Kanun’un 18. maddesi

uygulanmak suretiyle karşılanması talebi üzerine Trabzon Belediye

Encümeninin 01.04.2010 tarihli, 641 sayılı kararıyla imar uygulaması

yapıldığı, söz konusu imar uygulamasının Trabzon İdare Mahkemesinin

23/11/2012 tarihli, E:2011/140, K:2012/1343 sayılı kararı ile iptal edildiği,

iptal kararı üzerine dava konusu uygulamanın yapıldığı, bu imar

uygulamasında da ilk uygulamadan herhangi bir farklılık bulunmadığı, 25

metrelik yolun kamuya kazandırılması amaçlı yapıldığı, İlgili Yönetmeliğin 5.

maddesinde tanımlanan beldenin gelişme gereksinimleri doğrultusunda

konut yapımına uygun imar arsası üretilmesi amacıyla örtüşmediği,

düzenleme sınırının yönetmelik hükümlerine aykırılık oluşturduğu, bu

durumun da İmar Kanunu’nun 18. maddesi ile İlgili Yönetmelikteki

tanımlara aykırı olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile

mahkeme kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği

düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin

açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin

gereği görüşüldü:

Dava, Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, Çimenli Köyü, … pafta, … ada,

… ile … ada, … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda parselasyon

yapılmasına ilişkin Trabzon Belediye Encümeni`nin 18.12.2012 tarihli, 1823

sayılı ve 08.01.2013 tarihli, 17 sayılı kararının iptali istemiyle açılmış, İdare

Mahkemesince, dava konusu alanda imar uygulaması neticesinde düzenleme

ortaklık payı (DOP) hesabının doğru yapıldığı, düzenlemenin sadece

düzenleme bölgesine isabet eden 25m`lik yolun açılmasına endeksli

yapılmadığı, düzenleme sonucunda kamuya kazandırılan alanların yanında

toplam 19 imar adasında çok sayıda imar parselinin oluşturulduğu, 25m`lik

yolun DOP kapsamında kamuya kazandırılacak yol niteliği taşıdığı ve bu

noktada imar uygulaması neticesinde yolun kamuya kazandırılmasında 

uygun yöntem seçimi yapıldığı, düzenleme sınırı geçirilmesinde uyulması

gereken esaslara uygun şekilde düzenleme sınırının bölgede tespit edildiği,

bütün bu hususlar topluca değerlendirildiğinde; dava konusu imar

uygulamasının, Dop hesabına, düzenleme sınırı geçirilmesi ölçütlerine, 6001

sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Kanunu

kapsamında imar uygulamalarında DOP kapsamında kamuya kazandırılacak

yol ölçütlerine, parselleme ilkelerine ve kamu yararına uygun olduğu, ancak

düzenleme sonucunda, davacıya ait … ada, … nolu kadastral parselin

bulunduğu yerden tahsis yapılması mümkün iken, köşe konumundaki parsel

yerine diğer ada (… ada … nolu parsel)`den hisseli parsel verildiği, sonuç

olarak ise de, dava konusu imar uygulamasının … ve … nolu imar

adalarında parselleme ve tahsis ilkelerine uygun olmadığı gerekçesiyle dava

konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare vekili tarafından

temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesinin 1. fıkrasında; imar

hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya

diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleriyle, yol fazlaları ile,

kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye,

bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil,

hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve resen

tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu kuralı yer

almaktadır.

İmar Kanunu’nun 18’inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve

Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1.

fıkrasında: "Belediye ve mücavir alan sınırı içinde belediyeler, belediye

encümeni kararı ile; dışında valilikler, il idare kurulu kararı ile; 5 yıllık imar

programlarında öncelik tanımak ve beldenin inkişaf ve ihtiyaç durumuna

göre, yeterli miktarda arsayı, konut yapımına hazır bulunduracak şekilde

düzenleme sahalarını tespit etmek ve uygulamasını yapmak

mecburiyetindedir." hükmü, 7. maddesinde: "Düzenleme sahasının

tespitinde; düzenleme ile iskana açılacak sahanın imar planı ile getirilmiş

park, otopark, yeşil saha ve umumi hizmet alanlarının sağlanması için bu

alanların, düzenlemeye giren parsellerden dengeli olarak alınacak düzenleme

ortaklık payı ile karşılanmasına dikkat edilir." ifadesi yer almaktadır.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesinin başlıca amacı, imar

planı ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılaşmaya elverişli imar

parselleri elde edilmesini ve düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan,

imar planında umumi hizmetlere ayrılan alanların bedelsiz olarak kamu eline 

geçmesini sağlamak suretiyle, düzenli ve sağlıklı bir yapılaşma ve

kentleşmeyi gerçekleştirmektir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri

Hakkında Kanun’un "Karayolu güzergâhının tespiti" başlıklı 19. maddesinin

6. fıkrasında: ``Bu madde hükümleri çerçevesinde kesinleşen karayolu

güzergâh planları kapsamında karayollarının yer aldığı alanlara ilişkin olarak,

belediyeler veya il özel idarelerince, ilk kez yapılan imar planı

düzenlemelerinde, otoyollar hariç olmak üzere, kesinleşmiş güzergâh

planlarındaki karayolları, 3194 sayılı Kanun’un 18’inci maddesi hükümleri

dâhilinde oluşturulacak düzenleme ortaklık payları hesabına dâhil edilir.

İlgili belediyeler veya il özel idareleri, söz konusu işlemleri Genel Müdürlük

ile koordineli olarak ve ivedilikle sonuçlandırır.`` kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu taşınmazın bulunduğu

alandan geçen 25 metrelik çevre yolunun 6001 sayılı Kanun’un 19.

maddesinin 6. fıkrası uyarınca 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi

uygulanmak suretiyle karşılanması talebi üzerine Trabzon Belediye

Encümeninin 01.04.2010 tarihli, 641 sayılı kararıyla imar uygulaması

yapıldığı, söz konusu imar uygulamasının Trabzon İdare Mahkemesinin

23/11/2012 tarihli, E:2011/140, K:2012/1343 sayılı kararı ile iptal edildiği,

iptal kararı üzerine dava konusu uygulamanın yapıldığı, bu imar

uygulamasında da ilk uygulamadan herhangi bir farklılık bulunmadığı, 25

metrelik yolun kamuya kazandırılması amaçlı yapıldığı, anılan Yönetmeliğin

5. maddesinde tanımlanan beldenin gelişme gereksinimleri doğrultusunda

konut yapımına uygun imar arsası üretilmesi amacıyla örtüşmediği,

düzenleme sınırının yönetmelik hükümlerine aykırılık oluşturduğu, bu

durumun da İmar Kanunu’nun 18. maddesi ile Yönetmelikteki tanımlara

aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte Trabzon Belediye Encümeninin aynı amaçla

yapılan 01.04.2010 tarihli, 641 sayılı parselasyon işleminin iptaline ilişkin

Trabzon İdare Mahkemesinin 23/11/2012 tarihli, E:2011/140,

K:2012/1343 sayılı kararı, Dairemizin 09/06/2014 tarihli, E:2013/638,

K:2014/4487 sayılı kararı ile onanmış ve 25/02/2015 tarihi, E:2014/823,

K:2015/1080 sayılı kararıyla da karar düzeltme isteminin reddine karar

verilerek kesinleşmiştir.

Açıklanan nedenlerle temyize konu Trabzon İdare Mahkemesince

verilen 23/05/2014 tarihli, E:2013/833, K:2014/758 sayılı kararın yukarıda

belirtilen gerekçeyle Onanmasına, dosyanın adı geçen Mahkemeye

gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün 

içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 27/01/2016 tarihinde

oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Temyiz edilen İdare Mahkemesi Kararı ve gerekçesinde bozma

nedenlerinin hiçbirisi bulunmadığından, Mahkeme kararı gerekçeleri

doğrultusunda onanması gerektiği oyuyla karara gerekçe yönünden

katılmıyoruz.

Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/11_09_2017_105606.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.