Davacı şirketin "umuma mahsus kaldırımı işgal etme" eylemini sürekli hale getirdiği, belediye tarafından verilen cezalarla işgalin önlenemediği göz önüne alındığında, 1608 sayılı Yasa uyarınca işyerinin geçici süreyle (3 gün) faaliyetten men edilmesi şeklinde uygulanan yaptırımda hukuka aykırılık bulunmadığı hakkında.

T.C.

D A N I Ş T A Y

Onyedinci Daire

Esas No : 2015/6458

Karar No : 2016/893


Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Tokat Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) : … Nak. Akaryakıt Gıda San. Ltd. Şti.

Vekili : Av. …

İstemin Özeti : Tokat İdare Mahkemesinin 14.12.2011 gün ve

E:2011/645, K:2011/879 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının, hukuka

aykırı olduğu öne sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun

49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hâkimi : Yasir Birol

Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması

gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onyedinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, Tokat ili, Merkez, Kümbettepe Mahallesi, Fatih Caddesi No:

… adresinde market işleten davacı şirket tarafından; umuma mahsus

kaldırımı sürekli işgal ettiği, kendilerine defalarca uyarıda bulunulmalarına

rağmen kaldırım işgaline devam ettiği yönünde tutulan tutanağa istinaden

5326 sayılı Kabahatler Kanunu`nun 38’inci maddesi uyarınca 75,00 TL idari

para cezası ile cezalandırılmasına ve işyerinin 3 gün süre ile kapatılmasına

ilişkin Tokat Belediye Encümeni`nin 09.08.2011 tarih ve 683 sayılı kararının

iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, davacının umuma mahsus kaldırımı işgal ettiği

tutanak ile sabit olduğu anlaşıldığından, davacı şirkete 5326 sayılı Kanun`un

38. maddesi uyarınca verilen idari para cezası işleminde hukuka aykırılık

bulunmadığı gerekçesiyle reddine, üç (3) gün süreyle kapatılması işlemine

gelince, 1608 sayılı Kanun`un 1. maddesine göre belediye meclis ve

encümeninin verdiği kararlara muhalif hareket edenler hakkında

uygulanacak tedbir idari para cezası ile yasaklanan faaliyetin men`inden

ibaret olduğu, söz konusu olayda yasaklanan faaliyet "umuma mahsus

kaldırımın işgal edilmesi" olduğundan, belediye encümenince verilecek karar

idari para cezası ile kaldırımın işgal edilmesinin önlenmesi olabileceğinden,

işyerinin kapatılması suretiyle davacının üç gün süreyle ticari faaliyetten men

edilmesine yönelik dava konusu işlemde konu unsuru bakımından hukuka

uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından anılan İdare Mahkemesi kararının iptale

ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenerek

bozulması istenmektedir.

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında

486 Numaralı Kanun’un Bazı Maddelerini Muaddil Kanunu`nun 23.01.2008

tarihli 5728 sayılı Kanun`un 66. maddesiyle değişik 1. maddesinde; "Belediye

meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin

verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif

hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya

emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince

Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve

yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de

verilebilir." hükmü yer almıştır.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu`nun 32. maddesinin 1. fıkrasında

"Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği,

kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak

verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası

verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir.", aynı

Kanun’un 38. maddesinin 1. fıkrasında ise; "Yetkili makamların açık ve

yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği

kaldırımları işgal eden veya buralarda mal satışa arz eden kişiye, belediye

zabıta görevlileri tarafından elli Türk Lirası idari para cezası verilir."

düzenlemesine yer verilmiştir.

Ticaret ve sanat icrasını bir işyerine bağlı olarak yerine getirenler bu

faaliyetlerini belediyelerden alacakları işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile

sürdürebilirler. İşyeri ruhsatı bir bütün olup, işyerini, işyerinde bulunması

zorunlu her türlü alet, edavat, mal ve malzemeler ile ticaret ve sanat

icrasında bulunan kişileri tümüyle kapsamaktadır. Bir işyerine bağlı olarak

ticaret ve sanatlarını belediyelerden aldıkları işyeri açma ve çalışma ruhsatı

ile icra edenlerin, belediyelerce belirlenen yasaklara uymaması nedeniyle

verilen yasaklanan faaliyetin menine dair kararların, eğer eylem sürekli hale

gelmişse, yani aynı eylem defalarca yapılan uyarılara rağmen tekrar ediyorsa,

söz konusu kararın işyerinin geçici tedbir niteliğinde kısa süreli olarak

kapatılması şeklinde yerine getirilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; Tokat ili, Merkez Kümbettepe

Mahallesi, Fatih Caddesi, No:… adresinde market işletmeciliği yapan davacı

şirketin işyerinde, 09.08.2011 tarihinde yapılan kontrolde; umuma mahsus

kaldırımı sürekli işgal ettiği, defalarca yapılan uyarılara rağmen kaldırım

işgaline devam ettiği, işgalden dolayı Belediye Encümenince cezai işleme

uğramasına rağmen işgali kaldırımdan aşağı yola kaldırarak işgal alanını

büyüttüğü yolunda tutulan tutanağa istinaden encümence 5326 sayılı

Kanun’un 38. maddesi uyarınca 75,00 TL para cezasıyla cezalandırılmasına

ve işyerinin üç (3) gün süreyle kapatılmasına karar verilmesi üzerine

bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; davacı şirket tarafından umuma mahsus kaldırımın işgal

edildiği gerekçesiyle daha önce de 05.09.2011 tarih ve 776 sayılı encümen

kararı ile 75,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve işyerinin 3 gün

süre ile kapatılmasına, 13.07.2010 tarih ve 0674 sayılı encümen kararı ile

143,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına, 20.10.2009 tarih ve 0966

sayılı encümen kararı ile de 500,00 TL idari para cezası ile

cezalandırılmasına karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda; davacı şirketin "umuma mahsus kaldırımı işgal etme"

eylemini sürekli hale getirdiği, belediye tarafından verilen cezalarla işgalin

önlenemediği göz önüne alındığında, 1608 sayılı Yasa uyarınca işyerinin

geçici süreyle (3 gün) faaliyetten men edilmesi şeklinde uygulanan

yaptırımda hukuka aykırılık, aksi yönde Mahkeme kararında hukuki isabet

görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu`nun 49. maddesi uyarınca davalı idarenin temyiz isteminin kabulü

ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek

üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanun’un

54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden

itibaren onbeş gün içinde Danıştay`da kararın düzeltilmesi yolu açık olmak

üzere, 15.02.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi. 

Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/11_09_2017_105606.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.