İçkili yer bölgesinin belirlenmesi konusunda belediyenin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 30’uncu maddesindeki kriterlere uymak kaydıyla takdir yetkisi bulunduğu, yargı yerinin yerindelik denetimi değil hukuka uygunluk denetimi yapması gerektiği hakkında.

T.C.

D A N I Ş T A Y

Onyedinci Daire

Esas No : 2015/12079

Karar No : 2016/1040


Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Yerköy Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) : …

İstemin Özeti : Yozgat İdare Mahkemesinin 21.05.2015 gün ve

E:2014/956, K:2015/485 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu’nun 49’uncu maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması

istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hâkimi : Kasım Kirazlı

Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının

bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onyedinci Dairesince dosyanın tekemmül

ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar

verilmeyerek işin gereği görüşüldü:

Dava; Yozgat ili, Yerköy İlçesi’nde içkili yer bölgesi belirlenmesine

ilişkin 04.09.2014 gün ve 38 sayılı Yerköy Belediye Meclisi kararının ve

davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin başvurusunun

reddine ilişkin 16.09.2014 gün ve 322 sayılı Yerköy Belediye Başkanlığı

işleminin iptali ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenerek verilmesi

ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı harç bedelinin tespit edilmesi istemiyle

açılmıştır.

Yozgat İdare Mahkemesince, içkili yer bölgesi belirlenmesine ilişkin

04.09.2014 gün ve 38 sayılı Yerköy Belediye Meclisi kararı yönünden;

yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi

raporunu esas almak suretiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının işyeri

açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin başvurusunun reddine ilişkin

16.09.2014 gün ve 322 sayılı işlem yönünden; dava konusu işlemin içkili yer

bölgesi belirlenmesine ilişkin 04.09.2014 gün ve 38 sayılı Yerköy Belediye

Meclisi kararına dayalı olarak tesis edilmesi ve söz konusu meclis kararın da

Mahkemelerince hukuka aykırı bulunması karşısında, davacının ruhsat

verilmesi isteminin reddine yönelik işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı

gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işyeri açma ve çalışma ruhsatının

düzenlenerek verilmesi ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı harç bedelinin

tespit edilmesi istemi yönünden ise; idare mahkemelerinin idari eylem ve

işlem niteliğinde karar veremeyecekleri açık olduğundan, söz konusu

istemlerin incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın

incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülen anılan

İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek

bozulması istenilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesinde; umuma açık

istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve gayrisıhhî işyerlerini,

eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin

belirli yerlerinde toplamak belediyelerin yetki ve imtiyazları arasında

sayılmıştır.

10.08.2005 gün ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak

yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin

4/h maddesinde, içkili yer bölgesi, "belediye sınırları ve mücavir alanlar

içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından valilik

veya kaymakamlığın görüşü alınarak tespit edilen ve içerisinde şarap ve bira

dâhil her türlü alkollü içeceğin verilebileceği işyerlerinin açılabileceği bölge"

olarak tanımlanmış; “İçkili Yer Bölgesinin Tespiti” başlıklı 29. maddesinde,

içkili yer bölgesinin, mülkî idare amirinin genel güvenlik ve asayiş durumu

hakkındaki görüşü doğrultusunda belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde

belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından tespit

edileceği, içkili yer bölgesi haricinde içkili yer açılamayacağı hükme

bağlanmış, "İçkili Yer Bölgesi Olarak Tespit Edilemeyecek Yerler" başlıklı

30. maddesinde ise, "İçkili yer bölgesi; a) Hükümet binaları, hapishane ve

ıslah evleri; her türlü mabet, dini kurum ve kuruluşlar; sanat müesseseleri,

maden ocakları, inşaat yerleri; patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli 

maddeler üretilen, satılan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesisleri

yakınında, b) Konaklama yerleri hariç olmak üzere, otoyolları ve

karayollarının her iki tarafında sınır çizgisine ikiyüz metreden yakın mesafe

içinde, c) Otogar ve otobüs terminallerinde, d) Resmî ve özel okul binaları,

ilk ve orta öğretim öğrencilerinin barındığı öğrenci yurtları ile anaokullarına

yüz metreden yakın mesafe içinde tespit edilemez. 222 sayılı İlköğretim ve

Eğitim Kanunu ile 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamına

girmeyen eğitim-öğretim kurum ve tesisleri ile öğrenci yurtları ve (a)

bendinde belirtilen yerler için mahallî şartlar dikkate alınarak belediye

sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il

genel meclisi tarafından belirli bir mesafe, tayin ve tespit edilir"

düzenlemesine yer verilmiştir.

Öte yandan; Anayasanın 125. maddesiyle aynı yönde olan 2577

sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 2. maddesinin 2. fıkrasında, idari

yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile

sınırlı olduğu, idari mahkemelerin; yerindelik denetimi yapamayacakları,

yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak

yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya

idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremeyecekleri

kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; Yozgat İli, Yerköy İlçesi, Yüzüncü Yıl

Mahallesi Kızılbayır Mevkii … Pafta, … Ada, … Parsel ‘de … mülkiyetinde

bulunan işyerinin de içinde bulunduğu alanın 04.09.2009 gün ve 57 sayılı

Yerköy Belediye Meclisi kararı ile içkili yer bölgesi olarak belirlendiği,

işyerine … adına 25.01.2010 gün ve 646 sayılı içkili lokanta faaliyet konulu

işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, işyerinin 23.06.2014 tarihinde

davacı tarafından satın alındığı, daha sonra … tarafından 12.08.2014 tarihli

dilekçe ile davalı belediyeye başvurularak işyerini kapatması nedeniyle işyeri

açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi isteminde bulunulduğu, söz

konusu başvurudan bir gün sonra davalı idare görevlilerince yapılan

denetimde …`ın dava konusu işyerindeki faaliyetine son verdiğinin ve

burada davacının faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği, bunun üzerine

davacıya tebliğ edilen 13.08.2014 tarihli yazıda, … tarafından yapılan

12.08.2014 tarihli başvuru sonucu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal

edildiğinin belirtildiği ve yeniden ruhsat alması için davacıya onbeş gün süre

verildiği, davacı tarafından … tarihli dilekçe ile yapılan başvuruda, işyerini

devralması nedeniyle … adına düzenlenen ruhsatın malik değişikliği

nedeniyle yeniden düzenlenmesi isteminde bulunulduğu, davacının ruhsat

başvurusu hakkında henüz bir karar verilmeden 04.09.2014 gün ve 38 sayılı 

Yerköy Belediye Meclisi kararı ile içkili yer bölgesi belirlenmesine ilişkin

04.09.2009 gün ve 57 sayılı Yerköy Belediye Meclisi kararının iptal edildiği

ve içkili yer bölgesinin yeniden belirlendiği, 16.09.2014 gün ve 322 sayılı

Yerköy Belediye Başkanlığı işlemi ile de davacıya ait işyerinin içkili yer

bölgesinde bulunmadığından bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatı

başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı Kanun`un 2. maddesindeki hükme göre idari yargı

yerlerinin denetim yetkisi, kanunların idari makamlara bıraktığı yetkilerin

kullanılışının hukuka uygun olup olmadığının araştırılmasını kapsar; yoksa

söz konusu yetkilerin idari yargı yerlerince kullanılması sonucunu yaratmaz.

Bu bakımdan idari işlemlere (bireysel ya da düzenleyici) yönelik

yargı denetimi, bu işlemlerin Anayasa ve hukukun genel ilkelerine, yasa,

tüzük ve yönetmelik hükümleri ile yargısal içtihatlara uygun olup

olmadığının denetlenmesidir.

İdarelerin belirli bir kamu hizmetinin etkili ve verimli bir biçimde

yürütülmesi, kamu yararının somut biçimde ortaya konulması için birden

çok seçenekten birisini tercihte takdir yetkisine sahip olmaları halinde

yapılacak yargısal denetim, idarenin tercih ettiği seçeneğin ve bunun

uygulanmasının hukuka uygun olup olmadığının araştırılması ve saptanması

ile sınırlanmıştır. İdari yargının idareyi bu seçeneklerden birisini tercihe

zorlayacak ya da belli bir yönde işlem ve eylem tesisine zorunlu kılacak

biçimde yargı kararı vermeleri halinde, hukuka uygunluk denetimi aşılarak

yerindelik denetimi yapılmış olacaktır.

Olayda; İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda,

gerek Yerköy Belediye Meclisi`nin 04.09.2009 gün ve 57 sayılı kararı ile

belirlenen eski içkili yer bölgesinin gerekse, Yerköy Belediye Meclisi`nin

04.09.2014 gün ve 38 sayılı dava konusu kararı ile belirlenen yeni içkili yer

bölgesinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik`te yer

alan içkili yer bölgesi belirlenmesine ilişkin ölçütlere uygun olduğu ancak

eski içkili yer bölgesinin yeni yere göre daha uygun bir konum arz ettiği

belirtilmektedir.

Bu itibarla, usulüne uygun şekilde toplanan ve karar alan Belediye

Meclisince, içkili yer bölgesi belirlenmesine ilişkin 04.09.2014 gün ve 38

sayılı dava konusu karar, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin

Yönetmelik`te yer alan içkili yer bölgesi belirlenmesine ilişkin ölçütlere

uygun olduğundan ve yapılacak yargısal denetimin de bu husus ile sınırlı

olması gerektiğinden, içkili yer bölgesi belirlenmesine ilişkin dava konusu

işlemde ve söz konusu işlem dayanak alınarak tesis edilen işyeri açma ve 

çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık

bulunmamaktadır.

Bu durumda; dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı

gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, aksi yönde

değerlendirme yapılarak, yerindelik denetimi yasağına aykırı şekilde ve

idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde içkili yer bölgesi belirlenmesine

ilişkin eski kararın daha uygun olacağından bahsetmek suretiyle dava

konusu işlemlerin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında hukuka uyarlık

görülmemektedir.

Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu`nun 49. maddesi davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile İdare

Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulmasına, yeniden bir karar

verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, yürütmenin

durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden 45,60 TL yürütmenin

durdurulması harcının davalı idareye iadesine, 2577 sayılı Kanun’un 54.

maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden

itibaren onbeş gün içinde Danıştay`da kararın düzeltilmesi yolu açık olmak

üzere, 18.02.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Kaynak: http://www.danistay.gov.tr/upload/yayinlar/11_09_2017_105606.pdf

YAYINLAR Kitaplar

BELEDİYELERİN SINIRLARI

TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU

Tüm Yayınlar
TODAİE (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü) Yerel Yönetimler Merkezi
85. Cadde Yücetepe 06100, ÇANKAYA / ANKARA
"YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı" Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) Yerel Yönetimler Merkezi'ne aittir. YerelNET'in içeriğini oluşturan bilgiler, uzmanların katkılarıyla hazırlanmıştır. Uzmanlar tarafından hazırlanan içeriğin hukuki sorumluluğu tümüyle yazarlarına aittir. İlgili içeriğe istinaden idari ve mali sorumluluk gerektiren iş ve işlemlerin yapılması idarelerin kendi sorumluluğu altındadır. YerelNET'de yayımlanan veritabanının içerikleri, ilgili Kamu Kurumları tarafından sağlanmış ve Merkez tarafından güncelleştirilmiştir / güncelleştirilmektedir. Tüm Veritabanları 5.000'e yakın içerik sağlayıcı kullanıcımız tarafından güncel tutulmaktadır. İçerik sağlayıcı kullanıcılar tarafından (Belediye, İl Özel İdare, İlçe ve Birlik) girilen her türlü bilginin hukuki ve cezai sorumluk kendilerine ait olup TODAİE'ye sorumluluk hiçbir şekilde atfedilemez. Yoğun bir emek ve uzmanlık ürünü olan YerelNET'teki tüm bilgi ve materyal, ilgili yasaların koruması altındadır. YerelNET'e ait her türlü yazılım kodu, veritabanı içeriği ve görsel materyal kesinlikle kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayınlanamaz ve başka bir bilgisayara yüklenemez. TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET içeriğinin kullanımı ile ilgili fikri ya da başka haklarını çiğneyen veya uygulanabilir diğer yasalara aykırı kullanım durumlarına karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tutar. Yalnızca, ticari olmayan amaçlar için kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu tip kullanımımlarda bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu kaynak gösterilmesine karşın YerelNET'in yükümlülüğünde değildir. TODAİE - Yerel Yönetimler Merkezi her türlü sorumluluğu reddeder.

YerelNET - Yerel Yönetimler Portalı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nün bir hizmeti olup T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından finansal açıdan desteklenmektedir.