Bizans döneminde yaptırılan ve Kütahya merkezinde yer alan bu kale halen daha ayakta olan kısımlarıyla dikkat çekmektedir. Kütahya Kalesi, şehre hakim bir tepeye yaptırılmış ve iki kat sur içerisinde de yerleşim yerleri dahil edilmiştir. Beşgen şeklinde, oldukça süslü ve sağlam bir yapıda da bulunmaktadır. Kalenin çevresinin genel olarak üç bin metre olduğu da tabir edilmektedir. Kalenin etrafında hendeklerin bulunmaması ve tamamen uçurumlarla çevrili olması da dikkat çekmektedir. Kalenin yakınlarında Kale-i Bala Cami ve çeşme de yer almaktadır.

Kütahya Kalesi Osmanlı döneminde de kullanılmıştır. Tımarlı askerlerin bulunduğu bu kalenin kale ağası yönetiminde olduğu da ifade edilmektedir. Kalenin geniş çaplı askeri amaçlarla kullanıldığı söylenmektedir. Topçu, cebeci ve lağımcı askerlerin burada ikamet ettiği de söylenebilmektedir. 119 tımarlı sipahi bu kale içerisinde yer alsa da sefer zamanlarında kale boş bırakılırdı. Aynı zamanda da padişah tarafından atanan kale dizdarları da bu kaleden sorumlu olan kişilerdi. Kütahya cizye mallarından da vergi alan bu kişilerin oldukça yüklü bir gelirleri bulunurdu. Merkezin yanı sıra Altıntaş bölgesindeki köylerden 7600 akçelik bir tımar elde ederlerdi. Yönetici olarak dizdarlardan başka topçu başı, cebeci başı, zindancı ve kapıcı da burada yer alırdı.

Kütahya Kalesi

Kütahya Kalesi

Kütahya Kalesi’nde yer alan askerler Dördüncü Mehmet döneminde 16 yıl süren uzun savaş boyunca yer almışlardır. Daha sonra bu uygulamadan vazgeçilerek, 1804 yılındaki fermanla askerlerin bu kale etrafında kalıcı olması gerektiği de tabir edilmiştir.

Kütahya Kalesi aynı zamanda da bir hapishane görevi de görürdü. Kütahya ve çevresinde olan suçlular bu hapishaneye gönderilirdi. Burada suçluların boğulmasına dair bir işleyiş de söz konusuydu. Aynı zamanda da suçluların cezalandırılmasından sonra kaleden top atışı da yapılırdı.

Kütahya Kalesi senede bir kez olmak üzere Anadolu valisi tarafından denetlenirdi. Aynı zamanda da kale içerisinde bulunan mühimmat ve askerleri de kayıt altına alınırdı. Kütahya Kalesi bünyesinde iki cephanelik ve iki top atış noktası yer almaktadır. Aynı zamanda da halen daha Ramazan aylarında top atışı bu bölgeden gerçekleştirilir.